INgqoqelolwazi - Wikipedia Jump to content Izinketho eziyinhloko Izinketho eziyinhloko move to sidebar fihla ukuzulazula Ikhasi Elikhulu Ingosi yomphakathi Izinguquko zakamuva Ikhasi elihlofuzayo Usizo Amakhasi akhethekile Phequlula Phequlula Ummomo Nikela Dala isihawuza Ngena Amathuluzi omsebenzisi Nikela Dala isihawuza Ngena Contents move to sidebar fihla ekuqaleni 1 uMsuka wegama 2 IziNkondolo zayo Toggle IziNkondolo zayo subsection 2.1 Izici ezine eziyinhloko 3 Izingqoqelolwazi zasendulo 4 Imithombo Toggle the table of contents INgqoqelolwazi 223 languages Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés Ænglisc Obolo العربية الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Авар Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Boarisch Žemaitėška Batak Toba Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी Banjar ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ Bamanankan বাংলা বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী Brezhoneg Bosanski Буряад Català 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Kaszëbsczi Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ Чӑвашла Cymraeg Dansk Deutsch Zazaki Dolnoserbski Kadazandusun डोटेली ދިވެހިބަސް Ελληνικά Emiliàn e rumagnòl English Esperanto Español Eesti Euskara فارسی Fulfulde Suomi Føroyskt Français Frysk Gaeilge 贛語 Gàidhlig Galego Avañe'ẽ ગુજરાતી Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî Hawaiʻi עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Արեւմտահայերէն Interlingua Jaku Iban Bahasa Indonesia Interlingue Iñupiatun Ilokano ГӀалгӀай Ido Íslenska Italiano 日本語 Patois Jawa ქართული Taqbaylit Kabɩyɛ Tyap Kumoring Қазақша ភាសាខ្មែរ ಕನ್ನಡ 한국어 Къарачай-малкъар کٲشُر Ripoarisch Kurdî Kernowek Кыргызча Latina Ladino Lëtzebuergesch Лакку Limburgs Lombard ລາວ Lietuvių Latgaļu Latviešu Madhurâ मैथिली Basa Banyumasan Malagasy Олык марий Māori Minangkabau Македонски മലയാളം Монгол ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ मराठी Bahasa Melayu Malti Mirandés မြန်မာဘာသာ مازِرونی Nāhuatl Napulitano Nedersaksies Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Nouormand Diné bizaad Chi-Chewa Occitan Oromoo ଓଡ଼ିଆ Ирон ਪੰਜਾਬੀ Papiamentu Deitsch Polski Piemontèis پنجابی Ποντιακά پښتو Português ရခိုင် Română Armãneashti Tarandíne Русский Русиньскый संस्कृतम् Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sardu Sicilianu Scots سنڌي Srpskohrvatski / српскохрватски တႆး සිංහල Simple English Slovenčina سرائیکی Slovenščina Shqip Српски / srpski SiSwati Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili ꠍꠤꠟꠐꠤ Ślůnski தமிழ் ತುಳು తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Tagalog Tolışi Setswana Toki pona Tok Pisin Türkçe Xitsonga Татарча / tatarça ChiTumbuka ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Vèneto Tiếng Việt Volapük Walon Winaray Wolof 吴语 მარგალური ייִדיש ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 Hlela izixhumanisi Ikhasi Ingxoxo isiZulu Funda Hlela Hlela umthombo Bona umlando Amathuluzi Amathuluzi move to sidebar fihla Actions Funda Hlela Hlela umthombo Bona umlando General Yini exhumela lapha Izinguquko ezihlobene Layisha isihele Ikhongco elingaguquki Imininingwane yekhasi Caphuna leli ikhasi Get shortened URL Switch to legacy parser Gxifa/guqulela Akha incwadi Landa njenge-PDF Inguqulo eshicilelekayo In other projects Wikimedia Commons Wikidata into Ummomo move to sidebar fihla Kubuya ku Wikipedia Imiqulu yohlelo lwe-15 lwe- Encyclopædia Britannica (nomqulu wonyaka ka-2002) athatha anathala amabili ezincwadi emtatsheni wezincwadi. Ikhasi lesihloko se- Lucubrations, uhlelo lwango-1541, enye yezincwadi zokuqala ukusebenzisa umxhantela wegama INgqoqelolwazi esihlokweni. INgqoqelolwazi (noma umqululwazi) iyincwadi yamaphatho noma iqoqovane elinikeza izifinyezo zolwazi olujwayelekile noma olukhethekile emkhakheni noma isifundo esithile. Izingqoqelokwazi zihlukaniswe zaba izibhalwa noma izifako ezihlelwe ngokwabosonhlamvu bamagama ezihloko noma ngeminxa yezihloko, noma akhongciwe futhi ayahlwayeka. Ngokuvamile, izibhalwa zengqoqelolwazi zigxila ekwazisweni okuyisiminya okumayelana nendaba eshiwo esihlokweni sesibhalwa; lokhu akufani nezifako zesichazamazwi, ezigxile ekwazisweni kolimi okumayelana namagama, njengemsuka yawo, incazelo, ukuphimisela, ukusetshenziswa, kanye nezinhlobo zohlelo lolimi. [1] Izingqoqelolwazi bezilokhu zikhona iminyaka engaba yizi-2,000 futhi kuleso sikhathi ziye zathuthuka kakhulu ngokolimi (ezibhalwayo ngolimi olukhulu noma oluncane), ubungako (imiqulu embalwa noma eminingi), inhloso (ezethula ulwazi lonke noma olukhawuliwe), imibono engokwesiko (ezinegunya, ezenkolelombono, ezifundisayo, eziwusizo), ngababhali (iziqu zabo, nohlobo lokubhala), ngabafundi, (izinga lemfundo, isizinda, abakuthandayo, namakhono), kanye nangezobuchwepheshe ezikhona ukuze zishicilelwe futhi zisabalaliswe (imibhalo yesandla, ushicilelo olukhulu noma oluncane, uxhakaxholo). Njengemithombo oyigugu nothembekayo oqoqwe izingcweti, izishicilelo zithola indawo ephambili emtatsheni yolwazi, ezikoleni nakwezinye izikhungo zemfundo. Ukuvela kwezinhlobo zemithombevulekile nezezibhangqiwe kulelikhulu lama-21, ezifana neWikipedia, kukukhulise kakhulu ukufikelelwa, abafundi, abalobi kanye nezifako zengqoqelolwazi ezihlukene. uMsuka wegama[hlela | Hlela umthombo] Igama elithi 'ingqoqelolwazi' livela ekuhlanganisweni kwamagama amabili, elithi "ingqoqelelo" nelithi "ulwazi", womabili asho ulwazi oluqoqiwe, noma iqoqo lolwazi nemfundo. Lendlela iwukuhumusha kwelesigriki okususelwa kulo elesingisi elithi encyclopedia, ngokwezwi nezwi elisho imfundo evamile noma ulwazi oluphelele. IziNkondolo zayo[hlela | Hlela umthombo] INgqoqelolwazi yanamuhla yathuthukiswa kusuka encwadini yesichazamazwi ekhulwini le-18. Ngokomlando , kokubili iziNgqoqelolwazi neziChazamazwi ziye zacwaningwa futhi zalotshwa izingcweti zesiqikili ezifunde zagogoda, kodwa azifani indlela uhlaka lwazo oluhlelwe ngayo. IsiChazamazwi siwumsebenzi wolimi ngokuyinhloko ogxile ohlwini losonhlamvukazi bamazwi nezincasiselo zawo . Amabizo amqondofana Kanye nalawo ahlobene nawo ngesihloko ahlakazeka yonke indawo phakathi kuso, ngaphandle kokuwaqoqa kube indaba eyodwa ejulile. Ngaleyondlela, isiChazamazwi sivame ukuba nokwaziswa, inhlaziyo nesizinda okulinganiselwe ngezwi elichasiswayo. Nakuba siphana ngencasiselo , sishiya umfundi waso entula ukuqonda incazelo, ubumqoka nemikhawulo yebizo, kanye nokuthi lelo bizo lihlobana kanjani nomkhakha wolwazi obanzi. Ekubhekaneni nalezo zidingo, isibhalwa sengqoqelolwazi ngokuvamile asipheleli ezincasiselweni, futhi asipheleli ekuchasiseni izwi ngalinye, kodwa sihlinzeka ngomqondo obanzi wesihloko noma uqeqesho. Ngaphezu kokuchasisa kanye nokwenza uhlu lwamazwi ayimiqondofana waleso sihloko, isibhalwa siyakwazi ukudingida umqondo obanzi wesihloko ngokujulile futhi sidlulise ulwazi oluqongelelwe olufanele ngaleso sihloko. Isibhalwa seNgqoqelolwazi sivame ukuhlanganisa amabalazwe amaningi nemifanekiso, kanye noluhlumibhalo nezibalomininingo. INgqoqelolwazi ngokuvamile ayibhalelwa ukuba igculise, nakuba enye yezimpokophelo zayo kungukugculisa umfundi wayo ngobuqiniso bayo. Izici ezine eziyinhloko[hlela | Hlela umthombo] Kunezici ezine eziyinhloko ezichasisa INgqoqelolwazi: izihloko zayo, ukujula kwayo, indlelasu yokuhleleka kwayo, kanye nendlelasu yokukhiqizwa kwayo: IziNgqoqelolwazi zingaba ezivamile, eziqukethe izibhalwa ngezihloko zemikhakha yonke (INgqoqelolwazi yesingisi ebizwa Encyclopædia Britannica kanye neyesiJalimane Brockhaus Enzyklopädie ziyisibonelo esaziwayo). IziNgqoqelolwazi ezivamile zingaqukatha iziqondiso zokuthi Izinto ezithile zenziwa kanjani, kanye nesiChazamazwi ezihlayiziwe. Kukhona nezingqoqelolwazi ezithinta izihloko ezihlukahlukene ezibanzi ngentshwayo yesikompilo, ubuzwe, nohlanga oluthile, ezifana ne- Great Soviet Encyclopedia noma Encyclopaedia Judaica. Imisebenzi efana nengqoqelolwazi ihlose ukudlulisa ulwazi oluqongelelwe olumqoka esidlangalaleni sesihloko sayo, esifana nengqoqelolwazi yezokwelapha, yenjulalwazi noma yezomthetho. Imisebenzi iyahluka kuye ngobubanzi bolwazi noma ukujula kwengxoxo, okuncike ezihlweleni ezingumngcibishe. Ezinye izindlelasu ezingokwesimiso zokuhlelemba ziyimfuneko ekwenzeni INgqoqelolwazi isebenziseke ekwenzeni amaphatho. Ngokomlando sekube nezindlelasu zokuhlelemba eziyinhloko ezimbili lapho kuhlelwa IziNgqoqelolwazi ezishicilelwe: indlelasu yohlelo losonhlamvukazi (equkethe izibhalwa esihlukile, ezihlelwe ngosonhkamvukazi)... Izingqoqelolwazi zasendulo[hlela | Hlela umthombo] Ikhasi lesihlokosiqu lengqoqelolwazi ebizwa Naturalis Historiæ, uhlelo lowe-1669 INgqoqelolwazi yasendulo esatholakala namuhla yileyo kaPliny oMdala ongusombusazwe, ebizwa "Naturalis Historia". Idingida ngomlando wemvelo, umchazamhlaba, umchazazwe, nazo zonke ezinye izici zezwe ezimzungezile. U-Isidore was-Seville umlobi wengqoqelolwazi ebizwa Etymologiae engumbhalocwesandla wase-Ottoniya wekhulu leshumi (10) INgqoqelolwazi ka-Isidore of Seville ongumKristu Etymologiae. Idingida ubuphilikici, umchazazibalo umculo, umchazamkhathi, ezokwelapha , ezomtyetho, ibandla lamakhatholika, amahlelo ezihlubuki, osonjulalwazi, izidlavela, izilwane, izinyoni, umchazamhlaba, izakhiwo, imigwaqo, izinkimbi nokunye okuningi. Enye INgqoqelolwazi yasendulo eyomkristu obizwa Cassiodorus (543-560) ebizwa Institutiones divinarum et saecularium litterarum eyayidingida izondaba zenkolo nobunkulunkulu nobuciko. Ngqoqelolwazi ebizwa Yongle Encyclopedia ingenkulu kwezikhandwe ngephepha ezidingida umlando womhlaba KwelaseShayina kunengqoqelolwazi yosendo yangekhulu lesibili BC ebizwa Shiben , nenye ebizwa Huanglan, eyaqedwa ngonyaka wama-220. INgqoqelolwazi ebizwa Yiwen Leiju], eyaqedwa ngowama- 624, yaqopha umlando wemibhalo ekuqaleni komlibo wakaTang. Imithombo[hlela | Hlela umthombo] ↑ https://www.theatlantic.com/technology/archive/2015/12/encyclopedias-are-time-capsules/419619/ "https://zu.wikipedia.org/w/index.php?title=INgqoqelolwazi&oldid=121123" تان ورتل Leli khasi lagcinwa ukuhlelwa ngo-8 uNdasa 2026, nge-04:52. Page was rendered with Parsoid. Umbhalo uyatholakala phansi kwe-Creative Commons Attribution-ShareAlike License; eminye imigomo ingase isebenze. vakashela u-Terms of Use ukubona eminye imininingwane. Inqubomgomo yobumfihlo Mayelana ne-Wikipedia Nezihlangululo Izimiso Zokuziphatha Abasunguli Izibalomniningo Cookie statement umbono kamakhalipha Phequlula Phequlula Toggle the table of contents INgqoqelolwazi 223 languages Faka isihloko