Sửa đổi Tiếng Nhật (đề mục) – Wikipedia tiếng Việt
Bước tới nội dung
Bảng chọn chính
Bảng chọn chính
chuyển sang thanh bên
ẩn
Điều hướng
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Báo lỗi nội dung
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Tải lên tập tin
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Giao diện
Quyên góp
Tạo tài khoản
Đăng nhập
Công cụ cá nhân
Quyên góp
Tạo tài khoản
Đăng nhập
Sửa đổi Tiếng Nhật (đề mục)
Thêm ngôn ngữ
Bài viết
Thảo luận
Tiếng Việt
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Công cụ
Công cụ
chuyển sang thanh bên
ẩn
Tác vụ
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Chung
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Thông tin trang
Tạo URL rút gọn
Chuyển sang bộ phân tích cũ
Tại dự án khác
Khoản mục Wikidata
Giao diện
chuyển sang thanh bên
ẩn
Cảnh báo: Bạn chưa đăng nhập. Khi bạn thực hiện sửa đổi, một tài khoản tạm thời sẽ được tự động tạo cho bạn. Tìm hiểu thêm. Hãy đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tiếp tục nhận thông báo sau khi tài khoản này hết hạn và truy cập các tính năng khác.
Nếu nội dung bạn thêm vào vi phạm bản quyền của người khác, nó sẽ bị xóa đi. Thông tin bách khoa cần phải có khả năng kiểm chứng. Những gì bạn thêm vào Wikipedia đều có thể bị bất cứ ai sửa lại, sử dụng và tái phân phối với bất kỳ mục đích nào theo những điều khoản và điều kiện nhất định. Sử dụng Wikipedia tức là bạn đã chấp nhận tuân thủ các Điều khoản Sử dụng của trang web này.
Kiểm tra chống spam.
Xin đừng điền gì vào!=== Hệ thống phụ âm ===
Phụ âm phân biệt theo âm vần luận, có các phụ âm thuộc các hàng 「か(ka)・さ(sa)・た(ta)・な(na)・は(ha)・ま(ma)・や(ya)・ら(ra)・わ(wa)」, phụ âm kêu thuộc các hàng 「が(ga)・ざ(za)・だ(da)・ば(ba)」, phụ âm nửa kêu thuộc hàng 「ぱ(pa)」 (về mora đặc biệt, xin tham khảo ở phần cuối phần này). Ký hiệu âm tố như sau:
* /k/, /s/, /t/, /h/ (âm điếc)
* /g/, /z/, /d/, /b/ (âm kêu)
* /p/ (âm nửa kêu)
* /n/, /m/, /r/
* /j/, /w/ (thường gọi là bán nguyên âm)
Mặt khác, theo âm thanh học, thì hệ thống phụ âm có rất nhiều khía cạnh phức tạp. Các phụ âm được dùng chủ yếu gồm có
{{Bảng âm vị phụ âm tiếng Nhật}}
Về cơ bản thì các âm hàng ''ka'' 「か」 phát âm là {{IPA|[k]}}, hàng ''sa'' 「さ」 là {{IPA|[s]}} (hay {{IPA|[θ]}}, tuỳ địa phương và người nói<ref name="D" /), hàng ''ta'' 「た」 là {{IPA|[t]}}, hàng ''na'' 「な」 là {{IPA|[n]}}, hàng ''ha'' 「は」 là {{IPA|[h]}}, hàng ''ma'' 「ま」 là {{IPA|[m]}}, hàng ''ya'' 「や」 là {{IPA|[j]}}, hàng ''da'' 「だ」 là {{IPA|[d]}}, hàng ''ba'' 「ば」 là {{IPA|[b]}}, và cuối cùng là hàng ''pa'' 「ぱ」 phát âm là {{IPA|[p]}}.
Phụ âm hàng ''ra'' 「ら」 khi đứng ở đầu từ thì phát âm như {{IPA|[d]}}, thay vì phát âm như [[âm tắc nhẹ]] khó đọc.<ref服部 四郎 (1984) 『音声学』（岩波書店）。</ref Cũng có người phát âm gần giống như {{IPA|[l]}} của tiếng Việt. Không có ký hiệu âm thanh thích hợp nhưng cũng có khi được dùng thay thế bằng [[âm tắc uốn lưỡi kêu]] {{IPA|[ɖ]}}.<ref斎藤 純男 (1997)『日本語音声学入門』（三省堂、2006年に改訂版）。</ref Mặt khác, âm ''ra'' cùng với 「っ」 như 「あらっ？」, xuất hiện ở giữa hoặc cuối từ sẽ trở thành âm tắc lưỡi {{IPA|[ɾ]}} hoặc {{IPA|[ɽ]}}.
Phụ âm hàng ''wa'' 「わ」 có người nói dùng cách phát âm tròn môi {{IPA|[w]}}, nhưng đa số dùng âm không tròn môi {{IPA|[ɰ]}} (khi tách ra đọc từng âm thì tiếng Nhật lại đọc là {{IPA|[w]}}). Đối với các âm mượn 「ウィ(vi)」「ウェ(ve)」「ウォ(vo)」 cũng phát âm y hệt nhưng cũng có nhiều người phát âm là 「ウイ(ui)」「ウエ(ue)」「ウオ(uo)」.
Phụ âm hàng ''ga'' 「が」 khi xuất hiện ở đầu từ thì dùng {{IPA|[g]}}, nhưng ở giữa từ thì phổ biến cách dùng {{IPA|[ŋ]}} (âm mũi hàng ''ga'', gọi là [[âm kêu mũi]]). Ngày nay, việc dùng âm {{IPA|[ŋ]}} đang dần biến mất.
Phụ âm hàng ''za'' 「ざ」 khi đứng ở đầu từ và sau 「ん」 thì sử dụng [[âm tắc xát]] (âm của {{IPA|[ʣ]}} phối hợp âm tắc và âm xát) nhưng ở giữa từ thì thường sử dụng âm xát (như {{IPA|[z]}}). Cũng có người luôn sử dụng âm tắc xát nhưng ví dụ như ''shujutsu'' (手術, "phẫu thuật") sẽ rất khó và đa số sẽ dùng âm xát. Ngoài ra, âm 「ぢ」 và 「づ」 của hàng ''da'' 「だ」, ngoại trừ một vài phương ngữ, luôn gây cho ta cảm giác đồng âm với 「じ」「ず」 của hàng ''za'', phương pháp phát âm của chúng giống nhau.
Phụ âm theo sau nguyên âm ''i'' 「い」 cho ra âm sắc đặc biệt. Một vài phụ âm biến thành [[vòm hoá|âm vòm]], đầu lưỡi gần với [[vòm miệng cứng]]. Ví dụ như, phụ âm của hàng ''ka'' 「か」 nói chung phát âm là {{IPA|[k]}} nhưng chỉ có ''ki'' 「き」 xảy ra hiện tượng như trên, và được phát âm là {{IPA|[kʲ]}}. Nếu sau các phụ âm vòm hoá thuộc cột ''i'' như trên là các nguyên âm ''a'' 「あ」 ''u'' 「う」 ''o'' 「お」 thì theo phép chính tả các chữ này sẽ biến thành 「ゃ」「ゅ」「ょ」 trong bảng ''kana'' và được viết như 「きゃ」「きゅ」「きょ」,「みゃ」「みゅ」「みょ」. Nếu sau nó là nguyên âm 「エ」 thì viết thành 「ェ」 trong bảng ''kana'' ví dụ như 「キェ」, nhưng với những từ mượn thì không có áp dụng theo cách trên.
Phụ âm trên cột âm ''i'' 「い」 của các hàng ''sa'' 「さ」, ''za'' 「ざ」, ''ta'' 「た」, ''ha'' 「は」 cũng có âm sắc đặc biệt nhưng lúc này không phải chỉ vòm hoá, mà điểm điều âm đã di chuyển đến vòm cứng. Phụ âm 「し」 và 「ち」 phát âm lần lượt là {{IPA|[ɕ]}} {{Audio|Ja-Shi.oga|nghe}} và {{IPA|[ʨ]}} {{Audio|Ja-Chi 2.oga|nghe}}. Các phụ âm thuộc hàng tương ứng với các âm đó vẫn được phát âm bình thường. Phụ âm của Âm mượn 「スィ(si)」 và 「ティ(ti)」 thì dùng âm vòm hoá {{IPA|[sʲ]}} và {{IPA|[tʲ]}}. Phụ âm 「じ」「ぢ」 đứng ở đầu từ cũng như sau 「ん」 thì dùng {{IPA|[ʥ]}}, giữa từ thì dùng {{IPA|[ʑ]}}. Phụ âm của âm mượn 「ディ(di)」 và 「ズィ(zi)」 thì sử dụng là âm vòm hoá {{IPA|[dʲ]}} và {{IPA|[ʣʲ]}} hay {{IPA|[zʲ]}}. Phụ âm ''hi'' 「ひ」 {{Audio|Hi (Japanese).ogg|nghe}}thì có âm vòm cứng {{IPA|[ç]}} chứ không đọc là {{IPA|[h]}}.
Ngoài ra, phụ âm ''ni'' 「に」 được phát âm thành âm vòm hoá {{IPA|[nʲ]}} nhưng cũng có người sử dụng [[âm mũi vòm cứng]] {{IPA|[ɲ]}}. Tương tự như vậy, ''ri'' 「り」 {{Audio|Ja-Ri.oga|nghe}} có người sử dụng [[âm tắc vòm cứng]], 「ち」 thì lại cũng có người sử dụng âm chẻ vòm cứng vô thanh {{IPA|c}}.
Bên cạnh đó, hàng ''ha'' 「は」 thì chỉ có phụ âm ''fu'' 「ふ」 {{Audio|Ja-Fu.oga|nghe}} sử dụng [[âm sát đôi môi vô thanh]] {{IPA|[ɸ]}} còn các phụ âm còn lại của hàng ''ha'' biến hoá từ {{IPA|[p]}} → {{IPA|[ɸ]}} → {{IPA|[h]}}. Với âm mượn thì có người sử dụng là {{IPA|[f]}}. Ngoài ra, ở hàng ''ta'' 「た」 thì chỉ có phụ âm ''tsu'' 「つ」 {{Audio|Tsu (Japanese).ogg|nghe}} dùng là {{IPA|[ʦ]}} (giống với phụ âm "t" bật hơi của [[tiếng Anh]]). Các nguyên âm 「あ」「い」「え」「お」 theo sau những phụ âm này chủ yếu xuất hiện trong từ mượn, trở thành các chữ kana 「ァ」「ィ」「ェ」「ォ」 và viết thành 「ファ」「ツァ」 (「ツァ」 cũng dùng cho các trường hợp 「おとっつぁん」 hay 「ごっつぁん」). 「フィ」「ツィ」 thì xảy ra sự vòm hoá phụ âm. 「トゥ」「ドゥ」（{{IPA|[tɯ]}}, {{IPA|[dɯ]}}） có người cố gắng phát âm gần với âm mượn {{IPA|[t]}}, {{IPA|[tu]}}, {{IPA|[du]}}.
Âm được gọi là [[phụ âm đôi]] 「っ」 (ký hiệu âm tố là /Q/) cũng như [[âm gảy]] 「ん」 (/N/), theo khái niệm của âm vần luận, là một mora đặc biệt giống như [[trường âm]] được đề cập ở trên. Nói về âm thanh thực thì 「っ」 trở thành các phụ âm liên tục {{IPA|[-kk-]}}, {{IPA|[-ss-]}}, {{IPA|[-ɕɕ-]}}, {{IPA|[-tt-]}}, {{IPA|[-tʦ-]}}, {{IPA|[-tʨ-]}}, {{IPA|[-pp-]}}. Ngoài ra, 「ん」 thì tuỳ theo âm ở phía sau mà thành phụ âm {{IPA|[ɴ]}}, {{IPA|[m]}}, {{IPA|[n]}}, {{IPA|[ŋ]}} (tuy nhiên, nếu ở phía trước nguyên âm thì thành [[nguyên âm mũi]]). Ví dụ nếu ở cuối câu thì nhiều người dùng là {{IPA|[ɴ]}}.
Tóm lược sửa đổi (Mô tả ngắn gọn các sửa đổi của bạn)
Với việc lưu các thay đổi, bạn chấp nhận Điều khoản Sử dụng, và bạn đồng ý phát hành, một cách không thể hủy bỏ, đóng góp của mình theo Giấy phép CC BY-SA 4.0 và GFDL. Bạn đồng ý rằng một siêu liên kết hoặc URL thỏa mãn điều kiện ghi công trong giấy phép Creative Commons.
This site is protected by hCaptcha and its Privacy Policy and Terms of Service apply.
JavaScript is required to continue. Turn on JavaScript in your browser settings and refresh the page.Đăng thay đổi
Xem trước
Xem thay đổi
Hủy bỏ
Trợ giúp sửa đổi (mở trong cửa sổ mới)
Trang này thuộc về 12 thể loại ẩn:
Thể loại:Bài có liên kết hỏng
Thể loại:Trang thiếu chú thích trong bài
Thể loại:Trang có phát âm được ghi âm
Thể loại:Bài cơ bản
Thể loại:Bài viết có văn bản tiếng Nhật
Thể loại:Bản mẫu cổng thông tin có liên kết đỏ đến cổng thông tin
Thể loại:Bài viết có nguồn tham khảo tiếng Anh (en)
Thể loại:Bài viết có bản mẫu Hatnote trỏ đến một trang không tồn tại
Thể loại:Trang có IPA thường
Thể loại:Trang có IPA tiếng Nhật
Thể loại:Bài Nhật Bản chọn lọc
Thể loại:Trang sử dụng phần mở rộng Phonos
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/wiki/Tiếng_Nhật”
Chính sách quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Bộ Quy tắc Ứng xử Chung
Lập trình viên
Thống kê
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Sửa đổi Tiếng Nhật (đề mục)
Thêm ngôn ngữ
Thêm đề tài