Ֆրանսերէն — Ուիքիփետիա
Jump to content
Հիմնական ընտրացանկ
Հիմնական ընտրացանկ
տեղափոխել կողագոտի
պահել
Նաւարկութիւն
Գլխաւոր Էջ
Նոր էջեր
Պատահական էջ
Մասնակցութիւն
Զրուցարան
Վերջին փոփոխութիւնները
Օգնութիւն
Որոնել
Որոնել
Արտաքին տեսք
Նուիրել
Հաշիւ ստեղծել
Մուտք գործել
Անձնական գործիքներ
Նուիրել
Հաշիւ ստեղծել
Մուտք գործել
Բովանդակութիւն
տեղափոխել կողագոտի
պահել
Սկսիլ
1
Պետական Կարգավիճակը
2
Ծանօթագրութիւններ
Toggle the table of contents
Ֆրանսերէն
276 լեզու
Аԥсшәа
Acèh
Адыгабзэ
Afrikaans
Alemannisch
አማርኛ
Aragonés
Ænglisc
अंगिका
العربية
ܐܪܡܝܐ
الدارجة
مصرى
অসমীয়া
Asturianu
Авар
Kotava
अवधी
Aymar aru
Azərbaycanca
تۆرکجه
Башҡортса
Basa Bali
Boarisch
Žemaitėška
Batak Toba
Bikol Central
Беларуская (тарашкевіца)
Беларуская
Български
भोजपुरी
Banjar
Bamanankan
বাংলা
བོད་ཡིག
Brezhoneg
Bosanski
Batak Mandailing
Буряад
Català
閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
Нохчийн
Cebuano
ᏣᎳᎩ
Tsetsêhestâhese
کوردی
Corsu
Qırımtatarca
Čeština
Kaszëbsczi
Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ
Чӑвашла
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Zazaki
Dolnoserbski
Kadazandusun
ދިވެހިބަސް
Eʋegbe
Ελληνικά
Emiliàn e rumagnòl
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
Estremeñu
فارسی
Fulfulde
Suomi
Võro
Føroyskt
Fɔ̀ngbè
Français
Arpetan
Nordfriisk
Furlan
Frysk
Gaeilge
Gagauz
贛語
Kriyòl gwiyannen
Gàidhlig
Galego
گیلکی
Avañe'ẽ
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺
Wayuunaiki
Gaelg
Hausa
客家語 / Hak-kâ-ngî
Hawaiʻi
עברית
हिन्दी
Fiji Hindi
Hrvatski
Hornjoserbsce
Kreyòl ayisyen
Magyar
Հայերեն
Interlingua
Jaku Iban
Bahasa Indonesia
Interlingue
Igbo
Iñupiatun
Ilokano
ГӀалгӀай
Ido
Íslenska
Italiano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut
日本語
Patois
La .lojban.
Jawa
ქართული
Qaraqalpaqsha
Taqbaylit
Адыгэбзэ
Kabɩyɛ
Tyap
Kongo
Kumoring
Қазақша
ភាសាខ្មែរ
ಕನ್ನಡ
한국어
Перем коми
Къарачай-малкъар
کٲشُر
Kurdî
Коми
Kernowek
Кыргызча
Latina
Ladino
Lëtzebuergesch
Лезги
Lingua Franca Nova
Limburgs
Ligure
Ladin
Lombard
Lingála
ລາວ
Lietuvių
Latgaļu
Latviešu
Madhurâ
मैथिली
Мокшень
Malagasy
Олык марий
Māori
Minangkabau
Македонски
മലയാളം
Монгол
ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ
ဘာသာမန်
मराठी
Bahasa Melayu
Malti
Mirandés
မြန်မာဘာသာ
Эрзянь
مازِرونی
Napulitano
Nedersaksies
Plattdüütsch
नेपाली
नेपाल भाषा
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk bokmål
Novial
Nouormand
Sesotho sa Leboa
Nupe
Diné bizaad
Occitan
Livvinkarjala
Ирон
ਪੰਜਾਬੀ
Pangasinan
Kapampangan
Papiamentu
Picard
Pälzisch
Polski
Piemontèis
پنجابی
پښتو
Português
Runa Simi
ရခိုင်
Rumantsch
Ikirundi
Română
Tarandíne
Русский
Русиньскый
Ikinyarwanda
संस्कृतम्
Саха тыла
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
Sardu
Sicilianu
Scots
سنڌي
Davvisámegiella
Srpskohrvatski / српскохрватски
Taclḥit
සිංහල
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Gagana Samoa
Anarâškielâ
ChiShona
Soomaaliga
Shqip
Српски / srpski
SiSwati
Sesotho
Seeltersk
Sunda
Svenska
Kiswahili
ꠍꠤꠟꠐꠤ
Ślůnski
தமிழ்
ತುಳು
తెలుగు
Tetun
Тоҷикӣ
ไทย
Türkmençe
Tagalog
Tolışi
Setswana
Lea faka-Tonga
Toki pona
Tok Pisin
Türkçe
Seediq
Татарча / tatarça
Reo tahiti
Тыва дыл
Удмурт
ئۇيغۇرچە / Uyghurche
Українська
اردو
Oʻzbekcha / ўзбекча
Vèneto
Vepsän kel’
Tiếng Việt
West-Vlams
Volapük
Walon
Winaray
Wolof
吴语
IsiXhosa
მარგალური
ייִדיש
Yorùbá
Vahcuengh
Zeêuws
ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ
文言
閩南語 / Bân-lâm-gí
粵語
中文
Խմբագրել յղումները
Էջ
Քննարկում
Արեւմտահայերէն
Կարդալ
Խմբագրել
Խմբագրել աղբիւրը
Տեսնել պատմութիւնը
Գործիքներ
Գործիքներ
տեղափոխել կողագոտի
պահել
Գործողութիւններ
Կարդալ
Խմբագրել
Խմբագրել աղբիւրը
Տեսնել պատմութիւնը
Ընհդանուր
Այստեղ յղուող էջեր
Առնչուող փոփոխութիւններ
Մնայուն յղում
‎Էջի մասին տեղեկութիւն
Մէջբերել այս էջը
Ստանալ կարճ URL
Switch to legacy parser
Տպել/արտածել
Գիրք ստեղծել
Ներբեռնել իբրեւ PDF
Տպագրելի տարբերակ
Այլ նախագիծերու մէջ
Abstract Wikipedia
Ուիքիպահեստ
Wikifunctions
Ուիքիտուեալների տարր
Արտաքին տեսք
տեղափոխել կողագոտի
պահել
Ֆրանսերէն ցուցանակ մը Լուիզիանա նահանգի Լըֆայէթ քաղաքին մէջ:
Ֆրանսերէնն ազատութեան լեզուն է:
Ֆրանսերէնը (ֆրանսերէն՝ français, արտասանութիւնը՝   lə fʁɑ̃sɛ  կամ la langue française, արտասանութիւնը՝ la lɑ̃ɡ fʁɑ̃sɛz) կը պատկանի հնդեւրոպական լեզուաընտանիքի ռոմանական, արեւմտա-իտալական լեզուախումբին։ Ֆրանսերէն կը խօսին աշխարհի մէջ 284.4 միլիոն[1] մարդ: Ֆրանսերէնը մայրենի լեզու է 110 միլիոն մարդու համար։ Ֆրանսերէնը պաշտօնական լեզու է Ֆրանսայի եւ 29 այլ երկիրներու մէջ։ Լայնօրէն տարածուած է նաեւ ֆրանսական եւ պելճիքական նախկին գաղութներուն մէջ՝ Ալճերիա, Թունուզ, Սուրիա, Մարոք եւ այլն։
Ըստ աշխարհի լեզուներու դասակարգման, ֆրանսերէնը 9-րդն է։ ՄԱԿ-ի պաշտօնական եւ աշխատանքային 6 լեզուներէն մէկն է։ Ֆրանսերէնը մեծաթիւ միջազգային կազմակերպութիւններու պաշտօնական լեզուն է եւ օտար լեզուներու շարքին մէջ՝ ամէնաուսումնասիրուածներէն մէկը։
Պետական Կարգավիճակը[ բաժինը" class="mw-editsection-visualeditor"Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Միացեալ Թագաւորութեան զինանշանի Dieu et mon droit (հայ.՝ «Աստուած եւ իմ իրաւունքը») կարգախօսը ֆրանսերէն է
Պետական Կարգավիճակ Ֆրանսայի Մէջ
Ֆրանսերէն լեզուի կաճառը եւ Արուստներու կամուրջը․ Փարիզ
Ըստ Ֆրանսայի սահմանադրութեան՝ ֆրանսերէնը պետական լեզուի կարգավիճակ ստացած է 1992 թուականին։ Բոլոր պաշտօնական փաստաթուղթերը եւ համաձայնագրերը պէտք է կազմուին ֆրանսերէնով։
Պետական Կարգավիճակը Քանատայի Մէջ
Կը հանդիսանայ Քեպեք փրովինսի պաշտօնական լեզուն եւ ամբողջ Քանատայի ու Նիւ Պրանսուիք գաւառի (ֆրանսերէն՝ Le Nouveau-Brunswick) երկու պաշտօնական լեզուներէն մէկը։ Քեպեքի մէջ ֆրանսերէնի մասին օրէնքը կը պահանջէ, որ պետական դպրոցներուն մէջ բոլոր աշակերտներուն (բացի անգլախօս քանատացի քաղաքացիներու երեխաները) ուսուցումը կատարուի ֆրանսերէնով։
Ֆրանսերէնը Ափրիկէի մէջ
Ներկայիս կը նկատուի ֆրանսերէնի՝ միջազգային կառոյցներուն մէջ գործածման կտրուկ անկում։ Թէեւ ֆրանսերէնը կը պահպանէ իր դրական «պատկերը» աշխարհի մէջ, այնուամենայնիւ անիկա աւելի ու աւելի քիչ կը գործածուի։ 1995-էն Ֆրանքոֆոնիոյ գրասենեակը ՄԱԿ-ի մէջ ունի դիտորդի դեր։ Այդուհանդերձ անգլերէնը, որպէս աշխատանքային լեզու, ունի գերիշխող դիրք, թէեւ ՄԱԿ-ի անդամ 185 երկիրներէն 56-ը կը հանդիսանան Ֆրանքոֆոնիոյ անդամ եւ անոնց մեծամասնութիւնը կը խնդրէ ՄԱԿ-ի քարտուղարութենէն իրենց հետ շփումը իրականացնել ֆրանսերէնով։ Ֆրանսերէնի նուազ գործածութիւնը մեծ մասամբ պայմանաւորուած է անձնակազմի համալրման պայմաններով (ֆրանսերէնի իմացութիւնը պարտադիր պայման չէ), անգլիախօս շրջապատի գերակայութեամբ եւ պիւտճէական կրճատումներով։
Եւրոմիութեան (ԵՄ) մէջ ֆրանսերէնը կը հանդիսանայ պաշտօնական լեզու։ Այս լեզուի ապագան կախուած է անոնցմէ, թէ ինչպիսի դիրք կը գրաւէ փոխուող Եւրոմիութեան մէջ։ Այստեղ Ֆինլանտայի, Աւստրիոյ, Շուէտի անդամագրումը զգալիօրէն նուազեցուց ֆրանսերէնի դիրքերը, որովհետեւ վերոնշեալ երկիրները, որպէս հաղորդակցման լեզու կ'օգտագործեն անգլերէնը։ Եւրոմիութեան ընդլայնումը աստիճանաբար կը յանգեցնէ Հռոմի համաձայնագրի դրոյթներու իրագործման անկարելիութեան։ Ըստ այս համաձայնագրին՝ բոլոր անդամ-երկիրներու լեզուները կը համարուին Եւրոմիութեան պաշտօնական լեզուներ։
Ֆրանսայէն յայտնի լեզուաբան Ռ. Շոտանսոնը առաջ քաշեց կտրուկ առաջարկութիւն. պահպանել երեք պաշտօնական լեզու՝ անգլերէն, ֆրանսերէն եւ գերմաներէն։ Ֆրանսայի նախկին վարչապետ Լիոնել Ժոսփենի կարծիքով՝ Եւրոմիութեան մէջ, լեզուական բազմազանութիւնը կը հանդիսանայ կարեւորագոյն խնդիրներէն մէկը։ Եւրոմիութեան մէջ, ֆրանսերէնի զբաղեցուցած դիրքէն կախեալ է, թէ որքանով այս լեզուն կը պահպանէ աշխարհի մէջ իր առաջատար դիրքերը։ Բայց Եւրոմիութեան կառոյցներուն մէջ մէկ լեզուն չի կրնար կատարել միակ հաղորդակցման լեզուի գործառոյթներ։ Այդ պատճառով ալ Ֆրանսայի մէջ աշխատանքներ կը տարուին, ուղղուած՝ ֆրանսերէնի, որպէս աշխատանքային լեզուի գործառոյթի ուժեղացման։
Ծանօթագրութիւններ[ բաժինը" class="mw-editsection-visualeditor"Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
↑ GOUVERNEMENT.fr French speakers around the world (անգլերէն)
Բառարաններ եւ հանրագիտարաններ
Բրիտանիկա · Շվեցարիայի պատմական բառարանՉափորոշիչային վերահսկողութիւն
BNF: 11935375d · GND: 4113615-9 · LCCN: sh85051829 · LNB: 000048578 · NDL: 00563732 · NKC: ph135297 · FAST: 934333
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Ֆրանսերէն&oldid=222228» էջէն
Ստորոգութիւն:
Ֆրանսերէն
Այս էջը վերջին անգամ խմբագրուած է 13 Փետրուար 2024 թուականի ժամը 09:51ին:
Page was rendered with Parsoid.
Գրութիւնը հասանելի է Creative Commons Attribution-ShareAlike License թույլատրագրի մէջ, առանձին դեպքերով հնարաւոր է յաւելեալ պայմաններ ունենալ։ Մանրամասնութիւններու համար այցելեցէք՝ Օգտագործման պայմաններ։
Սեփական տուեալներու պահպանման քաղաքականութիւն
Ուիքիփետիայի մասին
Պատասխանատուութենէ Հրաժարում
Օրէնսդրութիւն
Ծրագրաւորողներ
Վիճակագրութիւն
Քուքիներու հաստատում
Բջիջային տեսք
Որոնել
Որոնել
Toggle the table of contents
Ֆրանսերէն
276 լեզու
Աւելցնել քննարկում