Fransé — Wikipédja
Aller au contenu
Menu principal
Menu principal
déplacer vers la barre latérale
masquer
Navigasyon
Paj prensipal
Kouminoté
Modifikasyon ki nòv
Paj ké azò
Lèd
Paj èspésyal
Sasé
Sasé
Apparence
Fè roun donnasyon
Kréyé roun kont
Konnègté sokò
Zouti pésonnèl
Fè roun donnasyon
Kréyé roun kont
Konnègté sokò
Baydivan
déplacer vers la barre latérale
masquer
Koumansman
1
Lorijin : vokabilèr ké étimoloji
Afficher / masquer la sous-section Lorijin : vokabilèr ké étimoloji
1.1
Fòrmasyon di fransé
2
Listwè
3
Lòrtograf ké grafi di fransé
4
Nòt ké référans
5
Wè osi
Basculer la table des matières
Fransé
276 langues
Аԥсшәа
Acèh
Адыгабзэ
Afrikaans
Alemannisch
አማርኛ
Aragonés
Ænglisc
अंगिका
العربية
ܐܪܡܝܐ
الدارجة
مصرى
অসমীয়া
Asturianu
Авар
Kotava
अवधी
Aymar aru
Azərbaycanca
تۆرکجه
Башҡортса
Basa Bali
Boarisch
Žemaitėška
Batak Toba
Bikol Central
Беларуская (тарашкевіца)
Беларуская
Български
भोजपुरी
Banjar
Bamanankan
বাংলা
བོད་ཡིག
Brezhoneg
Bosanski
Batak Mandailing
Буряад
Català
閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
Нохчийн
Cebuano
ᏣᎳᎩ
Tsetsêhestâhese
کوردی
Corsu
Qırımtatarca
Čeština
Kaszëbsczi
Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ
Чӑвашла
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Zazaki
Dolnoserbski
Kadazandusun
ދިވެހިބަސް
Eʋegbe
Ελληνικά
Emiliàn e rumagnòl
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
Estremeñu
فارسی
Fulfulde
Suomi
Võro
Føroyskt
Fɔ̀ngbè
Français
Arpetan
Nordfriisk
Furlan
Frysk
Gaeilge
Gagauz
贛語
Gàidhlig
Galego
گیلکی
Avañe'ẽ
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺
Wayuunaiki
Gaelg
Hausa
客家語 / Hak-kâ-ngî
Hawaiʻi
עברית
हिन्दी
Fiji Hindi
Hrvatski
Hornjoserbsce
Kreyòl ayisyen
Magyar
Հայերեն
Արեւմտահայերէն
Interlingua
Jaku Iban
Bahasa Indonesia
Interlingue
Igbo
Iñupiatun
Ilokano
ГӀалгӀай
Ido
Íslenska
Italiano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut
日本語
Patois
La .lojban.
Jawa
ქართული
Qaraqalpaqsha
Taqbaylit
Адыгэбзэ
Kabɩyɛ
Tyap
Kongo
Kumoring
Қазақша
ភាសាខ្មែរ
ಕನ್ನಡ
한국어
Перем коми
Къарачай-малкъар
کٲشُر
Kurdî
Коми
Kernowek
Кыргызча
Latina
Ladino
Lëtzebuergesch
Лезги
Lingua Franca Nova
Limburgs
Ligure
Ladin
Lombard
Lingála
ລາວ
Lietuvių
Latgaļu
Latviešu
Madhurâ
मैथिली
Мокшень
Malagasy
Олык марий
Māori
Minangkabau
Македонски
മലയാളം
Монгол
ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ
ဘာသာမန်
मराठी
Bahasa Melayu
Malti
Mirandés
မြန်မာဘာသာ
Эрзянь
مازِرونی
Napulitano
Nedersaksies
Plattdüütsch
नेपाली
नेपाल भाषा
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk bokmål
Novial
Nouormand
Sesotho sa Leboa
Nupe
Diné bizaad
Occitan
Livvinkarjala
Ирон
ਪੰਜਾਬੀ
Pangasinan
Kapampangan
Papiamentu
Picard
Pälzisch
Polski
Piemontèis
پنجابی
پښتو
Português
Runa Simi
ရခိုင်
Rumantsch
Ikirundi
Română
Tarandíne
Русский
Русиньскый
Ikinyarwanda
संस्कृतम्
Саха тыла
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
Sardu
Sicilianu
Scots
سنڌي
Davvisámegiella
Srpskohrvatski / српскохрватски
Taclḥit
සිංහල
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Gagana Samoa
Anarâškielâ
ChiShona
Soomaaliga
Shqip
Српски / srpski
SiSwati
Sesotho
Seeltersk
Sunda
Svenska
Kiswahili
ꠍꠤꠟꠐꠤ
Ślůnski
தமிழ்
ತುಳು
తెలుగు
Tetun
Тоҷикӣ
ไทย
Türkmençe
Tagalog
Tolışi
Setswana
Lea faka-Tonga
Toki pona
Tok Pisin
Türkçe
Seediq
Татарча / tatarça
Reo tahiti
Тыва дыл
Удмурт
ئۇيغۇرچە / Uyghurche
Українська
اردو
Oʻzbekcha / ўзбекча
Vèneto
Vepsän kel’
Tiếng Việt
West-Vlams
Volapük
Walon
Winaray
Wolof
吴语
IsiXhosa
მარგალური
ייִדיש
Yorùbá
Vahcuengh
Zeêuws
ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ
文言
閩南語 / Bân-lâm-gí
粵語
中文
Chanjé yannaj-ya
Paj
Kozman
kriyòl gwiyannen
Li
Chanjé
Modifyé wikikod
Afiché listorik
Zouti
Outils
déplacer vers la barre latérale
masquer
Actions
Li
Chanjé
Modifyé wikikod
Afiché listorik
Général
Paj ki yannen
Swivi di paj-ya ki yannen
Enpòrté roun fiché
Yannaj ki pèrmannan
Lenfòrmasyon asou paj
Sité sa paj
Obtenir l'URL raccourcie
Utiliser l'ancien analyseur
Enprimen / èspòrté
Kréyé roun liv
Téléchajé kou PDF
Vèrsyon ki enprimab
Annan ròt projè
Abstract Wikipedia
Wikimedia Commons
Wikifunctions
Éléman Wikidata
Apparence
déplacer vers la barre latérale
masquer
Di Wikipédja
Fransé
PéyiLafrans, Bèljik, Kannanda, Liksanbour, Monako, Séchèl, Swis
Réjyon
Nonm di lokitò274 000 000
Klasifikasyon di fanmi
Fanmi▪ lanng endo-éropéyen
lanng roman
lanng galo-ronman
lanng òyl
fransé
Kod di lanng
ISO 639-1fr
ISO 639-2fra, fre
ISO 639-3fra
Kart
Kart
Léjann kartRépartisyon di fransé annan monn-an.
Fransé-a sa roun lanng endo-éropéyen di fanmi-a di lanng ronman-yan. Fransé-a fòrmen sokò atè Lafrans (varyété di lanng-an « lanng oyl », ki sa lanng-an di pati sèptantriyonnal-a di péy) é sa jòdla palé asou tout kontinan-yan pa anviron 274 milyon di moun don 212 milyon ka itilizé'l touléjou, 76 milyon sa lokitò natif-ya. An 2014, 77 milyon di zélèv ké étidjan ka enstrwi yékò an fransé annan monn-an. Li sa roun di sis lanng ofisyèl-ya épi roun di Dé lanng di travay-ya (ké anglé-a) di Lòrgannizasyon di Nasyonzini-ya, épi lanng ofisyèl-a oben di travay di rounlo lòrgannizasyon entèrnasyonnal-ya oben réjyonnal-ya, don Linyon éropéyen-an. Apré ki li té pannan Ansyen Réjim-an, lanng-an di lakou rwèyèl-ya ké prensyé-ya, di tsar-ya di Larisi ké Rwè di Lèspagn épi di Langlétè, san bliyé prens-ya di Lanlmangn-an, li ka rété roun lanng enpòrtan pou diplomasi entèrnasyonnal-a ké anglé-a.
Lorijin : vokabilèr ké étimoloji[chanjé | Chanjé wikikod]
Fòrmasyon di fransé[chanjé | Chanjé wikikod]
Majorité-a di fon lègsikal fransé ka provini di laten (antan ki lanng-manman) oben sa konstrwi à partir dé rakaba gréko-laten. Rounlo tèrm ka posédé roun doublon di menm étimoloji, roun ki évoliyé atravè syèk-ya à partir di laten popilèr tandi ki ròt-a sa anprenté dirègman o laten klasik : métier/ministère, façon/faction, raide/rigide, froid/frigide, frêle/fragile, rançon/rédemption, raison/ration, poison/potion, chance/cadence, etc. Souvan lenvansyon-an di mo à partir di mo byen fransé ka pasé pa roun lanpren à so fòrm an laten klasik : mère/maternel, frère/fraternel, cheveu/capillaire, foi/fidèle, œil/oculaire, sûr/sécurité, siècle/séculaire, etc..
Listwè[chanjé | Chanjé wikikod]
À lépòk-a di konkèt-a di Lagol pa larmé ronmen-yan di Jules César an 52 anv. J.-K., ésèpté Lakitenn-an di lanng proto-bask, Lagol té majoritèrman péplé di tribi golwa ki té ka palé dé lanng sèltik ki sèrtennman aparanté é probabman konpréyansib. I pa té ka ègzisté roun mé plizyò lanng golwa (i.e. bèlj-a, golwa tranzalpen-an, golwa sizalpen-an), ki té ki tré rarman marjé. Lanng-an dé Ronmen, laten-an, té konnèt markaj, é antan ki lanng di lotorité-a ké lanng préstij, laten vilgèr-a pròch dé golwa té piti piti adòpté pa tout moun o kour dé syèk ki té ka swiv konkèt-a di péy an 51 av. J.-K.
Vèrsyon ronman dé Sèrman di Èstasbour di 842 sa pronmyé tègs marké an lanng d’oyl, dérivé di Ba laten é roumodlé à laswit-a di létablisman-an dé Jèrmen, prensipalman dé Fran (a di la ki vini lapélasyon-an di fransé), annan nò-a di Lagol. Pronmyé mansyon-an lègzistans-a di roun lanng ronman ka daté di 813, lò di Konsil di Tour, ki ka nonmen li lingua romana rustica, « lanng ronman ristik ». A pou antan bò'd 880 pou pronmyé tègs litérèr-a, Sékans di sen Élali, òkò ki nou pwé konsidéré ki lanng-an di sa tègs sa plis di pikar ki di fransé li-menm, fransé-a ki té roun djalèk parmi plizyò o Mwayen Laj, aplé franceis / françoys / françois alò (prounonsé progrésivman [frãntseis], [frãntsois] épi [frãswe]). Pari ké so réjyon sa bèrso istorik di sa franceis ki tré vit anrichi so kò pa lapò-a di nòrman, di pikar, di bourgignon ké dé ròt palé d’oyl alantou, pas pi Pari té ka pran di lenpòrtans-a asou plan politik-a, dé jan di tout péy-a té ka afliyé yé kò é ka enpòrté ké yé yé varyant lengwistik.
Lòrtograf ké grafi di fransé[chanjé | Chanjé wikikod]
Fransé-a sa marké (prensipalman) ké lalfabé laten-an di baz (26 lèt) ki étann pa tchèk sign djakritik (obligatwar) ké ligatir (itilizé konvansyonnèlman mé soulon roun konvansyon mwen rèspègté). Markaj-a di fransé an markaj laten ka fè lòbjè-a dipi plizyò syèk di nòrm òrtografik ki asé prési, pibliyé, ansengnen, jénéralman roukonnèt é asèpté mé pa toujou tré byen rèspègté (sa nòrm té évoliyé é té plizoumwen adapté yé kò ké tan-an).
Nòt ké référans[chanjé | Chanjé wikikod]
Wè osi[chanjé | Chanjé wikikod]
Rékipéré di « https://gcr.wikipedia.org/w/index.php?title=Fransé&oldid=20344 »
Katégori :
Lafrans
Lanng
Lanng romann
Dannyé modifikasyon-an di sa paj té fè 3 janvyé 2024 pou 00:02.
La page a été rendue avec Parsoid.
Tègs-ya sa disponnib anba lisans Creative Commons Attribution-pataj annan menm kondisyon-yan ;
ròt kondisyon pouvé apliké yékò.
Wè kondisyon-yan di litilizasyon pou plis détay.
Politik di konfidansyalité
Apropo di Wikipédja
Panga
Code de conduite
Dévlòpò
Statistiques
Déclaration sur les témoins (cookies)
Vèrsyon mobil
Sasé
Sasé
Basculer la table des matières
Fransé
276 langues
Ajouté roun sijè