An tSeapáinis - Vicipéid
Jump to content
Príomh-roghchlár
Príomh-roghchlár
move to sidebar
folaigh
Nascleanúint
Príomhleathanach
Tairseach chomhphobail
Athruithe deireanacha
Leathanach fánach
Cabhair
Leathanaigh speisialta
Cuardaigh
Cuardaigh
Cuma
Síntiúis
Cruthaigh cuntas
Logáil isteach
Do chuid uirlisí
Síntiúis
Cruthaigh cuntas
Logáil isteach
Clár ábhair
move to sidebar
folaigh
Tús
1
Tagairtí
2
Naisc sheachtracha
Toggle the table of contents
An tSeapáinis
237 languages
Аԥсшәа
Acèh
Адыгабзэ
Afrikaans
Alemannisch
አማርኛ
Pangcah
Aragonés
Ænglisc
अंगिका
العربية
ܐܪܡܝܐ
الدارجة
مصرى
অসমীয়া
Asturianu
अवधी
Azərbaycanca
تۆرکجه
Башҡортса
Basa Bali
Boarisch
Žemaitėška
Bikol Central
Беларуская (тарашкевіца)
Беларуская
Betawi
Български
भोजपुरी
Banjar
বাংলা
བོད་ཡིག
Brezhoneg
Bosanski
Batak Mandailing
Буряад
Català
閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
Нохчийн
Cebuano
Tsetsêhestâhese
کوردی
Qırımtatarca
Čeština
Kaszëbsczi
Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ
Чӑвашла
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Zazaki
Dolnoserbski
Kadazandusun
ދިވެހިބަސް
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
Estremeñu
فارسی
Suomi
Võro
Føroyskt
Français
Arpetan
Nordfriisk
Frysk
Gagauz
贛語
Kriyòl gwiyannen
Gàidhlig
Galego
Avañe'ẽ
Gaelg
Hausa
客家語 / Hak-kâ-ngî
Hawaiʻi
עברית
हिन्दी
Fiji Hindi
Hrvatski
Hornjoserbsce
Kreyòl ayisyen
Magyar
Հայերեն
Արեւմտահայերէն
Interlingua
Jaku Iban
Bahasa Indonesia
Ilokano
ГӀалгӀай
Ido
Íslenska
Italiano
日本語
Patois
La .lojban.
Jawa
ქართული
Qaraqalpaqsha
Taqbaylit
Адыгэбзэ
Kabɩyɛ
Tyap
Kumoring
Қазақша
ភាសាខ្មែរ
ಕನ್ನಡ
Yerwa Kanuri
한국어
Къарачай-малкъар
کٲشُر
Kurdî
Коми
Kernowek
Кыргызча
Latina
Ladino
Lëtzebuergesch
Лакку
Лезги
Lingua Franca Nova
Limburgs
Ladin
Lombard
Lingála
ລາວ
Lietuvių
Latviešu
Madhurâ
मैथिली
Basa Banyumasan
Мокшень
Malagasy
Олык марий
Māori
Minangkabau
Македонски
മലയാളം
Монгол
ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ
मराठी
Bahasa Melayu
Mirandés
မြန်မာဘာသာ
Эрзянь
مازِرونی
Nedersaksies
Plattdüütsch
नेपाली
नेपाल भाषा
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk bokmål
Novial
Sesotho sa Leboa
Occitan
Livvinkarjala
ଓଡ଼ିଆ
Ирон
ਪੰਜਾਬੀ
Kapampangan
Papiamentu
Picard
Polski
Piemontèis
پنجابی
پښتو
Português
Runa Simi
Română
Tarandíne
Русский
Русиньскый
Ikinyarwanda
संस्कृतम्
Саха тыла
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
Sardu
Sicilianu
Scots
سنڌي
Davvisámegiella
Srpskohrvatski / српскохрватски
Taclḥit
සිංහල
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Gagana Samoa
ChiShona
Shqip
Српски / srpski
Sunda
Svenska
Kiswahili
Ślůnski
தமிழ்
ತುಳು
తెలుగు
Тоҷикӣ
ไทย
Türkmençe
Tagalog
Tolışi
Toki pona
Tok Pisin
Türkçe
Seediq
Татарча / tatarça
Reo tahiti
Тыва дыл
Удмурт
ئۇيغۇرچە / Uyghurche
Українська
اردو
Oʻzbekcha / ўзбекча
Vèneto
Vepsän kel’
Tiếng Việt
Volapük
Walon
Winaray
吴语
Хальмг
მარგალური
ייִדיש
Yorùbá
Vahcuengh
ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ
文言
閩南語 / Bân-lâm-gí
粵語
中文
IsiZulu
Athraigh naisc
Alt
Plé
Gaeilge
Léigh
Cuir in eagar
Cuir foinse in eagar
Féach ar stair
Uirlisí
Uirlisí
move to sidebar
folaigh
Gníomhartha
Léigh
Cuir in eagar
Cuir foinse in eagar
Féach ar stair
Ginearálta
Cad a nascann anseo
Athruithe gaolmhara
Nasc buan
Eolas faoin leathanach
Luaigh an lch seo
Faigh URL giorraithe
Switch to legacy parser
Priontáil/easpórtáil
Cruthaigh leabhar
Íoslódáil mar PDF
Leagan inphriontáilte
I dtionscadail eile
Abstract Wikipedia
Wikimedia Commons
Wikifunctions
Mír Wikidata
Cuma
move to sidebar
folaigh
Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
An tSeapáinis日本語
Cineálteanga nádúrtha agus teanga bheoÚsáidCainteoirí dúchais128,000,000 (2019)Grúpa eitneachSeapánaighDúchasach doan tSeapáinStáitan tSeapáin
Comhordanáidí36° N, 138° E / 36°N,138°E / 36; 138Aicmiú teangeolaíochteanga dhaonna
teangacha SeapónachaTréitheCóras scríbhneoireachtaceansaí, kana (en) , catacána agus hiragana (en) Institiúid caighdeánaitheKokugo Shingikai (en) , Council for Cultural Affairs (en) , Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology (en)  agus Agency for Cultural Affairs (en) Staidéar agJapanese linguistics (en) Leibhéal leochaileachta1 sábháilteCóidISO 639-1jaISO 639-2jpnISO 639-3jpnGlottolognucl1643Linguasphere45-CAAEthnologuejpn ASCL72 IETFja
Is í an tSeapáinis (Seapáinis: 日本語, Nihongo) an ceann is tábhachtaí de na teangacha Seapónacha, agus an t-aon cheann acu a bhfuil traidisiún fada litríochta aici. Na teangacha Seapónacha eile, is canúintí beaga iad a labhraítear in Oileáin Ryukyu amháin, agus an chuid is mó acu ag dul i léig ar na saolta seo, ó tá na cainteoirí ag cromadh ar an tSeapáinis chaighdeánaithe.
Tá an tSeapáinis ag corradh is 127 milliún duine. An chuid is mó acu, tá cónaí orthu sa tSeapáin féin, ach tá pobail Sheapánacha le fáil taobh amuigh den tír dhúchais féin, go háirithe i dtíortha móra an Bhéarla, ar nós na Stát Aontaithe.
Cosúil le go leor teangacha eile san Áise Thoir, tá foirmeacha speisialta gramadaí sa tSeapáinis le hurraim is le honóir a léiriú nó leis na céimeanna sóisialta a aithint thar a chéile. Tá córas tuiníoch dá cuid féin sa tSeapáinis a úsáidtear le focail éagsúla a idirdhealú, ach ní féidir a rá gur teanga thuiníoch cosúil leis an tSínis a bheadh ann. Tá an tSeapáinis réasúnta gann sna fóinéimí, agus níl sé ceadaithe consain a chur in aice le chéile ach amháin taobh istigh den fhocal, agus ar an acht go bhfuil an fhóinéim /n/ ar ceann de na consain atá i gceist. Mar shampla, déantar maikuro-erekutoronikusu den fhocal Béarla "micro-electronics" (micrileictreonaic) i mbéal an tSeapánaigh. Níl an fhóinéim /l/ sa tSeapáinis - sórt [r] aon bhuaille a úsáidtear ina háit.
Baintear úsáid as ceithre mhodh scríbhneoireachta le Seapáinis a scríobh: Kanji, Hiragana, Katakana agus Rōmaji. Is iad na litreacha Síneacha atá i gceist le Kanji: litreacha idéagrafacha is ea iad, ós rud é go gcuireann gach litir acu idé iomlán - coincheap nó focal - in iúl. Maidir le Katakana agus Hiragana, is aibítreacha siollacha iad, is é sin, freagraíonn gach litir d'aon siolla amháin. Le focail iasachta ó na teangacha Iartharacha a bhreacadh síos is mó a úsáidtear an córas Katakana. Na focail dhúchasacha Sheapanacha, arís, is gnách Hiragana a chur i bhfeidhm orthusan. Tá an dá aibítir seo féin bunaithe ar na litreacha Síneacha i dtús báire. Na litreacha Laidineacha atá i gceist le Rōmaji, ar ndóigh. Níl sé as an ngnáth téacs Seapáinise a fheiceáil a bhaineann úsáid as an gceithre chóras.
Má ligtear teangacha Oileáin Ryukyu as an áireamh, is féidir a lán canúintí éagsúla a aithint sa tSeapáin, ach is é an t-idirdhealú idir canúintí an Oirthir agus canúintí an Iarthair an ceann is tábhachtaí. Bíonn a lán canúintí aisteacha le cloisteáil sna hoileáin bheaga scartha, áfach. Deir na Seapánaigh féin gurb í canúint Kagoshima an ceann is deacra, nó bíonn sé ag dul rite le daoine ó chodanna eile Oileán Kyūshū féin mórán adhmaid a bhaint as gnáthchaint mhuintir Kagoshima. Maidir leis an gcanúint a labhraítear i réigiún Kansai timpeall ar Osaka, is canúint bharrúil ghreannmhar í dar leis na Seapánaigh eile, agus samhlaítear canúintí Tōhoku agus Thuaisceart Kantō le feirmeoirí is le scológa tuaithe.
Maidir leis na fuaimeanna, tá gutaí glana sa tSeapáinis, agus níl défhoghair ann. Ní cheadaíonn an tSeapáinis go gcarnfaí consain le chéile, cé go mbíonn consain dhúbailte ann (is é sin, is féidir leis an gconsan bheith fada san fhuaimniú). Is é ordú na bhfocal sa tSeapáinis ná SOV, nó Ainmní-Cuspóir-Briathar, ach le fírinne is féidir leis an gcuspóir teacht roimh an ainmní freisin, ós rud é go bhfuil míreanna gramadúla sa teanga a dhéanann soiléir cé acu ainmní nó cuspóir atá againn - is é an rud is tábhachtaí ná an briathar a chur sa deireadh.
Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]
Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]
Aibítir na Seapáinise (PDF)
Aisghafa ó "https://ga.wikipedia.org/w/index.php?title=An_tSeapáinis&oldid=1258299"
Catagóirí:
An tSeapáinis
An tSeapáin
Finte teangacha
Tugadh an leathanach seo cothrom le dáta an 15 Feabhra 2025 ag 01:43.
Page was rendered with Parsoid.
Tá an téacs ar fáil faoi réir an Creative Commons Attribution/Share-Alike License; féadann téarmaí eile a bheith i bhfeidhm sa bhreis. Féach ar Téarmaí Úsáide le sonraí a fháil.
Trádmharc cláraithe is ea Wikipedia® de chuid Wikimedia Foundation, Inc., eagraíocht neamhbhrabúis.
Polasaí príobháideachais
Maidir le Vicipéid
Séanadh
Teagmhálaithe dlí agus sábháilteachta
Cód Iompair
Forbróirí
Staitisticí
Ráiteas fianán
Amharc móibíleach
Cuardaigh
Cuardaigh
Toggle the table of contents
An tSeapáinis
237 languages
Cuir topaic leis