Xaponés - Wikipedia
Saltar al conteníu
Menú principal
Menú principal
mover a la barra llateral
despintar
Navegación
Portada
Portal de la comunidá
Cambeos recién
Páxina al debalu
Páxines especiales
Ayuda
Buscar
Guetar
Apariencia
Donativos
Crear una cuenta
Entrar
Ferramientes personales
Donativos
Crear una cuenta
Entrar
Conteníu
mover a la barra llateral
despintar
Entamu
1
Historia y clasificación
2
Distribución xeográfica
Toggle Distribución xeográfica subsection
2.1
Dialeutos
3
Pronunciación
4
Escritura
5
Gramática
6
Referencies
7
Enllaces esternos
Toggle the table of contents
Xaponés
237 llingües
Аԥсшәа
Acèh
Адыгабзэ
Afrikaans
Alemannisch
አማርኛ
Pangcah
Aragonés
Ænglisc
अंगिका
العربية
ܐܪܡܝܐ
الدارجة
مصرى
অসমীয়া
अवधी
Azərbaycanca
تۆرکجه
Башҡортса
Basa Bali
Boarisch
Žemaitėška
Bikol Central
Беларуская (тарашкевіца)
Беларуская
Betawi
Български
भोजपुरी
Banjar
বাংলা
བོད་ཡིག
Brezhoneg
Bosanski
Batak Mandailing
Буряад
Català
閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
Нохчийн
Cebuano
Tsetsêhestâhese
کوردی
Qırımtatarca
Čeština
Kaszëbsczi
Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ
Чӑвашла
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Zazaki
Dolnoserbski
Kadazandusun
ދިވެހިބަސް
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
Estremeñu
فارسی
Suomi
Võro
Føroyskt
Français
Arpetan
Nordfriisk
Frysk
Gaeilge
Gagauz
贛語
Kriyòl gwiyannen
Gàidhlig
Galego
Avañe'ẽ
Gaelg
Hausa
客家語 / Hak-kâ-ngî
Hawaiʻi
עברית
हिन्दी
Fiji Hindi
Hrvatski
Hornjoserbsce
Kreyòl ayisyen
Magyar
Հայերեն
Արեւմտահայերէն
Interlingua
Jaku Iban
Bahasa Indonesia
Ilokano
ГӀалгӀай
Ido
Íslenska
Italiano
日本語
Patois
La .lojban.
Jawa
ქართული
Qaraqalpaqsha
Taqbaylit
Адыгэбзэ
Kabɩyɛ
Tyap
Kumoring
Қазақша
ភាសាខ្មែរ
ಕನ್ನಡ
Yerwa Kanuri
한국어
Къарачай-малкъар
کٲشُر
Kurdî
Коми
Kernowek
Кыргызча
Latina
Ladino
Lëtzebuergesch
Лакку
Лезги
Lingua Franca Nova
Limburgs
Ladin
Lombard
Lingála
ລາວ
Lietuvių
Latviešu
Madhurâ
मैथिली
Basa Banyumasan
Мокшень
Malagasy
Олык марий
Māori
Minangkabau
Македонски
മലയാളം
Монгол
ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ
मराठी
Bahasa Melayu
Mirandés
မြန်မာဘာသာ
Эрзянь
مازِرونی
Nedersaksies
Plattdüütsch
नेपाली
नेपाल भाषा
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk bokmål
Novial
Sesotho sa Leboa
Occitan
Livvinkarjala
ଓଡ଼ିଆ
Ирон
ਪੰਜਾਬੀ
Kapampangan
Papiamentu
Picard
Polski
Piemontèis
پنجابی
پښتو
Português
Runa Simi
Română
Tarandíne
Русский
Русиньскый
Ikinyarwanda
संस्कृतम्
Саха тыла
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
Sardu
Sicilianu
Scots
سنڌي
Davvisámegiella
Srpskohrvatski / српскохрватски
Taclḥit
සිංහල
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Gagana Samoa
ChiShona
Shqip
Српски / srpski
Sunda
Svenska
Kiswahili
Ślůnski
தமிழ்
ತುಳು
తెలుగు
Тоҷикӣ
ไทย
Türkmençe
Tagalog
Tolışi
Toki pona
Tok Pisin
Türkçe
Seediq
Татарча / tatarça
Reo tahiti
Тыва дыл
Удмурт
ئۇيغۇرچە / Uyghurche
Українська
اردو
Oʻzbekcha / ўзбекча
Vèneto
Vepsän kel’
Tiếng Việt
Volapük
Walon
Winaray
吴语
Хальмг
მარგალური
ייִדיש
Yorùbá
Vahcuengh
ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ
文言
閩南語 / Bân-lâm-gí
粵語
中文
IsiZulu
Editar los enllaces
Páxina
Alderique
asturianu
Lleer
Editar
Editar la fonte
Ver historial
Ferramientes
Ferramientes
mover a la barra llateral
despintar
Aiciones
Lleer
Editar
Editar la fonte
Ver historial
Xeneral
Lo qu'enllaza equí
Cambios rellacionaos
Xubir ficheru
Enllaz permanente
Información de la páxina
Citar esta páxina
Llograr la URL encurtiada
Switch to legacy parser
Imprentar/esportar
Crear un llibru
Descargar como PDF
Versión pa imprentar
N'otros proyeutos
Abstract Wikipedia
Wikimedia Commons
Wikifunctions
Elementu de Wikidata
Apariencia
mover a la barra llateral
despintar
De Wikipedia
Esti artículu o seición necesita referencies qu'apaezan nuna publicación acreitada, como revistes especializaes, monografíes, prensa diaria o páxines d'Internet fiables.
Pues añadiles tu mesmu o avisar al autor principal del artículu na so páxina d'alderique pegando: {{subst:Avisu referencies|Xaponés}} ~~~~
日本語
Faláu enFaláu en
XapónNúmberu de falantes
Falantes
Tipu
Añu
128 000 000llingua materna2019DatosFamilia
llingües xapóniquesEstáu de vulnerabilidá
1 seguruSistema d'escritura
Kanji, kana, katakana y hiraganaReguláu por
Kokugo Shingikai (en)
, Council for Cultural Affairs (en)
, Ministeriu d'Educación, Cultura, Deportes, Ciencia y Teunoloxía de Xapón y Axencia p'Asuntos CulturalesCódigosISO 639-1
jaISO 639-2
jpnISO 639-3
jpn
El xaponés ye un idioma emplegáu principalmente en Xapón. El so nome en xaponés ye nihongo (日本語).
Historia y clasificación[editar | editar la fonte]
Hai distintes teoríes:
Rellacionáu cola familia altaica y urálica (coreanu, manchú turcu, húngaru, estonianu y finlandés). Esta teoría apóyase nel fechu de que ye un idioma aglutinante con dos tonos.
Alcuéntrense similitúes col coreanu y les llingües malayopolinesies.
Ye un idioma aislláu xunto col ryukyuense.
La documentación más antigua en xaponés son unes inscripciones realizaes en carauteres chinos del sieglu V.
Distribución xeográfica[editar | editar la fonte]
En Xapón 130 millones de falantes, nes islles Ḥawai más de 250.000 (el 30% de la población), en California (EE.XX.) unes 300.000 y en Brasil 150.000.
Dialeutos[editar | editar la fonte]
Tien una bayura de variantes, la de Kanto (Tokiu y alredores) ye consideráu l'idioma oficial.
L'idioma d'Okinawa, (ryukyuyense), ye incomprensible pa los xaponeses polo que nun se considera un dialeutu.
Pronunciación[editar | editar la fonte]
Tien poques vocales y consonantes, y la mayor parte de les sílabes son abiertes. La r y la l nun se distinguen la una de la otra. L'acentu ye musical y tien tres tonos diferentes (baxu, mediu y altu).
El sistema fonolóxicu ye cenciellu. Cinco vocales, qu'escrites en carauteres romanos son: a, i, u, e, o. Pronúnciense de forma asemeyada al asturianu. Tien 19 consonantes que se correspuenden con: k, s, sh, t, ch, ts, h, f, m, n, y, r, w, g, z, j, d, b, p y n tamién nomada mora.
Escritura[editar | editar la fonte]
La escritura xaponesa ta basada en dos sistemes d'ortografía, compuestos polos ideogramas chinos, o kanji, introducíos en Xapón alredor del sieglu IV, estos úsense como ideogrames y fonogrames.
El segundu sistema ye'l kana, desendolcáu unos 500 años dempués del kanji, pertenecen al kana dos formes d'escritura: los silabarios katakana y el hiragana.
El katakana úsase pa escribir nomes de persones y llugares foriatos de forma fonética, asina como pa escribir onomatopeyes. El hiragana pa pallabres d'orixe xaponés.
Tamién fai usu del alfabetu llatín nomáu romaji, utilizáu pa escribir nomes de marques y compañíes ya sigles conocíes internacionalmente como CD. Esisten distintos sistemes de romanización, de los que'l más conocíu ye'l sistema Hepburn, magar que'l Kunrei-shiki ye l'oficial en Xapón.
Orixinalmente esiste un escasu númberu de sílabes posibles, pero nos caberos años, pola creciente influyencia de los idiomes estranxeros (y sobre too del inglés) anexáronse dellos soníos que solo puen ser escritos en katakana (ti, tu, di, du, tse, che, etc.)
Silabes en xaponés
Mora
w
r
y
m
h
n
t
s
k
Vocal
n
wa
ra
ya
ma
ha
na
ta
sa
ka
a
ri
mi
hi
ni
chi
shi
ki
i
ru
yu
mu
fu
nu
tsu
su
ku
u
re
me
he
ne
te
se
ke
e
wo
ro
yo
mo
ho
no
to
so
ko
o
pa
ba
da
za
ga
pi
bi
ji
ji
gi
pu
bu
zu
zu
gu
pe
be
de
ze
ge
po
bo
do
zo
go
rya
ryu
ryo
mya
myu
myo
hya
hyu
hyo
nya
nyu
nyo
cha
chu
cho
sha
shu
sho
kya
kyu
kyo
pya
bya
ja
gya
pyu
byu
ju
gyu
pyo
byo
jo
gyo
Gramática[editar | editar la fonte]
Llingua aglutinante que combina diversos elementos llingüísticos en pallabres simples. Caún d'estos elementos tien una significación fixa y apta pa esistir separtadamente.
Nun tien pronomes, y los verbos son impersonales. Nun tien artículos nin xéneru, y el casu ta indicáu por sufixos.
La estructura gramatical ye suxetu-oxetu-verbu.
El conceutu de númberu nun ta mui estendíu. El sufixu -tachi indica la idea de pluralidad (por exemplu, watashi = "yo", watashi-tachi = "nosotros"), y tamién pue duplicase la pallabra col mesmu fin. Partiendo del antiguu pronome de 1ª persona ware fórmase wareware, otra forma de decir "nosotros").
Nun esiste'l tiempu futuru.
Pa espresar cantidá empléguense auxiliares nomaos contadores: p'animales úsase'l contador "-hiki", pa oxetos allargados (por exemplu, un llapiceru) emplégase "-hon", pa máquines (incluyendo dispositivos electrónicos) úsase "-dai", etc.
Referencies[editar | editar la fonte]
Enllaces esternos[editar | editar la fonte]
Consulta la edición de Wikipedia en xaponés.
Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Xaponés.
Historia del idioma
Xaponés abecé exercicios
AKSER Brasil - Cursu de Xaponés en Videu Archiváu 2009-02-02 en Wayback Machine
Control d'autoridaes
Proyeutos Wikimedia
Datos: Q5287
Multimedia: Japanese language
Llibros: Japonés
Identificadores
BNF: 11932171r (data)
GND: 4114069-2
LCCN: sh85069643
NDL: 00568376
NKC: ph121307
AAT: 300388486
Diccionarios y enciclopedies
Britannica: url
Identificadores médicos
UMLS: C0376247
Datos: Q5287
Multimedia: Japanese language
Llibros: Japonés
Sacáu de «https://ast.wikipedia.org/w/index.php?title=Xaponés&oldid=4266669»
Categoríes:
1000 artículos que toa Wikipedia habría de tener
Idioma xaponés
Categoríes anubríes:
Wikipedia:Artículos que necesiten referencies dende xunetu de 2024
Wikipedia:Páxines con etiquetes de Wikidata ensin traducir
Wikipedia:Páxines con enllaz commonscat dende Wikidata
Wikipedia:Webarchive template wayback links
Wikipedia:Artículos con identificadores BNF
Wikipedia:Artículos con identificadores GND
Wikipedia:Artículos con identificadores LCCN
Wikipedia:Artículos con identificadores AAT
La última edición d'esta páxina foi'l 20 ago 2024 a les 18:26.
Page was rendered with Parsoid.
El testu ta disponible baxo la Llicencia Creative Commons Reconocimientu/CompartirIgual 4.0; puen aplicase términos adicionales.
Llei les condiciones d'usu pa más detalles.
Política d'intimidá
Tocante a Wikipedia
Avisu llegal
Códigu de conducta
Desendolcadores
Estadístiques
Declaración de cookies
Vista pa móvil
Buscar
Guetar
Toggle the table of contents
Xaponés
237 llingües
Amestar seición