Wikipedia Jump to content ئاساسىي تىزىملىك ئاساسىي تىزىملىك move to sidebar يوشۇر يولباشچى باش بەت جامائەت باش بېتى نۆۋەتتىكى ھادىسە يېقىنقى ئۆزگەرتىش ئىختىيارىي بەت ياردەم:ياردەم ئىزدە ئىزدە كۆرۈنۈش ئىئانە ھېسابات قۇر تىزىمغا كىرىڭ شەخسىي قوراللار ئىئانە ھېسابات قۇر تىزىمغا كىرىڭ باش بەت باش بەت مۇنازىرە ئۇيغۇرچە / Uyghurche ئوقۇ مەنبەنى كۆرسەت تارىخ كۆرسەت قوراللار قوراللار move to sidebar يوشۇر مەشغۇلات ئوقۇ مەنبەنى كۆرسەت تارىخ كۆرسەت ئادەتتىكى بۇ جايدىكى ئۇلانما مۇناسىۋەتلىك ئۆزگەرتىش ھۆججەت يۈكلە مەڭگۈلۈك ئۇلانما بەت ئۇچۇرى بۇ بەتنى نەقىل ئېلىش قىسقا تور ئادرېسىغا ئېرىشىدۇ Switch to legacy parser باس/چىقار كۈتۈپخانا قۇرۇش PDF سۈپىتىدە چۈشۈر باسما نۇسخىسى باشقا تۈرلەردە Abstract Wikipedia Wikimedia Commons Wikimedia Foundation MediaWiki Meta-Wiki Wikimedia Outreach Multilingual Wikisource Wikispecies Wikidata Wikifunctions Wikimania Wikiquote Wiktionary Wikidata تۈرى كۆرۈنۈش move to sidebar يوشۇر ئورنى Wikipedia \n<div style=\"background:#ffffff; position:relative; top:-95px; z-index:1; margin-bottom:-100px; margin-left:-12px; margin-right:-13px; padding-top:10px; padding-right:13px; padding-left:13px\"\n<div style=\"margin:10px 0; border:0; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; background:white; width:100%; overflow:hidden; background: transparent; background: -moz-linear-gradient(top, #FCFCFC 0%, #F5F5F5 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#FCFCFC), color-stop(100%,#F5F5F5)); background: -webkit-linear-gradient(top, #FCFCFC 0%,#F5F5F5 100%); background: -o-linear-gradient(top, #FCFCFC 0%,#F5F5F5 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #FCFCFC 0%,#F5F5F5 100%); background: linear-gradient(top, #FCFCFC 0%,#F5F5F5 100%); font-size:14px\"\n<div style=\"float:left; margin-top:-50px; margin-left:-50px;\"[[File:Wikipedia-logo-v2-200px-transparent.png|left|200px|link=]]\n<div style=\"width: 80%; margin-top: 75px; position:absolute;right: 0;\"\n<table cellpadding=\"0\" style=\"background:transparent; text-shadow: white 0px 1px 0px;\" cellspacing=\"0\" border=\"0\" width=\"100%\"<tr\n<td valign=\"middle\" align=\"center\"\n<div style=\"direction:rtl; font-family: 'UKIJ nasq', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'\"\n<div style=\"font-size: 300%; text-align: center; line-height: 100%; color: #222; clear: both;\"'''ۋىكىپېدىيەگە خۇش كەپسىز'''</div\n<div style=\"font-size: 105%; text-align: center; line-height: 100%; color: #222; clear: both;\" '''ھەركىم ئۆزى يازالايدىغان ئوچۇق [[ئېنسكلوپېدىيە]]'''</div\n</td\n<td width=\"340px\" style=\"border-left:1px solid #DDD;\" valign=\"middle\" align=\"center\" rowspan=\"2\"\n{| style=\"width:100%; background:transparent;\"\n|style=\"width:7%; font-size:95%; vertical-align:top;\"|\n<centerھازىرغىچە [[ئۇيغۇرچە]] ۋىكىپېدىيەگە جەمئىي [[Special:Statistics|<span style=\"color: green; font-size: 120%;\"'''{{NUMBEROFARTICLES}}'''</span]] ماقالە توپلاندى.</center\n{| cellspacing=\"5\" style=\"font-size:100%; text-align:center;\" align=center\n<!-- ----------主題嘅門----------------------------- --\n|style=\"width:7%;font-size:110%;color:#000\"|\n*[[Portal:ئەدەبىي|ئەدەبىي]]\n*[[Portal:زات|زات]]\n*[[Portal:جۇغراپىيە|جۇغراپىيە]]\n|style=\"width:7%;font-size:110%\"|\n*[[Portal:تارىخ|تارىخ]]\n*[[Portal:ماتېماتىكا|ماتېماتىكا]]\n*[[Portal:پەن|پەن]]\n|style=\"width:7%;font-size:110%\"|\n*[[Portal:ئامما|ئامما]]\n*[[Portal:تېخنىكا|تېخنىكا]]\n*'''[[Portal:Browse|ھەممە]]'''\n|}\n|}\n</td\n</tr</table\n</div\n</div\n</div\n\n",{"template":{"target":{"wt":"پورتاللار","href":"./قېلىپ:پورتاللار"},"params":{},"i":2}},"\n{|\n|-\n| align=\"center\" valign=\"top\" style=\"background:#f1f5ff; border: 1px solid silver; padding:20px\" |\n",{"template":{"target":{"wt":"Uyghur Ereb Yéziqi","href":"./قېلىپ:Uyghur_Ereb_Yéziqi"},"params":{},"i":3}},"\n<center\n{| width=\"99%\" style=\"border:2px solid black\"\n|\n<div\n<inputbox\n type=create\n width=70\n bgcolor=#ffffff\n preload=Template:Standard content for new page\n editintro=Template:Instructions\n default=\n buttonlabel=يېڭى يازما قۇراي\n</inputbox\n</div\n|}\n</center\n=== ===<!--تاللانغان ماقالە (Feature Article)--\n{|style=\"border-spacing:5px; margin:5px 5px;\"\n|class=\"MainPageBG\" style=\"width:50%; border:1px solid #cef2e0; background:; vertical-align:top; color:#000;\"|\n{|width=\"99%\" cellpadding=\"2\" cellspacing=\"5\" style=\"vertical :\n! <h2 style=\"margin:0; background:#cef2e0; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3bfb1; text-align:right; color:#000; padding:0.1em 0.4em;\"ھەپتىلىك نادىر يازما </h2\n|-\n|style=\"color:#000;\"| ",{"template":{"target":{"wt":"Wikipedia:ھەپتىلىك نادىر يازما","href":"./Wikipedia:ھەپتىلىك_نادىر_يازما"},"params":{},"i":4}},"\n|-\n|}\n<!--كۆرسەتمە (Introduction)--\n|class=\"MainPageBG\" style=\"width:50%; border:1px solid #cedff2; ; vertical-align:top\"|\n{| width=\"100%\" cellpadding=\"2\" cellspacing=\"5\" style=\"vertical align:top; ;\"\n! <h2 style=\"margin:0; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:right; color:#000; padding:0.2em 0.4em;\"يېڭىلىقلار </h2\n|-\n|style=\"color:#000;\"| ",{"template":{"target":{"wt":"قېلىپ:يېڭىلىقلار","href":"./قېلىپ:يېڭىلىقلار"},"params":{},"i":5}},"\n|- \n|}\n{| width=\"100%\" cellpadding=\"2\" cellspacing=\"5\" style=\"vertical-align:top; ;\"\n|-\n| style=\"color:#000;\" |\n|}\n|} \n\n<!--\n<!--بىلەمسىز؟ (Did You Know?)--\n{|style=\"border-spacing:8px; margin:0px -8px;\"\n|class=\"MainPageBG\" style=\"width:50%; border:1px solid #FFFACD; ; vertical-align:top; color:#000;\"|\n{|width=\"100%\" cellpadding=\"2\" cellspacing=\"5\" style=\"vertical-align:top; ;\"\n! <h2 style=\"margin:0; background:#FFFACD; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD300; text-align:right; color:#000; padding:0.2em 0.4em;\"بىلەمسىز...</h2\n|-\n| style=\"color:#000;\" |\n* [[بىرىنچى ئوسمان]] كىم؟\n* [[قاراخانىيلار]] دۆلىتى قاچان ساسانىيلارنى يوقاتقان؟ \n* [[ئابدۇرېھىم ئ‍ۆتكۈر]] قايسى يىللاردا ياشىغان؟ \n* [[19 - ماي ئۈرۈمچى ۋەقەسى]] ھەققىدە نېمىلەرنى بىلىسىز؟\n* [[كۆرگۈز|ئەمىر كۆرگۈز]] كىمدۇر؟\n* [[قوچۇ ئۇيغۇر دۆلىتى|قوچۇ ئۇيغۇر دۆلىتىنىڭ]] ئەڭ مەشھۇر ئىدىقۇتى كىم؟...\n|-\n|}\n{| style=\"border-spacing:8px; margin:0px -8px;\"\n| class=\"MainPageBG\" style=\"width:50%; border:1px solid #f2cedd; ; vertical-align:top; color:#000;\" |\n<div style=\"direction:rtl; font-family: 'UKIJ nasq', 'UKIJ nasq', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ nasq', 'Microsoft Uighur', 'uyghur nasq', 'Arial Unicode MS', 'Alpida_Unicode System'; font-size:18px\" \n{| width=\"100%\" cellpadding=\"2\" cellspacing=\"5\" style=\"vertical-align:top; ;\"\n! <h2 style=\"margin:0; ; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD300; text-align:right; color:#000; padding:0.2em 0.4em;\"مەشھۇر شەخس...</h2\n|-\n| style=\"color:#000;\" | \n'''مەمتېلى ئەپەندى''' (1901 — 1937) [[ئۇيغۇر يېڭى مائارىپى|ئۇيغۇر يېڭى مائارىپىنىڭ]] بايراقدارى ، [[ئۇيغۇر ھازىرقى زامان ئەدەبىياتى|ھازىرقى زامان ئەدەبىياتىنىڭ]] تونۇلغان ۋەكىلى ، ئوت يۈرەك شائىر مەمتېلى توختاجى ( تەخەللۇسى تەۋپىق ) ئاتۇشنىڭ بويامەت يېزىسىدا دۇنياغا كەلگەن. ئۇ قىسقىغىنا 36 يىللىقى ھاياتىدا ئۆز خەلقىنىڭ مائارىپى ئۈچۈن، ئەدەبىياتى ئۈچۈن ئۆچمەس ئىز قالدۇرغان. ناھايىتى كۆپ بىلىملىك زىيالىيلارنىڭ بېشىغا چىققان قانخور جاللات [[شېڭ شىسەي]] مەمتېلى ئەپەندىنىڭ ئىلغار ئىدىيىسىدىن ئەنسىرەپ، ئۇنى كۆيدۈرۈپ ئۆلتۈرۈۋەتكەن.[[مەمتېلى توختاجى|داۋامى]]\n|\n|-\n| style=\"color:#000;\" | \n[[ھۆججەت:Abd_ar-Rahman_I.jpg|150px|right]]\nئابدۇراخمان Ⅰ (ئەرەبچە: عبد الرحمن الداخل؛ 731 — 788) ئىسپانىيە ئەمەۋييە خاندانلىقىنىڭ قۇرغۇچىسى (756 — 788). 750 - يىلى ئەمەۋىيلەرنىڭ ئورنىنى ئابباسىيلار خاندانلىقى ئىگىلىگەن. ئەمەۋىي جەمەتىدىن بولغان ئابدۇراخمان شىمالىي ئافرىقىغا قېچىپ بارغان، كېيىن يەنە ئىسپانىيىگە بارغان.[[ئابدۇراخمان I|داۋامى]]\n\n|}\n{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" cellpadding=\"2\" cellspacing=\"5\" style=\"vertical-align:top; ;\"\n|+\n! <h2 style=\"margin:0; background:#ddccf4; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #afa3bb; text-align:right; color:#000; padding:0.2em 0.4em;\"ۋىكىپېدىيە باشقا تىللاردا...</h2\n|-\n|style=\"color:#000;\"|",{"template":{"target":{"wt":"Excellent Article/2022-128","href":"./قېلىپ:Excellent_Article/2022-128"},"params":{"1":{"wt":"2"}},"i":6}},"\n|}\n|}\n<!--ئېسىل ماقالە (Excellent Article)--\n|class=\"MainPageBG\" style=\"width:50%; border:1px solid #ddcef2; ; vertical-align:top\"|\n{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" cellpadding=\"2\" cellspacing=\"5\" style=\"vertical-align:top; ;\"\n|+\n! <h2 style=\"margin:0; ; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #afa3bf; text-align:right; color:#000;\n padding:0.2em 0.2em;\"تارىختا بۇ ئاي...</h2\n|-\n|style=\"color:#000;\"|",{"template":{"target":{"wt":"Excellent Article/2025-05","href":"./قېلىپ:Excellent_Article/2025-05"},"params":{"1":{"wt":"2"}},"i":7}},"\n|}\n\n<!-- TODAY'S FEATURED LIST --<!-- CONDITIONAL SHOW --",{"template":{"target":{"wt":"#switch:{{CURRENTDAYNAME}}","function":"switch"},"params":{"1":{"wt":"Monday"},"2":{"wt":""},"3":{"wt":"Friday=<table id=\"mp-middle\" style=\"width:100%; margin:2px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;\"\n<tr\n<td class=\"MainPageBG\" style=\"width:100%; border:1px solid #FFFACD; ; vertical-align:top; color:#000;\"\n<table id=\"mp-center\" style=\"width:100%; vertical-align:top; ; color:#000;\"\n<tr\n<td style=\"padding:2px;\"<h2 id=\"mp-tfl-h2\" style=\"margin:3px; ; font-family:inherit; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #bfa3af; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em\"From today's featured list</h2</td\n</tr<tr\n<td style=\"color:#000;\"<div id=\"mp-tfl\" style=\"padding:2px 5px;\"{{#ifexist:Wikipedia:Today's featured list/{{#time:F j, Y}}|{{Wikipedia:Today's featured list/{{#time:F j, Y}}}}|{{TFLempty}}}}</div</td\n</tr\n</table\n</td\n</tr\n</table"}},"i":8}},"<!-- END CONDITIONAL SHOW --\n|}\n\n<!--\n<!--ئېسىل رەسىملەر (Featured Picture)--\n<h2 style=\"margin:0; ; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:right; color:#000; padding:0.2em 0.4em;\"تاللانغان رەسىم</h2\n1352 - ھىجرىيە، 24 - ماھى [[رەجەب]]دە ئاللاھ سۇبھانە ۋە تەئالانىڭ ياردەم ۋە نۇسرەتى بىلەن ۋە رەئىسىمىز خوجانىياز ھاجى ۋەلەدى ئەمىننىياز ھاجى ھەزرەتلەرىنىڭ لاياقەتلىك ۋە سالاھىيەتلىك ۋەكىللەرنىڭ ئىتتىفاقىغە ۋە بۈتۈن ئەساكىرى ئىسلام قۇماندانلارىغە ۋە ئۇمۇمىي مۇۋافەقەت بىرلىكلەرىغە سۈيەنىب، مۇستەقىل شەرقى تۈركىستانىمىزنىڭ بىرىنچى ھۆكۈمەت مۇەققەتەسى قۇرۇلدى...باياننامە ئوقۇلغاچ نەۋبەت بىلەن تەبرىكلەر سۆزلەندى. خوشلىق ئۈچۈن 41 دانە توپ ئاتىلدى. شۇ بىلەن بىرگە شەرقى تۈركىستاننىڭ تارىخى مىللىي بايراغى كۆتەرىلدى. ئاي يۇلتۇزلۇق مىللى كۆك بايراق يىللار مابەينىدە ئۆتكەن شان - شەۋكەتلىق ھاكىمىيەت دەۋىرلەرىنى يادلاتىپ تۇرار ئىدى. دارىلمۇئەللىمىن تەلەبەلەرىنىڭ:<br /\nبايراقىمىز كۆك بايراق،<br /\nئوردۇمۇز ئالتۇن ئوردۇ.<br /\nتۈركىستان تۈركنىڭ يۇردى،<br /\nتۈركىستاننىڭ ئولاجاق.<br /\nدەپ دەردلى كۆڭىللەردەكى غايەلەرىنى يۈكسەك ئاۋاز بىلەن ساف تۈرك تىلىدە سۆزلەپ تۇرار ئىدى. \n[[ھۆججەت:Establishment of the Turkish Islamic Republic of East Turkistan.png|center|thumb|720x720px|شەرقىي تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇرىيىتىنىڭ قۇرۇلۇش مۇراسىمى ([[1933 - يىلى]] [[12 - نويابر]])، [[تۈمەن دەرياسى]] بويى، [[كاشغەر]]]]\n",{"template":{"target":{"wt":"تۈرلەر","href":"./قېلىپ:تۈرلەر"},"params":{},"i":9}},"\n<center\n\n\n",{"template":{"target":{"wt":"تۈركى تىللار","href":"./قېلىپ:تۈركى_تىللار"},"params":{},"i":10}},"\n",{"template":{"target":{"wt":"WikiSister","href":"./قېلىپ:WikiSister"},"params":{},"i":11}},"\n__NOTOC__ __NOEDITSECTION__\n|}"]}' UYGHURCHE, УЙҒУРЧӘ • UYGHURCHE, УЙҒУРЧӘ ۋىكىپېدىيەگە خۇش كەپسىز ھەركىم ئۆزى يازالايدىغان ئوچۇق ئېنسكلوپېدىيە ھازىرغىچە ئۇيغۇرچە ۋىكىپېدىيەگە جەمئىي 9,723 ماقالە توپلاندى. ئەدەبىي زات جۇغراپىيە تارىخ ماتېماتىكا پەن ئامما تېخنىكا ھەممە بىلىم ◆ جۇغراپىيە ◆ دىن ◆ فىزىكا ◆ ماتېماتىكا ◆ سەنئەت ◆ تەنتەربىيە ◆ تارىخ ◇ پۈتۈن پورتاللار ئا ئە ب پ ت ج چ خ د ر ز ژ س ش غ ف ق ك ڭ گ ل م ن ھ ئو ئۇ ئۆ ئۈ ۋ ئې ئى ي ھەپتىلىك نادىر يازما ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق سىياسىتى قانۇن لايىھەسى بولسا بىر ئامېرىكا فېدېراتسىيە قانۇنى، ئامېرىكىنىڭ ھەر قايسى ھۆكۈمەت ئورگانلىرىنىڭ جۇڭگو كوممۇنىستىك پارتىيىسى ۋە جۇڭگو ھۆكۈمىتىنىڭ ئاتالمىش شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى (شەرقىي تۈركىستان) دىكى ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكى ھەققىدە دوكلات بېرىشىنى تەلەپ قىلىدۇ ، بۇ شىنجاڭ قايتا تەربىيىلەش لاگېرىدا پراكتىكا قىلىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. 2019 - يىلى 11 - سېنتەبر، بۇ قانۇن لايىھىسىنىڭ بىر نۇسخىسى ئامېرىكا كېڭەش پالاتاسىدا بىردەك ماقۇللىنىپ ماقۇللاندى. 2019 - يىلى 12 - ئاينىڭ 3 - كۈنى، قانۇن لايىھىسىنىڭ تېخىمۇ تولۇقلانغان نۇسخىسى ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسى 407-1 بېلەت تاشلاش ئارقىلىق ماقۇللاندى. تۈزىتىلگەن قانۇن لايىھىسى كېڭەش پالاتاسى تەرىپىدىن 2020 - يىلى 5 - ئاينىڭ 14 - كۈنى ئوتتۇرىغا قويۇلدى ۋە تەستىقلاندى. 2020-يىلى 5-ئاينىڭ 27-كۈنى ، ئاۋام پالاتاسى 413-1 ئاۋاز بىلەن تۈزىتىش كىرگۈزۈلگەن قانۇن لايىھىسىنى ماقۇللاپ ، ئۇنى پرېزىدېنت دونالد ترامپنىڭ تەستىقلىشىغا يوللىدى. بۇ قانۇن لايىھىسى تىرامپ تەرىپىدىن 2020-يىلى 6-ئاينىڭ 17-كۈنى ئىمزالانغان. دەۋامى... يېڭىلىقلار شى جىنپىڭ ۋە خىتاي ئارمىيەسى ئوتتۇرىسىدىكى ئىشەنچ كىرىزىسى 2026 ئىران ئۇرۇشى 2036-يىلغا نەزەر: دۇنيا سىياسىي گېئومېتىرىيەسىنىڭ قايتا سىزىلىشى ۋە كەلگۈسى ئون يىلنىڭ ئىستراتېگىيەلىك خەرىتىسى شى جىنپىڭ ۋە خىتاي ئارمىيەسى ئوتتۇرىسىدىكى ئىشەنچ كىرىزىسى ياخشى ئىش قىلىش ۋە ئىشنى ياخشى قىلىش سۈنئىي ئەقىل دەۋرىدە مىللەتلەرنىڭ تەقدىرى: تېخنىكىدىن ھالقىغان ئىجتىمائىي رىقابەت سۈرىيە يېڭى ھۆكۈمىتى ۋە ئامېرىكا-سۈرىيە مۇناسىۋىتىنىڭ ئۆزگىرىشى ھەققىدە تەھلىل خىتاي سىياسەت پەلسەپەسى: لاۋزىچىلىق ئىران ئىسلام جۇمھۇرىيتىنىڭ تاشقى سىياسىتى 2026-يىلى ئامېرىكىنىڭ ۋېنېزۇئېلاغا ھۇجۇم قىلىشى ھىندىستان - پاكىستان كەشمىردە توقۇنۇش ئۈستىدە: كەشمىر مەسىلىسى ھازىر جىددىي ۋە خەۋپلىك بىر باسقۇچقا كەلدى. 2025 - يىلى 22 - ئاپرېلدا ھىندىستاننىڭ جەممۇ ۋە كەشمىردىكى پاهالگام شەھىرىدە 26 ئادەم قازا قىلغان تېررورلۇق ھۇجۇمىدىن كېيىن، ھىندىستان ۋە پاكىستان ئارىسىدىكى مۇناسىۋەت تېخىمۇ كەسكىنلىشىشكە باشلىدى. ھىندىستان بۇ ھۇجۇم ئۈچۈن پاكىستان بىلەن باغلانغان تېررورلۇق گۇرۇپپىلارنى ئەيىبلەپ، پاكىستانغا قارشى بىر قانچە قەدەمنى تاشلىدى، شۇ قاتارىدا ئىككى دۆلەت ئارىسىدىكى مۇھىم سۇ كېلىشىمى بولغان «ئىندۇس سۇ كېلىشىمى»نى توختىتىش، پاكىستانلىق دىپلوماتلارنى چىقىرىۋېتىش ۋە ۋىزا بېرىشنى توختىتىش قاتارلىقلارنى ئاتاپ ئ‍ۆتۈش مۇمكىن. بىلەمسىز... بىرىنچى ئوسمان كىم؟ قاراخانىيلار دۆلىتى قاچان ساسانىيلارنى يوقاتقان؟ ئابدۇرېھىم ئ‍ۆتكۈر قايسى يىللاردا ياشىغان؟ 19 - ماي ئۈرۈمچى ۋەقەسى ھەققىدە نېمىلەرنى بىلىسىز؟ ئەمىر كۆرگۈز كىمدۇر؟ قوچۇ ئۇيغۇر دۆلىتىنىڭ ئەڭ مەشھۇر ئىدىقۇتى كىم؟... مەشھۇر شەخس... مەمتېلى ئەپەندى (1901 — 1937) ئۇيغۇر يېڭى مائارىپىنىڭ بايراقدارى ، ھازىرقى زامان ئەدەبىياتىنىڭ تونۇلغان ۋەكىلى ، ئوت يۈرەك شائىر مەمتېلى توختاجى ( تەخەللۇسى تەۋپىق ) ئاتۇشنىڭ بويامەت يېزىسىدا دۇنياغا كەلگەن. ئۇ قىسقىغىنا 36 يىللىقى ھاياتىدا ئۆز خەلقىنىڭ مائارىپى ئۈچۈن، ئەدەبىياتى ئۈچۈن ئۆچمەس ئىز قالدۇرغان. ناھايىتى كۆپ بىلىملىك زىيالىيلارنىڭ بېشىغا چىققان قانخور جاللات شېڭ شىسەي مەمتېلى ئەپەندىنىڭ ئىلغار ئىدىيىسىدىن ئەنسىرەپ، ئۇنى كۆيدۈرۈپ ئۆلتۈرۈۋەتكەن.داۋامى ئابدۇراخمان Ⅰ (ئەرەبچە: عبد الرحمن الداخل؛ 731 — 788) ئىسپانىيە ئەمەۋييە خاندانلىقىنىڭ قۇرغۇچىسى (756 — 788). 750 - يىلى ئەمەۋىيلەرنىڭ ئورنىنى ئابباسىيلار خاندانلىقى ئىگىلىگەن. ئەمەۋىي جەمەتىدىن بولغان ئابدۇراخمان شىمالىي ئافرىقىغا قېچىپ بارغان، كېيىن يەنە ئىسپانىيىگە بارغان.داۋامى ۋىكىپېدىيە باشقا تىللاردا... ماقالە سانى 4 مىلىيوندىن ئاشقان تىللار: <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt10" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwBA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Cebuano، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt11" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwBQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'English ماقالە سانى 2 مىلىيوندىن ئاشقان تىللار: <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt12" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwBg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Deutsch، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt13" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwBw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Français، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt14" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwCA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Nederlands، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt15" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwCQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Svenska ماقالە سانى 1 مىلىيوندىن ئاشقان تىللار: <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt16" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwCg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'مصرى، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt17" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwCw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'‮العربية‬، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt18" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwDA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Español، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt19" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwDQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Italiano، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt20" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwDg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'日本語، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt21" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwDw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Polski، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt22" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwEA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Português، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt23" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwEQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Русский، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt24" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwEg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Українська، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt25" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwEw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Tiếng Việt، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt26" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwFA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Winaray، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt27" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwFQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'中文 ماقالە سانى 500 مىڭدىن ئاشقان تىللار: <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt28" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwFg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Bahasa Indonesia، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt29" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwFw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'فارسی، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt30" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwGA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Suomi، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt31" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwGQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Català، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt32" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwGg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'한국어، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt33" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwGw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Norsk Bokmål، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt34" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwHA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Српски/Srpski ماقالە سانى 250 مىڭدىن ئاشقان تىللار: <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt35" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwHQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Български، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt36" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwHg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Нохчийн، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt37" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwHw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Čeština، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt38" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwIA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Dansk، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt39" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwIQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Esperanto، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt40" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwIg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Euskara <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt41" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwIw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'עברית، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt42" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwJA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Magyar <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt43" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwJQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Հայերեն، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt44" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwJg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Bahasa Melayu <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt45" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwJw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Română، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt46" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwKA\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Srpskohrvatski، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt47" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwKQ\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Татарча، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt48" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwKg\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Türkçe، <span class="scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96"Script error: No such module "Dizgi".</span</strong' about="#mwt49" typeof="mw:ExpandedAttrs" data-mw='{"attribs":[[{"txt":"title"},{"html":"<span typeof=\"mw:Nowiki\" id=\"mwKw\"&lt;strong class=\"error\"&lt;span class=\"scribunto-error mw-scribunto-error-bee5fd96\"Script error: No such module \"Dizgi\".&lt;/span&lt;/strong</span"}]]}'Bân‑lâm‑gú تولۇق تىزىملىك تارىختا بۇ ئاي... 1- ماي — 1889 - پارىژدا ئىككىنچى ئىنتېرناتسيونال تەرىپىدىن خەلقئارالىق ئەمگەكچىلەر بايرىمى ئېلان قىلىندى. 2- ماي — 1945 - سوۋېت ئىتتىپاقى ئارمىيىسى بېرلىننىڭ ئېلىنغانلىقىنى ۋە ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاخىرلاشقانلىقىنى ئېلان قىلدى. 3- ماي — 1943 - سوۋېت ئىتتىپاقى ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق كونسۇلى شېڭ شىسەيگە دۇشەنزى نېفىتلىكتىكى بارلىق سوۋېتلىك ئىشچى ۋە تېخنىكلەرنىڭ ھەمدە بارلىق سوۋېت پۇقراسى خادىملارنىڭ ئەتىدىن باشلاپ (4 - ماي) ئىشقا چىقمايدىغانلىقىنى ئ‍ۇقتۇردى. 4- ماي — 1937 - مەمتېلى تەۋپىق ئەپەندى قولغا ئېلىنغان. 1919 - بېيجىڭ شەھرىدىكى ئوقۇغۇچىلار نامايىش قىلدى: 4 - ماي ياشلار ھەرىكىتى. 5- ماي — 1260 - قۇبىلاي موڭغۇل ئىمپېرىيىسى قاغانى بولدى. 6- ماي — 2014 - گۇاڭجۇ پويىز ئىستانسى ۋەقەسى، گۇماندار مەمەتتوختى غۇجابدۇللاھ. 7- ماي — 1104 - سەلجۇقىيلەر ھارران ئۇرۇشىدا ئەھلىسەبنى بۇزغۇنغا ئۇچراتتى. 10- ماي — 1865 - قوقەند خانى ئالىمقۇلى خان دەپىن قىلىندى. 14- ماي — 2010 - 5 - ئىيۇل ۋەقەسى كەينىدىنلا پۈتۈن ئۇيغۇر بويىچە ئېتىۋېتىلگەن ئىنتېرنېت قايتا ئېتىچېتىلدى. 15- ماي — 1871 - چاررۇسىيە ئاتالمىش رۇس پۇقرا ۋە سودىگەرلىرىنى قوغداش، قاچقۇنلارنى تۇتۇش باھانىسىدە ئىلىغا ئەسكەر كىرگۈزۈپ، 4 - ئىيۇل غۇلجىنى بېسىۋالدى. 16- ماي — 1966 - ئ‍اتالمىش مەدەنىيەت زور ئىنقىلابى رەسمىي باشلاندى (1976 - يىلى 6 - ئۆكتەبىر ئاياغلاشتى). 17- ماي — 1979 - . 18- ماي — 1983 - بىڭتۈەن خەلق قۇراللىق قىسىمى قۇرۇلدى. 19- ماي — 1931 — ما جوڭيىڭ ئاتالمىش «بۇيرۇققا بىنائەن» 36 - دېۋىزىيەنىڭ 500 ئەسكىرىنى باشلاپ قومۇلغا چىقتى. 1989 - 19 - ماي ئ‍ۈرۈمچى ۋەقەسى يۈز بەردى. 20- ماي — 1935 — ما خۇسەن قوماندانلىقىدىكى يېڭى 36 - دېۋىزىيە قەشقەر ئايرودرومىغا ھۇجۇم قىلدى. 2006 - ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى ج خ ج تۇنجى قېتىملىق دۆلەت دەرىجىلىك غەيرى ماددى مەدەنىي مىراس تىزىملىكىگە كىرگۈزۈلدى. 2021 — لىتۋا پارلامېنتى ئۇيغۇرلارنى ئىرقىي قىرغىنچىلىققا ئۇچرىغان دېگەن قارارنى قوبۇل قىلدى. 21- ماي — 1947 - مەسئۇت سابرى يېڭى قۇرۇلغان شىنجاڭ ئۆلكىلىك بىرلەشمە ھۆكۈمەت رەئىسى سايلاندى. 22- ماي — 1934 - ما فۇيۈەن قەشقەر يېڭىشەھەردە قورشاۋدا قالغان ما جەنساڭنى قوتقۇزۇۋالدى. تۇنگانلار قىزىلنىڭ ئۆچىنى ئ‍ېلىش ئۈچۈن قەشقەر كوناشەھەرگە ھۇجۇم قىلىپ شەھەردىكى 2000 دىن 8000 غىچە پۇقرانى قىرغىن قىلدى. 23- ماي — 1893 - 24- ماي — 1975 - ش ئۇ ئا ر بوز يەر ئۆزلەشتۈرۈش باش ئىدارىسى قۇرۇلدى. 1981 - يىلى قالدۇرۇلدى. 28- ماي — 1947 - مەسئۇت سابرى يېڭى قۇرۇلغان شىنجاڭ ئۆلكىلىك بىرلەشمە ھۆكۈمەت رەئىسى بولدى. 29- ماي — 1957 - قاراماي ناھىيە دەرىجىلىك شەھەر بولۇپ قۇرۇلدى. 30- ماي — 2002 - 1877 — يەتتىشەھەر ھۆكۈمدارى ئاتالىق غازى ياقۇب بەگ ئۆلدى. تاللانغان رەسىم 1352 - ھىجرىيە، 24 - ماھى رەجەبدە ئاللاھ سۇبھانە ۋە تەئالانىڭ ياردەم ۋە نۇسرەتى بىلەن ۋە رەئىسىمىز خوجانىياز ھاجى ۋەلەدى ئەمىننىياز ھاجى ھەزرەتلەرىنىڭ لاياقەتلىك ۋە سالاھىيەتلىك ۋەكىللەرنىڭ ئىتتىفاقىغە ۋە بۈتۈن ئەساكىرى ئىسلام قۇماندانلارىغە ۋە ئۇمۇمىي مۇۋافەقەت بىرلىكلەرىغە سۈيەنىب، مۇستەقىل شەرقى تۈركىستانىمىزنىڭ بىرىنچى ھۆكۈمەت مۇەققەتەسى قۇرۇلدى...باياننامە ئوقۇلغاچ نەۋبەت بىلەن تەبرىكلەر سۆزلەندى. خوشلىق ئۈچۈن 41 دانە توپ ئاتىلدى. شۇ بىلەن بىرگە شەرقى تۈركىستاننىڭ تارىخى مىللىي بايراغى كۆتەرىلدى. ئاي يۇلتۇزلۇق مىللى كۆك بايراق يىللار مابەينىدە ئۆتكەن شان - شەۋكەتلىق ھاكىمىيەت دەۋىرلەرىنى يادلاتىپ تۇرار ئىدى. دارىلمۇئەللىمىن تەلەبەلەرىنىڭ: بايراقىمىز كۆك بايراق، ئوردۇمۇز ئالتۇن ئوردۇ. تۈركىستان تۈركنىڭ يۇردى، تۈركىستاننىڭ ئولاجاق. دەپ دەردلى كۆڭىللەردەكى غايەلەرىنى يۈكسەك ئاۋاز بىلەن ساف تۈرك تىلىدە سۆزلەپ تۇرار ئىدى. شەرقىي تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇرىيىتىنىڭ قۇرۇلۇش مۇراسىمى (1933 - يىلى 12 - نويابر)، تۈمەن دەرياسى بويى، كاشغەر مۇنازىرە ۋە ياردەم · تۈرلەر · ئاچقۇچ تۈرلەر · تۈر ئۇچۇر | پەلسەپە | ئومومى | ئىلىم | ئەمەلىي | جەمئىيەت | گۇمانتار | تىل | تېخنىكا‏ | تەبىئەت | مەدەنىيەت | ئەدەبىيات | تارىخ | ھالقىما | جۇغراپىيە | كىشلەر | ۋىكى تۈركىي تىللار ئېنسىكلوپېدىيەلەرى Қазақ тілі Кыргыз тили Qaraqalpaq tili يۇغۇر سۆز O‘zbek tili اوزبیک تیلی къарай тили Тыва дыл тӱштӱк Алтай тÿндÿк Алтай Хакас/​хоорай тілі Саха тыла Ӧс/​Чулым тадар Сыбыр Татар Идел-Урал Татар Башҡорт теле Къарачай-​малкъар Къумукъ тил Ногай тили Qırım Tatar tili Kırımçakça Ana Sahıfa Türkmen dili Anadolu Türk dili Azərbaycan dili تۆرکجه Qaşqay dili Чӑваш чӗлхи باشقا ۋىكى تۈرلىرى </span"}' ۋىكىلۇغەت كۆپ تىللىق لۇغەت </span"}' ۋىكىكىتاپ ئەركىن كىتاب ۋە قوللانمىلار </span"}' ۋىكىنەقىل ماقال تەمسىل ۋە ھىكمەتلەر </span"}' ۋىكى مەنبە ئەركىن كۈتۈبخانا </span"}' ۋىكى تۈرلىرى تۈرلەر تىزىمى </span"}' ۋىكىخەۋەر ئەركىن يېڭىلىقلار </span"}' Commons تاراتقۇ ئامبىرى </span"}' Meta-Wiki ۋىكى مەركىزى "https://ug.wikipedia.org/w/index.php?title=باش_بەت&oldid=175636" دىن ئېرىشكەن سەھىپە: Pages with script errors 53 تىل Аԥсшәа العربية مصرى Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса བོད་ཡིག Буряад Нохчийн کوردی Qırımtatarca Чӑвашла Deutsch English Español فارسی Suomi Français Gagauz Italiano 日本語 ქართული Қазақша 한국어 Къарачай-малкъар کٲشُر Kurdî Кыргызча Монгол Nederlands Norsk bokmål Polski پنجابی پښتو Português Русский Саха тыла سنڌي Srpskohrvatski / српскохрватски Српски / srpski Svenska Тоҷикӣ Türkmençe Türkçe Татарча / tatarça Тыва дыл Удмурт اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tiếng Việt Хальмг Vahcuengh 中文 بۇ بەتنى 28 ئاپرېل 2026 ئاخىرقى قېتىم 03:48 دا ئۆزگەرتكەن. بەت Parsoid دا ھاسىللانغان. Text is available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License; additional terms may apply. See Terms of Use for details. شەخسىيەت تۈزۈمى Wikipedia ھەققىدە جاۋابكارلىقنى كەچۈرۈم قىلىش باياناتى ھەرىكەت قائىدىسى ئىجادكارلار ستاتىستىكا ساقلانما باياناتى يان تېلېفون كۆرۈنۈشى ئىزدە ئىزدە باش بەت 53 تىل يېڭى تېما قوش