Węzeł (jednostka prędkości) – Wikipedia, wolna encyklopedia
Przejdź do zawartości
Menu główne
Menu główne
przypnij
ukryj
Nawigacja
Strona główna
Losuj artykuł
Kategorie artykułów
Najlepsze artykuły
Częste pytania (FAQ)
Dla czytelników
O Wikipedii
Kontakt
Dla wikipedystów
Pierwsze kroki
Portal wikipedystów
Ogłoszenia
Zasady
Pomoc
Strony specjalne
Ostatnie zmiany
Szukaj
Szukaj
Wygląd
Wspomóż Wikipedię
Utwórz konto
Zaloguj się
Narzędzia osobiste
Wspomóż Wikipedię
Utwórz konto
Zaloguj się
Spis treści
przypnij
ukryj
Początek
1
Pochodzenie nazwy
2
Zobacz też
3
Przypisy
4
Bibliografia
Przełącz stan spisu treści
Węzeł (jednostka prędkości)
78 języków
Afrikaans
العربية
অসমীয়া
Asturianu
Azərbaycanca
تۆرکجه
Boarisch
Беларуская (тарашкевіца)
Беларуская
Български
བོད་ཡིག
Brezhoneg
Català
کوردی
Čeština
Чӑвашла
Dansk
Deutsch
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
فارسی
Suomi
Français
Nordfriisk
Gaeilge
Galego
עברית
हिन्दी
Hrvatski
Հայերեն
Bahasa Indonesia
Íslenska
Italiano
日本語
ქართული
Қазақша
ភាសាខ្មែរ
한국어
Lëtzebuergesch
Lombard
Lietuvių
Latviešu
Minangkabau
Македонски
मराठी
Bahasa Melayu
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk bokmål
Occitan
ਪੰਜਾਬੀ
Piemontèis
Português
Română
Русский
Sicilianu
Scots
سنڌي
Srpskohrvatski / српскохрватски
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Shqip
Српски / srpski
Svenska
Kiswahili
ไทย
Türkçe
Українська
Tiếng Việt
Winaray
吴语
粵語
中文
Edytuj linki
Artykuł
Dyskusja
polski
Czytaj
Edytuj
Edytuj kod źródłowy
Wyświetl historię
Narzędzia
Narzędzia
przypnij
ukryj
Działania
Czytaj
Edytuj
Edytuj kod źródłowy
Wyświetl historię
Ogólne
Linkujące
Zmiany w linkowanych
Prześlij plik
Link do tej wersji
Informacje o tej stronie
Cytuj ten artykuł
Zobacz skrócony adres URL
Przełącz na starszy parser
Drukuj lub eksportuj
Utwórz książkę
Pobierz jako PDF
Wersja do druku
W innych projektach
Element Wikidanych
Wygląd
przypnij
ukryj
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy jednostki prędkości. Zobacz też: inne znaczenia.
Węzeł (ang. knot), w skrócie w., kn[1] lub kt[2] – jednostka prędkości równa jednej mili morskiej na godzinę[1]:
1 w. = 1 Mm/h = 1,852 km/h = 0,51(4) m/s.
Stosowana do określania prędkości:
morskich jednostek pływających;
w części państw i w ruchu międzynarodowym także statków powietrznych (samolotów, śmigłowców, szybowców, balonów);
w meteorologii – pomocniczo do określania prędkości wiatrów i prądów morskich (zasadniczą jednostką jest m/s).
W żegludze śródlądowej używa się kilometrów na godzinę[3].
Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]
Log
W przeszłości pomiar prędkości na morzu odbywał się za pomocą linki logu (wyrzuconej za burtę boi lub kawałka drewna, który pozostaje względnie nieruchomy względem powierzchni wody[4]; drugi koniec linki nawinięty jest na swobodnie dający się rozwijać kołowrotek ustawiony na rufie statku), na której co 47 stóp i 3 cale (= 14,4018 metra) zawiązany był węzeł. Podczas pomiaru prędkości statku jeden marynarz trzymał przesuwającą się między palcami linkę z odwijającego się kołowrotka, a drugi mierzył czas standardową żeglarską klepsydrą (czas przesypywania się piasku w takiej klepsydrze wynosił 28 sekund)[5]. Liczba węzłów zliczonych przez marynarza w tym czasie określała prędkość statku (1 zliczony węzeł = 14,4018 m/28 s, czyli 1,85166 km/h). A zatem z błędem nie większym niż wspomniane 1,85166 km/h oddawała prędkość statku względem powierzchni wody w milach morskich na godzinę.
Zobacz też[edytuj | edytuj kod]
Zobacz hasło węzeł w Wikisłowniku
mila na godzinę – prędkość wyrażana w milach angielskich na godzinę
sążeń (jednostka długości)
pozaukładowe jednostki miary
układ SI
Skala Beauforta
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
1 2
węzeł, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-09-25] .
↑ Jednostki miar do wykorzystania podczas operacji powietrznych i naziemnych – ZAŁĄCZNIK 5 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym. Urząd Lotnictwa Cywilnego, lipiec 2010. [dostęp 2023-09-26].
↑ Dz. U. z 2025 r. poz. 18.
↑ Jacob Abbott: Rollo on the Atlantic. DeWolfe, Fiske, & Co., Publishers, 1858. [dostęp 2011-11-30].
↑ Peter Kemp (redaktor). The Oxford Companion to Ships and the Sea. Oxford university Press, 1976. ISBN 0-19-282084-2.
Bibliografia[edytuj | edytuj kod]
Peter Kemp (redaktor). The Oxford Companion to Ships and the Sea. Oxford University Press, 1976. ISBN 0-19-282084-2.
p
d
e
Jednostki prędkości
SI
metr na sekundę (m/s)
imperialne
stopa na sekundę
mila na godzinę (mph)
naturalne
prędkość światła w próżni (c)
inne
kilometr na godzinę (km/h)
prędkość dźwięku
liczba Macha: Ma
węzeł
skala Beauforta
powiązani
fizycy
Francis Beaufort
Ernst Mach
v
→
:=
d
r
→
d
t
{\displaystyle {\vec {v}}:={\frac {d{\vec {r}}}{dt}}}
definicja prędkości
Encyklopedie internetowe (jednostka prędkości):
Britannica: science/knot-measurement
SNL: knop
DSDE: knob
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Węzeł_(jednostka_prędkości)&oldid=79998188”
Kategorie:
Jednostki prędkości
Żegluga
Podstawowe pojęcia meteorologiczne
Tę stronę ostatnio edytowano 15 cze 2026 o 15:30.
Strona została wyrenderowana z wykorzystaniem Parsoida.
Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Polityka prywatności
O Wikipedii
Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność
Kontakty prawne i dotyczące bezpieczeństwa
Powszechne zasady postępowania
Dla programistów
Statystyki
Oświadczenie o ciasteczkach
Wersja mobilna
Szukaj
Szukaj
Przełącz stan spisu treści
Węzeł (jednostka prędkości)
78 języków
Dodaj wątek