Stanisław Mikołajczyk – Wikipedia, wolna encyklopedia Przejdź do zawartości Menu główne Menu główne przypnij ukryj Nawigacja Strona główna Losuj artykuł Kategorie artykułów Najlepsze artykuły Częste pytania (FAQ) Dla czytelników O Wikipedii Kontakt Dla wikipedystów Pierwsze kroki Portal wikipedystów Ogłoszenia Zasady Pomoc Strony specjalne Ostatnie zmiany Szukaj Szukaj Wygląd Wspomóż Wikipedię Utwórz konto Zaloguj się Narzędzia osobiste Wspomóż Wikipedię Utwórz konto Zaloguj się Spis treści przypnij ukryj Początek 1 Życiorys Przełącz podsekcję Życiorys 1.1 Młodość 1.2 Międzywojenna działalność polityczna 1.3 II wojna światowa 1.4 Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej 1.5 Emigracja 2 Upamiętnienie 3 Życie prywatne 4 Zobacz też 5 Przypisy 6 Bibliografia 7 Linki zewnętrzne Przełącz stan spisu treści Stanisław Mikołajczyk 23 języki مصرى Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Čeština Deutsch English Esperanto Eesti Suomi Français Ido Italiano 日本語 Қазақша 한국어 Nederlands Norsk bokmål Русский Srpskohrvatski / српскохрватски Svenska Türkçe Українська 中文 Edytuj linki Artykuł Dyskusja polski Czytaj Oczekuje na przejrzenie Edytuj Edytuj kod źródłowy Wyświetl historię Narzędzia Narzędzia przypnij ukryj Działania Czytaj Oczekuje na przejrzenie Edytuj Edytuj kod źródłowy Wyświetl historię Ogólne Linkujące Zmiany w linkowanych Prześlij plik Link do tej wersji Informacje o tej stronie Cytuj ten artykuł Zobacz skrócony adres URL Przełącz na starszy parser Drukuj lub eksportuj Utwórz książkę Wersja do druku W innych projektach Wikimedia Commons Wikicytaty Element Wikidanych Wygląd przypnij ukryj Przejrzana Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Status wersji strony To jest wersja przejrzana tej strony To jest najnowsza wersja przejrzana, która została oznaczona 28 mar 2026. Od tego czasu wykonano 7 zmian, które oczekują na przejrzenie. 5 lipca 1945<ref name=\"uznanie\"5 lipca 1945 r. [[Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej]] zyskał uznanie międzynarodowe.</ref"},"2 do":{"wt":"6 lutego 1947"},"3 funkcja":{"wt":"[[Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi|Minister rolnictwa i reform rolnych]]"},"3 partia":{"wt":"[[Polskie Stronnictwo Ludowe (1945–1949)|Polskie Stronnictwo Ludowe]]"},"3 od":{"wt":"''28 czerwca 1945''/<br5 lipca 1945<ref name=\"uznanie\" /"},"3 do":{"wt":"5 lutego 1947"},"3 poprzednik":{"wt":"''[[Edward Bertold]]''<refEdward Bertold pełnił urząd ministra rolnictwa i reform rolnych w nieuznawanym międzynarodowo [[Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej|Rządzie Tymczasowym RP]].</ref"},"3 następca":{"wt":"[[Jan Dąb-Kocioł]]"},"4 funkcja":{"wt":"[[Polskie Stronnictwo Ludowe (1945–1949)|Prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego]]"},"4 partia":{"wt":"[[Polskie Stronnictwo Ludowe (1945–1949)|Polskie Stronnictwo Ludowe]]"},"4 od":{"wt":"21 stycznia 1946"},"4 do":{"wt":"27 października 1947"},"4 poprzednik":{"wt":"[[Wincenty Witos]]"},"4 następca":{"wt":"[[Józef Niećko]]"},"odznaczenia":{"wt":"{{order|OOP|KW}} {{order|KZ|Z}} {{order|MZiW}}"},"commons":{"wt":"Category:Stanisław Mikołajczyk"},"quote":{"wt":"Stanisław Mikołajczyk"},"imię i nazwisko":{"wt":"Stanisław Mikołajczyk"},"opis grafiki":{"wt":""},"news":{"wt":""}},"i":0}}]}' Stanisław Mikołajczyk Data i miejsce urodzenia 18 lipca 1901 Holsterhausen, Królestwo Prus, Cesarstwo Niemieckie Data i miejsce śmierci 13 grudnia 1966 Waszyngton, Stany Zjednoczone Prezes Rady Ministrów Okres od 14 lipca 1943 do 24 listopada 1944 Przynależność polityczna Stronnictwo Ludowe Poprzednik Władysław Sikorski Następca Tomasz Arciszewski Wiceprezes Rady Ministrów Okres od 28 czerwca 1945/ 5 lipca 1945[1] do 6 lutego 1947 Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe Minister rolnictwa i reform rolnych Okres od 28 czerwca 1945/ 5 lipca 1945[1] do 5 lutego 1947 Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe Poprzednik Edward Bertold[2] Następca Jan Dąb-Kocioł Prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego Okres od 21 stycznia 1946 do 27 października 1947 Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe Poprzednik Wincenty Witos Następca Józef Niećko Odznaczenia Multimedia w Wikimedia Commons Cytaty w Wikicytatach Wizyta w Poznaniu (1945) Tablica pamiątkowa na pl. Armii Krajowej w Szczecinie Tablica upamiętniająca Stanisława Mikołajczyka na budynku przy ul. Grunwaldzkiej 12-16 w Sopocie Grób Stanisława Mikołajczyka na cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu Stanisław Mikołajczyk (ur. 18 lipca 1901[3] w Holsterhausen, zm. 13 grudnia 1966 w Waszyngtonie) – polski polityk, przywódca Polskiego Stronnictwa Ludowego, poseł na Sejm II RP (III kadencji), w latach 1943–1944 premier rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, członek Komitetu dla Spraw Kraju od stycznia 1940 roku[4], po II wojnie światowej poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy, wicepremier i minister rolnictwa w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej, członek Centralnej Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych w 1946 roku[5]. Życiorys[edytuj | edytuj kod] Młodość[edytuj | edytuj kod] Urodził się w 1901 w Holsterhausen w ówczesnym powiecie Gelsenkirchen, obecnie dzielnicy miasta Herne, w rodzinie emigrantów z powiatu pleszewskiego, górnika Stanisława i Zofii z domu Parysek[6]. Ukończył cztery klasy szkoły powszechnej[7] w Niemczech. W 1908 roku rodzina wróciła do Polski. Stanisław wychował się w okolicach Dobrzycy koło Pleszewa[potrzebny przypis] . Ukończył kurs Szkoły Rolniczej w Swarzędzu oraz kurs Uniwersytetu Ludowego w Dalkach koło Gniezna. W latach 1918–1920 jako ochotnik walczył w powstaniu wielkopolskim i wojnie polsko-bolszewickiej[8]. Po powrocie z wojska pracował na roli w Strzyżewie[potrzebny przypis] . Był absolwentem Uniwersytetu Ludowego w Dalkach[9]. Międzywojenna działalność polityczna[edytuj | edytuj kod] W latach 1920–1931 działał w PSL „Piast”, a od 1931 w Stronnictwie Ludowym. W 1927 był współzałożycielem Związku Młodzieży Wiejskiej w Poznaniu, którego został wiceprezesem, od 1928 do 1930 był prezesem, a następnie został prezesem honorowym. W latach 1930–1935 poseł na Sejm RP. W latach 1936–1939 pełnił funkcję prezesa Wielkopolskiego Towarzystwa Kółek Rolniczych[8]. W sierpniu 1937 kierował strajkiem chłopskim. Zabicie podczas strajku 41 chłopów wywołało w nim nienawiść do sanacji[10]. Skazany na cztery miesiące więzienia[7]. II wojna światowa[edytuj | edytuj kod] Uczestnik wojny obronnej we wrześniu 1939, po agresji ZSRR na Polskę trafił do obozu internowanych na Węgrzech[11], następnie na uchodźstwie we Francji i Wielkiej Brytanii. Od 1939 wiceprzewodniczący Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej (substytutu Sejmu na uchodźstwie). Zdecydowany przeciwnik wejścia do rządu w Londynie przedstawicieli ugrupowań sanacyjnych („Nas dzieli krew rozstrzelanych chłopów”). Z tego powodu domagał się też od gen. Sikorskiego usunięcia ze stanowiska dowódcy AK gen. „Grota” Roweckiego jako przedwojennego oficera[12]. Wicepremier (1941–1943) oraz minister spraw wewnętrznych (jako ten ostatni próbował podporządkować sobie działający w kraju ZWZ co spotkało się ze sprzeciwem gen. Sikorskiego)[13]. Od lipca 1943 (po śmierci gen. Władysława Sikorskiego) do listopada 1944 premier rządu RP na uchodźstwie. Bezskutecznie usiłował uzyskać porozumienie z ZSRR, dotyczące polskiej granicy wschodniej i z PKWN odnośnie do politycznej przyszłości kraju (nie zdając sobie sprawy, że decyzje ws. granicy wschodniej i tzw. rekompensaty terytorialnej zapadły już na spotkaniu tzw. wielkiej trójki podczas konferencji teherańskiej w 1943, bez wiedzy rządu polskiego)[8]. Zdaniem Piotra Zychowicza Mikołajczyk jako premier nie prowadził samodzielnej polityki, ulegając zbyt łatwo rządowi brytyjskiemu. Wbrew Naczelnemu Wodzowi gen. Sosnkowskiemu zachęcał dowództwo Armii Krajowej do akcji „Burza” i powstania warszawskiego[14]. Pod koniec lipca 1944 r. Mikołajczyk udał się z wizytą do Moskwy, gdzie dowiedział się o wybuchu powstania warszawskiego. Przedstawiciele PKWN zaproponowali mu wówczas stanowisko premiera w przyszłym rządzie i 4 ministerstwa dla przedstawicieli rządu emigracyjnego, przy czym warunkiem było odrzucenie Konstytucji kwietniowej[15]. Mikołajczyk był skłonny udać się do Warszawy po jej wyzwoleniu i utworzyć rząd, w skład którego obok przedstawicieli czterech stronnictw emigracyjnych weszliby także komuniści z PPR. Ten wspólny rząd miałby przygotować wybory do Sejmu. Pomysł premiera spotkał się ze sprzeciwem PPS, prezydenta Raczkiewicza, dowództwa AK i Naczelnego Wodza, generała Sosnkowskiego – ten ostatni groził nawet wypowiedzeniem posłuszeństwa rządowi Mikołajczyka, w razie gdyby premier udał się do Polski w porozumieniu z komunistami. Żądania dymisji Mikołajczyka zostały jednak odrzucone przez Winstona Churchilla. Pod naciskiem polskiego premiera dymisję otrzymał natomiast Sosnkowski, a nowym Naczelnym Wodzem został generał Komorowski, który po upadku powstania znalazł się w niewoli niemieckiej[16]. O porozumieniu teherańskim dowiedział się podczas konferencji w Moskwie w październiku 1944 z ust Mołotowa w obecności nie tylko Józefa Stalina, ale także, również wtedy przebywającego w Moskwie, brytyjskiego premiera Winstona Churchilla. Wobec odmowy przyjęcia przez rząd ultymatywnych warunków sowieckich, co do oparcia granicy polsko-radzieckiej na linii Curzona, których przyjęcie uważał za konieczne oraz dymisji Naczelnego Wodza Kazimierza Sosnkowskiego, 24 listopada 1944 złożył dymisję z funkcji premiera. Do dymisji podali się również ministrowie Stronnictwa Ludowego. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej[edytuj | edytuj kod] W czerwcu 1945 uczestnik konferencji moskiewskiej w sprawie utworzenia Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej, powrócił do Polski. Po konferencji jałtańskiej przystąpił do TRJN jako wicepremier i minister rolnictwa, stając się wkrótce ośrodkiem opozycji wobec komunistów i 'lewego skrzydła' socjalistów. W latach 1945–1947 przywódca Polskiego Stronnictwa Ludowego w kraju i poseł do KRN[8]. W listopadzie 1945 w czasie zjazdu Polskiego Stronnictwa Ludowego Stanisław Mikołajczyk potępił bratobójcze mordy dokonywane przez Narodowe Siły Zbrojne i nieprzejednaną postawę emigracji[17]. W sfałszowanych wyborach do Sejmu Ustawodawczego (1947) Polskie Stronnictwo Ludowe otrzymało ułamek mandatów, w porównaniu do faktycznej liczby głosów oddanych na swoją listę[18][19]. Sam Stanisław Mikołajczyk został wybrany na posła na Sejm Ustawodawczy z okręgu warszawskiego[20]. Został prezesem klubu PSL. Emigracja[edytuj | edytuj kod] Polityczny proces Zygmunta Augustyńskiego, red. nacz. „Gazety Ludowej”, organu prasowego PSL, zakończony w dniu 6 sierpnia 1947 skazaniem go na 15 lat więzienia był impulsem do decyzji o udaniu się na emigrację. Mikołajczyk zagrożony uchyleniem immunitetu parlamentarnego (został ostrzeżony przez Bolesława Drobnera), aresztowaniem i wyrokiem śmierci zwrócił się 17 października 1947 do ambasady Stanów Zjednoczonych o pomoc w zorganizowaniu ewakuacji za granicę. 20 października 1947 za pośrednictwem urzędników ambasady został dowieziony do Gdyni i przemycony na pokład statku Baltavia, którym opuścił polskie wody terytorialne i udał się do USA[21]. Stanisław Mikołajczyk po ucieczce na Zachód, uchwałą Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1947 został pozbawiony obywatelstwa polskiego[22]. Zostało mu ono przywrócone pośmiertnie 15 marca 1989[23], zaś 15 sierpnia 2012 w życie weszła nowa ustawa o obywatelstwie polskim, która uznała uchwałę Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1947 za nieważną[24]. Istnieją spekulacje, iż UB, nie chcąc „likwidować” Stanisława Mikołajczyka celowo wywołał przekonanie o zagrożeniu życia i konieczności ucieczki. W ten sposób „w białych rękawiczkach” pozbył się niewygodnego polityka i mógł go przedstawiać jako zdrajcę i tchórza. Mikołajczyk nie został przywódcą emigracji, a kilka lat po przybyciu na Zachód rozszedł się nawet z dotychczasowymi współpracownikami, pozostając w izolacji politycznej[25]. Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod] Pierwszym miejscem upamiętnienia Stanisława Mikołajczyka był wybudowany w 1991 roku obelisk na rynku w Dobrzycy. Tutaj też co roku w grudniu odbywają się Zaduszki Mikołajczykowskie. W 1996 r. Narodowy Bank Polski wyemitował srebrną monetę kolekcjonerską o nominale 10 złotych upamiętniającą Stanisława Mikołajczyka[26]. W 1997r. w Międzylesiu odsłonięto pomnik oraz tablicę poświęcone Stanisławowi Mikołajczykowi, który niegdyś mieszkał w tej wsi[27]. W 2000 jego prochy zostały sprowadzone do Polski. Został pochowany na cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu[28]. Przed Wielkopolskim Urzędem Wojewódzkim w Poznaniu znajduje się pomnik Stanisława Mikołajczyka, a na jego willi przy ulicy Promienistej 6 na poznańskim Ostrorogu Południe znajduje się tablica pamiątkowa[29]. Postanowieniem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z 1 czerwca 2000 „w uznaniu wybitnych zasług dla niepodległości i suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej” został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[30]. Spektakl telewizyjny z 2008 O prawo głosu w reżyserii Janusza Petelskiego opowiada historię Stanisława Mikołajczyka[31]. 29 czerwca 1989 w Warszawie na terenie obecnej dzielnicy Praga-Południe jednej z ulic na terenie osiedla Gocław zostało nadanie imię Stanisława Mikołajczyka[32]. 12 listopada 2022 roku odbyła się uroczystość nadania imienia Premiera Stanisława Mikołajczyka rondu na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich 434 i 432 w Zbrudzewie pod Śremem[33]. Uchwałą Rady Miejskiej nr VI/64/2024[34] w Swarzędzu nadano imienia Stanisława Mikołajczyka rondu w Kobylnicy na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 194 oraz drogi powiatowej nr 2407P[35]. Życie prywatne[edytuj | edytuj kod] Żonaty z Cecylią z domu Ignasiak (1900–1951)[6], którą poślubił 21 października 1924 w kościele św. Tekli w Dobrzycy[potrzebny przypis] . Miał syna Mariana[6]. Był ojcem chrzestnym dziennikarki Wandy Nadobnik, córki Kazimierza Nadobnika (1913–1981)[36]. Zobacz też[edytuj | edytuj kod] Rząd Stanisława Mikołajczyka Ulica Stanisława Mikołajczyka w Krakowie Przypisy[edytuj | edytuj kod] 1 2 5 lipca 1945 r. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej zyskał uznanie międzynarodowe. ↑ Edward Bertold pełnił urząd ministra rolnictwa i reform rolnych w nieuznawanym międzynarodowo Rządzie Tymczasowym RP. ↑ Janusz Gmitruk: Stanisław Mikołajczyk 1901–1966: materiały z konferencji naukowej. Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, 1998, s. 4. ISBN 978-83-87838-08-9. ↑ Lidia Barbara Paszkiewicz, Komitet dla Spraw Kraju. Zarys działalności Adama Ciołkosza w latach 1940–1942, w: Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, Toruń, R. 2010, Zeszyt 1–2 (12–13), s. 159. ↑ Wolna Polska, nr 13 (149) Moskwa 8 kwietnia 1946 roku, s. 1. 1 2 3 Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski (red.): Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 483. ISBN 83-01-02722-3. 1 2 EugeniuszE. Duraczyński EugeniuszE., Między Londynem a Warszawą. Lipiec 1943 – lipiec 1944, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986, s. 17, ISBN 83-06-01406-5, OCLC 830222429 . 1 2 3 4 Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-14]. ↑ Informacja dra Janusza Gmitruka, dyrektora Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie (list do H. Musielaka z 29 stycznia 2001). Uniwersytet Ludowy w Dalkach koło Gniezna założył ks. Antoni Ludwiczak w 1921. ↑ Andrzej Leon Sowa „Kto wydał wyrok na miasto. Plany operacyjne ZWZ-AK (1940–1944) i sposoby ich realizacji”, Wydawnictwo Literackie 2016, ISBN 978-83-08-06095-7, s. 167. ↑ BartłomiejB. Kaczorowski BartłomiejB. (red.), Historia, Wyd. 2, Encyklopedia Szkolna PWN, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 390, ISBN 978-83-01-15893-4 [dostęp 2023-09-26] . ↑ Andrzej Leon Sowa „Kto wydał wyrok na miasto. Plany operacyjne ZWZ-AK (1940–1944) i sposoby ich realizacji”, Wydawnictwo Literackie 2016, ISBN 978-83-08-06095-7, s. 168. ↑ Andrzej Leon Sowa „Kto wydał wyrok na miasto. Plany operacyjne ZWZ-AK (1940–1944) i sposoby ich realizacji”, Wydawnictwo Literackie 2016, ISBN 978-83-08-06095-7, s. 176. ↑ PiotrP. Zychowicz PiotrP., Obłęd '44 czyli jak Polacy zrobili prezent Stalinowi, wywołując Powstanie Warszawskie, Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2013, ISBN 978-83-7818-198-9  (pol.). ↑ Andrzej Leon Sowa „Kto wydał wyrok na miasto. Plany operacyjne ZWZ-AK (1940–1944) i sposoby ich realizacji”, Wydawnictwo Literackie, 2016, ISBN 978-83-08-06095-7, s. 385-387. ↑ Andrzej Leon Sowa „Kto wydał wyrok na miasto. Plany operacyjne ZWZ-AK (1940–1944) i sposoby ich realizacji”, Wydawnictwo Literackie 2016, ISBN 978-83-08-06095-7, s. 596–602. ↑ Andrzej Albert: Najnowsza historia Polski 1914–1993. Warszawa 1995, t. 2, s. 42. ↑ J. Eisler, Zarys dziejów politycznych Polski 1944–1989, Warszawa 1992, s. 31. ↑ Historia Polski. Kalendarium dziejów 1943-2009, red. A. Nowak, Kraków 2010, s. 93-94. ↑ M.P. z 1947 r. Nr 10, poz. 19. ↑ Marek Łatyński: Nie paść na kolana. Szkice o opozycji lat czterdziestych, wyd. II rozszerzone, Wrocław 2002, Wyd. Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum, ISBN 83-7095-056-6, s. 818–824. ↑ Uchwałą Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1947 r. o pozbawieniu Stanisława Mikołajczyka obywatelstwa polskiego, która została uznana za nieważną przez art. 65 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2025 r. poz. 1611). ↑ Aleksander Kochański: Polska 1944–1991. Informator historyczny, Tom III, część 1, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2005, s. 861. ↑ Dz. U. z 2022 r. poz. 465. ↑ Marek Łatyński: Nie paść na kolana. Szkice o opozycji lat czterdziestych, wyd. II rozszerzone, Wrocław 2002, Wyd. Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum, ISBN 83-7095-056-6, s. 826–827. ↑ Stanisław Mikołajczyk (1901 – 1966). nbp.pl. [dostęp 2024-05-20]. (pol.). ↑ Powiat Wągrowiecki, Gmina Damasławek, Strona powiatu wągrowieckiego . url ↑ Stanisław Mikołajczyk – miejsce pochówku [dostęp z dnia: 2016-03-29]. ↑ Wyborcza.pl [online], poznan.wyborcza.pl [dostęp 2021-09-27] . ↑ M.P. z 2000 r. Nr 25, poz. 521. ↑ O prawo głosu. filmpolski.pl. [dostęp 2015-06-10]. ↑ Uchwała nr 57 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 29 czerwca 1989 r. w sprawie nadania i zmiany nazw ulic, „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy”, Warszawa, dnia 20 czerwca 1989 r., nr 6, poz. 32, s. 1. ↑ KatarzynaK. Baksalary KatarzynaK., Premier Stanisław Mikołajczyk patronem ronda w Zbrudzewie pod Śremem. Uroczyste odsłonięcie tablicy odbyło się w sobotę 12 listopada [online], Śrem Nasze Miasto, 12 listopada 2022 [dostęp 2022-11-12]  (pol.). ↑ Uchwała nr VI/64/2024 Rady Miejskiej w Swarzędzu ↑ Rondo w Kobylnicy z patronem! – Tygodnik i Portal Swarzędzki [online], 19 grudnia 2024 [dostęp 2026-03-24] . ↑ Kazimierz Kruszka: Zasłużeni polscy statystycy. 2013-10-29. s. 23. [dostęp 2016-12-27]. Bibliografia[edytuj | edytuj kod] Stanislaw Mikolajczyk: The Rape of Poland: The Pattern of Soviet Aggression. Sampson Low, Martson & Co., LTD., London 1948. Stanislaw Mikolajczyk: Le viol de la Pologne. Un modèle d’agression soviétique. Mémoires. Paris, Éditions Plon, 1949. Stanisław Mikołajczyk: Gwałt na Polsce, Warszawa 1983. Wyd. „CDN” (drugi obieg). Roman Buczek: Stanisław Mikołajczyk. Century Publ. Co., Toronto 1996. Janusz Gmitruk: Stanisław Mikołajczyk: trudny powrót. Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Warszawa 2002, ISBN 83-87838-59-4. Andrzej Paczkowski: Stanisław Mikołajczyk, czyli klęska realisty. Agencja Omnipress, Warszawa 1991, ISBN 83-85028-82-X. Zygmunt Augustyński, Władysław Bartoszewski: Dziennikarstwo i polityka, Fundacja DEMOS, Kraków 2009, ISBN 978-83-928122-1-0. Profil na stronie Biblioteki Sejmowej Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod] Stanisław Mikołajczyk. Od kierowcy do premiera w polskieradio.pl Diariusz Stanisława Mikołajczyka prowadzony przez Marię Hulewiczową p d e Premierzy Polski od listopada 1918 (po odzyskaniu niepodległości jako republika) II Rzeczpospolita (1918–1939)Prezydent Ministrów Ignacy Daszyński (1918) Jędrzej Moraczewski (1918–1919) Ignacy Jan Paderewski (1919) Leopold Skulski (1919–1920) Władysław Grabski (1920) Wincenty Witos (1920–1921) Antoni Ponikowski (1921–1922) Artur Śliwiński (1922) Julian Nowak (1922) Władysław Sikorski (1922–1923) Wincenty Witos (1923) Władysław Grabski (1923–1925) Aleksander Skrzyński (1925–1926) Wincenty Witos (1926) Kazimierz Bartel (1926) Józef Piłsudski (1926–1928) Kazimierz Bartel (1928–1929) Kazimierz Świtalski (1929) Walery Sławek (1930) Józef Piłsudski (1930) Walery Sławek (1930–1931) Aleksander Prystor (1931–1933) Janusz Jędrzejewicz (1933–1934) Leon Kozłowski (1934–1935) Walery Sławek (1935) Marian Zyndram-Kościałkowski (1935–1936) Felicjan Sławoj Składkowski (1936–1939) Rząd RP na uchodźstwie (1939–1990) Władysław Sikorski (1939–1943) Stanisław Mikołajczyk (1943–1944) Tomasz Arciszewski (1944–1947) Tadeusz Komorowski (1947–1949) Tadeusz Tomaszewski (1949–1950) Roman Odzierzyński (1950–1953) Jerzy Hryniewski (1954) Stanisław Mackiewicz (1954–1955) Hugon Hanke (1955) Antoni Pająk (1955–1965) Aleksander Zawisza (1965–1970) Zygmunt Muchniewski (1970–1972) Alfred Urbański (1972–1976) Kazimierz Sabbat (1976–1986) Edward Szczepanik (1986–1990) RP/Polska Rzeczpospolita Ludowa (1944–1989) Edward Osóbka-Morawski (1944–1947) Józef Cyrankiewicz (1947–1952) Bolesław Bierut (1952–1954) Józef Cyrankiewicz (1954–1970) Piotr Jaroszewicz (1970–1980) Edward Babiuch (1980) Józef Pińkowski (1980–1981) Wojciech Jaruzelski (1981–1985) Zbigniew Messner (1985–1988) Mieczysław Rakowski (1988–1989) Czesław Kiszczak (1989) Tadeusz Mazowiecki (1989–1991) III Rzeczpospolita (od 1989) Tadeusz Mazowiecki (1989–1991) Jan Krzysztof Bielecki (1991) Jan Olszewski (1991–1992) Waldemar Pawlak (1992) Hanna Suchocka (1992–1993) Waldemar Pawlak (1993–1995) Józef Oleksy (1995–1996) Włodzimierz Cimoszewicz (1996–1997) Jerzy Buzek (1997–2001) Leszek Miller (2001–2004) Marek Belka (2004–2005) Kazimierz Marcinkiewicz (2005–2006) Jarosław Kaczyński (2006–2007) Donald Tusk (2007–2014) Ewa Kopacz (2014–2015) Beata Szydło (2015–2017) Mateusz Morawiecki (2017–2023) Donald Tusk (od 2023) p d e Wicepremierzy Polski II RzeczpospolitaWiceprezydenci Ministrów Józef Mikułowski-Pomorski (1917–1918) Stanisław Dzierzbicki (1918–1919) Bohdan Broniewski (1918) Ignacy Daszyński (1920–1921) Stanisław Głąbiński (1923) Wojciech Korfanty (1923) Stanisław Thugutt (1925) Kazimierz Bartel (1926–1928) Józef Beck (1930) Bronisław Pieracki (1930–1931) Eugeniusz Kwiatkowski (1935–1939) Rząd RP na uchodźstwie (1939–1990) Stanisław Stroński (1941–1943) Stanisław Mikołajczyk (1941–1943) Jan Kwapiński (1943–1944) Jan Stanisław Jankowski (1944–1945) Jerzy Gawenda (1972–1976) Stanisław Borczyk (1978–1990) RP/Polska Rzeczpospolita Ludowa (1944–1989) Wanda Wasilewska (1944) Andrzej Witos (1944) Stanisław Janusz (1944–1945) Władysław Gomułka (1944–1949) Stanisław Mikołajczyk (1945–1947) Antoni Korzycki (1947–1952) Aleksander Zawadzki (1949) Hilary Minc (1949–1957) Aleksander Zawadzki (1950–1952) Hilary Chełchowski (1950–1952) Stefan Jędrychowski (1951–1956) Tadeusz Gede (1952) Józef Cyrankiewicz (1952–1954) Władysław Dworakowski (1952–1954) Piotr Jaroszewicz (1952–1970) Zenon Nowak (1952–1954) Konstanty Rokossowski (1952–1954) Jakub Berman (1954–1956) Stanisław Łapot (1954–1957) Franciszek Jóźwiak (1955–1956) Eugeniusz Stawiński (1956) Stefan Ignar (1956–1969) Eugeniusz Szyr (1959–1972) Julian Tokarski (1959–1965) Franciszek Waniołka (1962–1968) Stanisław Majewski (1969–1971) Marian Olewiński (1969–1970) Zdzisław Tomal (1969–1976) Józef Kulesza (1970–1972) Mieczysław Jagielski (1970–1981) Wincenty Kraśko (1971–1972) Józef Tejchma (1972–1979) Franciszek Szlachcic (1974–1976) Franciszek Kaim (1970–1979) Alojzy Karkoszka (1975–1976) Tadeusz Wrzaszczyk (1975–1980) Jan Mitręga (1970–1975) Tadeusz Pyka (1975–1976) Kazimierz Olszewski (1972–1977) Longin Cegielski (1976–1980) Jan Szydlak (1976–1980) Józef Kępa (1976–1979) Kazimierz Secomski (1976–1980) Roman Malinowski (1980–1985) Kazimierz Barcikowski (1980) Aleksander Kopeć (1980–1981) Stanisław Mach (1980–1981) Jerzy Ozdowski (1980–1981) Stanisław Kowalczyk (1980–1981) Tadeusz Grabski (1980) Henryk Kisiel (1980–1981) Józef Pińkowski (1980) Andrzej Jedynak (1981–1982) Zbigniew Madej (1981–1982) Zbigniew Szałajda (1982–1988) Manfred Gorywoda (1983–1988) Zenon Komender (1982–1985) Edward Kowalczyk (1981–1985) Mieczysław Rakowski (1981–1985) Janusz Obodowski (1981–1985) Zbigniew Messner (1983–1985) Józef Kozioł (1985–1988) Zdzisław Sadowski (1987–1988) Władysław Gwiazda (1985–1987) Zbigniew Gertych (1985–1987) Janusz Patorski (1988–1989) Kazimierz Olesiak (1988–1989) Ireneusz Sekuła (1988–1989) III Rzeczpospolita (od 1989) Leszek Balcerowicz (1989–1991) Czesław Kiszczak (1989–1990) Jan Janowski (1989–1991) Czesław Janicki (1989–1990) Henryk Goryszewski (1992–1993) Paweł Łączkowski (1992–1993) Marek Borowski (1993–1994) Włodzimierz Cimoszewicz (1993–1995) Aleksander Łuczak (1993–1996) Grzegorz Kołodko (1994–1997) Roman Jagieliński (1995–1997) Mirosław Pietrewicz (1996–1997) Marek Belka (1997) Jarosław Kalinowski (1997) Janusz Tomaszewski (1997–1999) Leszek Balcerowicz (1997–2000) Longin Komołowski (1999–2001) Janusz Steinhoff (2000–2001) Marek Belka (2001–2002) Jarosław Kalinowski (2001–2003) Marek Pol (2001–2004) Grzegorz Kołodko (2002–2003) Jerzy Hausner (2003–2005) Józef Oleksy (2004) Izabela Jaruga-Nowacka (2004–2005) Ludwik Dorn (2005–2007) Zyta Gilowska (2006–2007) Andrzej Lepper (2006) Roman Giertych (2006–2007) Andrzej Lepper (2006–2007) Zyta Gilowska (2007) Przemysław Gosiewski (2007) Waldemar Pawlak (2007–2012) Grzegorz Schetyna (2007–2009) Janusz Piechociński (2012–2015) Elżbieta Bieńkowska (2013–2014) Jacek Rostowski (2013) Tomasz Siemoniak (2014–2015) Mateusz Morawiecki (2015–2017) Piotr Gliński (2015–2023) Jarosław Gowin (2015–2020) Beata Szydło (2017–2019) Jacek Sasin (2019–2023) Jadwiga Emilewicz (2020) Jarosław Gowin (2020–2021) Jarosław Kaczyński (2020–2022) Henryk Kowalczyk (2021–2023) Mariusz Błaszczak (2022–2023) Jarosław Kaczyński (2023) Krzysztof Gawkowski (od 2023) Władysław Kosiniak-Kamysz (od 2023) Radosław Sikorski (od 2025) p d e Trzeci rząd Władysława Sikorskiego (1940–1943) W dniu zaprzysiężenia Władysław Sikorski Stanisław Stroński Józef Haller Stanisław Kot Marian Seyda Jan Stańczyk Henryk Strasburger August Zaleski Późniejsi członkowie rządu Wacław Komarnicki Marian Kukiel Jan Kwapiński Herman Lieberman Stanisław Mikołajczyk Karol Popiel Edward Bernard Raczyński p d e Rząd Stanisława Mikołajczyka (1943–1944) W dniu zaprzysiężenia Stanisław Mikołajczyk (SL) Władysław Banaczyk (SL) Ludwik Grosfeld (PPS) Zygmunt Kaczyński (SP) Wacław Komarnicki (SN) Stanisław Kot (SL) Marian Kukiel Jan Kwapiński (PPS) Karol Popiel (SP) Tadeusz Romer Marian Seyda (SN) Jan Stańczyk (PPS) Henryk Strasburger Późniejsi członkowie rządu Jan Jankowski (SP) Adam Bień (SL) Stanisław Jasiukowicz (SN) Antoni Pajdak (PPS) p d e Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej (1945–1947) W dniu zaprzysiężenia Edward Osóbka-Morawski (PPS) Władysław Gomułka (PPR) Stanisław Mikołajczyk (SL) Konstanty Dąbrowski (PPS) Michał Kaczorowski (PPS) Władysław Kiernik (SL) Władysław Kowalski (SL) Franciszek Litwin (SL) Stefan Matuszewski (PPS) Hilary Minc (PPR) Jan Rabanowski (SD) Stanisław Radkiewicz (PPR) Wincenty Rzymowski (SD) Jan Stańczyk (PPS) Jerzy Sztachelski (PPR) Henryk Świątkowski (PPS) Mieczysław Thugutt (SL) Stanisław Tkaczow (PPR) Czesław Wycech (SL) Michał Żymierski (PPR) Późniejsi członkowie rządu Stefan Jędrychowski (PPR) Józef Putek (SL) Adam Kuryłowicz (PPS) Józef Cyrankiewicz (PPS) kursywa – ministrowie odwołani przed końcem istnienia rządu Kontrola autorytatywna (osoba): ISNI: 0000000109713240 VIAF: 51839666 LCCN: n84125668 GND: 118830228 NDL: 00846657 BnF: 13475976n, 12317645g SUDOC: 067215114 SBN: LO1V143247 NLA: 35930721 NKC: skuk0000876 NTA: 072822015 CiNii: DA07559591 Open Library: OL340199A PLWABN: 9810673359005606 NUKAT: n94209429 J9U: 987007421841105171 LIH: LNB:V*27189;=BN WorldCat: E39PBJfWXwYqfWMKG7mpthVV4q Encyklopedie internetowe: PWN: 3941216 Britannica: biography/Stanislaw-Mikolajczyk Treccani: stanislaw-mikolajczyk nowa БРЭ: mikolaichik-stanislav-1abb27 NE.se: stanislaw-mikolajczyk SNL: Stanisław_Mikołajczyk VLE: stanislaw-mikolajczyk Catalana: 0234915 Hrvatska enciklopedija: 40724 Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stanisław_Mikołajczyk&oldid=79409257” Kategorie: Premierzy emigracyjni Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego (1945–1949) Politycy PSL „Piast” Politycy Stronnictwa Ludowego Polscy ministrowie spraw wewnętrznych Posłowie do Krajowej Rady Narodowej Ofiary represji politycznych w II Rzeczypospolitej Posłowie z okręgu Gniezno (II RP) Posłowie na Sejm III kadencji (1930–1935) Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Wicepremierzy PRL Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Członkowie Centralnej Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych Członkowie I Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej Członkowie Komitetu dla Spraw Kraju Działacze Związku Młodzieży Wiejskiej Ministrowie rolnictwa PRL Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Pozbawieni obywatelstwa polskiego przez władze Polski Ludowej 1944–1989 Pochowani na cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu Polska emigracja polityczna w Stanach Zjednoczonych 1939–1989 Polscy uciekinierzy na Zachód Urodzeni w 1901 Zmarli w 1966 Ukryte kategorie: Artykuły z brakującymi przypisami od 2024-05 Szablon cytowania używa pól opisowych Szablon cytuj do sprawdzenia Biografie kanonu polskiej Wikipedii Tę stronę ostatnio edytowano 28 mar 2026 o 11:23. Strona została wyrenderowana z wykorzystaniem Parsoida. Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania. Polityka prywatności O Wikipedii Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność Kontakty prawne i dotyczące bezpieczeństwa Powszechne zasady postępowania Dla programistów Statystyki Oświadczenie o ciasteczkach Wersja mobilna Szukaj Szukaj Przełącz stan spisu treści Stanisław Mikołajczyk 23 języki Dodaj wątek