1901 – Wikipedia, wolna encyklopedia
Przejdź do zawartości
Menu główne
Menu główne
przypnij
ukryj
Nawigacja
Strona główna
Losuj artykuł
Kategorie artykułów
Najlepsze artykuły
Częste pytania (FAQ)
Dla czytelników
O Wikipedii
Kontakt
Dla wikipedystów
Pierwsze kroki
Portal wikipedystów
Ogłoszenia
Zasady
Pomoc
Strony specjalne
Ostatnie zmiany
Szukaj
Szukaj
Wygląd
Wspomóż Wikipedię
Utwórz konto
Zaloguj się
Narzędzia osobiste
Wspomóż Wikipedię
Utwórz konto
Zaloguj się
Spis treści
przypnij
ukryj
Początek
1
Wydarzenia w Polsce
2
Wydarzenia na świecie
3
Urodzili się
4
Zmarli
5
Zdarzenia astronomiczne
6
Nagrody Nobla
7
Katolickie święta ruchome
8
Przypisy
Przełącz stan spisu treści
1901
203 języki
Аԥсшәа
Afrikaans
Alemannisch
Алтай тил
አማርኛ
Aragonés
العربية
الدارجة
مصرى
Asturianu
Авар
Kotava
Azərbaycanca
تۆرکجه
Башҡортса
Basa Bali
Boarisch
Žemaitėška
Bikol Central
Беларуская (тарашкевіца)
Беларуская
Български
भोजपुरी
বাংলা
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
Brezhoneg
Bosanski
Буряад
Català
閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
Нохчийн
Cebuano
کوردی
Corsu
Qırımtatarca
Čeština
Kaszëbsczi
Чӑвашла
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Zazaki
Dolnoserbski
Ελληνικά
Emiliàn e rumagnòl
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
Estremeñu
فارسی
Suomi
Võro
Føroyskt
Français
Arpetan
Nordfriisk
Furlan
Frysk
Gaeilge
Gagauz
贛語
Kriyòl gwiyannen
Gàidhlig
Galego
Avañe'ẽ
Gaelg
客家語 / Hak-kâ-ngî
עברית
हिन्दी
Fiji Hindi
Hrvatski
Hornjoserbsce
Kreyòl ayisyen
Magyar
Հայերեն
Արեւմտահայերէն
Interlingua
Bahasa Indonesia
Ilokano
ГӀалгӀай
Ido
Íslenska
Italiano
日本語
La .lojban.
Jawa
ქართული
Qaraqalpaqsha
Kabɩyɛ
Қазақша
ಕನ್ನಡ
한국어
Къарачай-малкъар
Ripoarisch
Kurdî
Коми
Kernowek
Latina
Lëtzebuergesch
Лезги
Limburgs
Ligure
Lombard
Lietuvių
Latviešu
मैथिली
Basa Banyumasan
Мокшень
Malagasy
Олык марий
Māori
Minangkabau
Македонски
മലയാളം
Монгол
मराठी
Кырык мары
Bahasa Melayu
မြန်မာဘာသာ
Эрзянь
مازِرونی
Nāhuatl
Napulitano
Nedersaksies
Plattdüütsch
नेपाल भाषा
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk bokmål
Novial
Nouormand
Sesotho sa Leboa
Occitan
Livvinkarjala
ଓଡ଼ିଆ
Ирон
ਪੰਜਾਬੀ
Kapampangan
Papiamentu
Piemontèis
پنجابی
Português
Runa Simi
Română
Armãneashti
Tarandíne
Русский
Русиньскый
संस्कृतम्
Саха тыла
Sardu
Sicilianu
Scots
سنڌي
Davvisámegiella
Srpskohrvatski / српскохрватски
တႆး
සිංහල
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Anarâškielâ
Shqip
Српски / srpski
Sranantongo
Seeltersk
Sunda
Svenska
Kiswahili
Ślůnski
தமிழ்
తెలుగు
Тоҷикӣ
ไทย
Türkmençe
Tagalog
Tolışi
Tok Pisin
Türkçe
Татарча / tatarça
Reo tahiti
Удмурт
ئۇيغۇرچە / Uyghurche
Українська
اردو
Oʻzbekcha / ўзбекча
Vèneto
Tiếng Việt
West-Vlams
Volapük
Walon
Winaray
吴语
მარგალური
ייִדיש
Vahcuengh
Zeêuws
文言
閩南語 / Bân-lâm-gí
粵語
中文
Edytuj linki
Artykuł
Dyskusja
polski
Czytaj
Edytuj
Edytuj kod źródłowy
Wyświetl historię
Narzędzia
Narzędzia
przypnij
ukryj
Działania
Czytaj
Edytuj
Edytuj kod źródłowy
Wyświetl historię
Ogólne
Linkujące
Zmiany w linkowanych
Prześlij plik
Link do tej wersji
Informacje o tej stronie
Cytuj ten artykuł
Zobacz skrócony adres URL
Przełącz na starszy parser
Drukuj lub eksportuj
Utwórz książkę
Pobierz jako PDF
Wersja do druku
W innych projektach
Wikimedia Commons
Element Wikidanych
Wygląd
przypnij
ukryj
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł od 2021-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Rządzący państwami w 1901
[ Edytuj tabelę ]
Król Polski
(tytularny)
1894
Mikołaj II Romanow
1917
Król Afganistanu
1901
Habibullah Chan
1919
Emir Afganistanu
1880
Abdur Rahman Chan
1901
Współksiążęta Andory
1879
Salvador Casañas i Pagès
1901
1901
Ramon Riu i Cabanes
1901
1899
Émile François Loubet
1906
Prezydent Argentyny
1898
gen. Julio Argentino Roca
1904
Premier Australii
1901
Edmund Barton
1903
Cesarz Austrii
1848
Franciszek Józef I
1916
Król Bawarii
1886
Otto
1913
Król Belgów
1865
Leopold II
1909
Premier Belgii
1899
Paul de Smet de Naeyer
1907
Prezydent Boliwii
1899
Manuel Pando
1904
Prezydent Brazylii
1898
Manuel Ferraz de Campos Sales
1902
Sułtan Brunei
1885
Hashim Jalilul Alam Aqamaddin
1906
Car Bułgarii
1887
Ferdynand I Koburg
1918
Premier Bułgarii
1899
Todor Iwanczow
1901
1901
Raczo Petrow
1901
1901
Petko Karawełow
1902
Prezydent Chile
1896
Federico Errazuriz Echaurren
1901
1901
Anibal Zanartu
1901
1901
Germán Riesco
1906
Cesarz Chin
1875
Guangxu
1908
Premier Czarnogóry
1879
Božo Petrović-Njegoš
1905
Król Czech
1848
Franciszek Józef I
1916
Król Danii
1863
Chrystian IX
1906
Premier Danii
1900
Hannibal Sehested
1901
1901
Johan Henrik Deuntzer
1905
Dalajlama
1878
Thubten Gjaco
1933
Prezydent Dominikany
1899
Juan Isidro Jimenes Pereyra
1902
Władca Egiptu
1892
Abbas II Hilmi
1914
Premier Egiptu
1895
Mustafa Fahmi Pasza
1908
Prezydent Ekwadoru
1895
Eloy Alfaro
1901
1901
Leónidas Plaza
1905
Cesarz Etiopii
1889
Menelik II
1913
Prezydent Filipin
1899
Emilio Aguinaldo
1901
Prezydent Francji
1899
Émile François Loubet
1906
Premier Francji
1899
Pierre-Marie-René Waldeck-Rousseau
1902
Król Grecji
1863
Jerzy I
1913
Prezydent Gwatemali
1898
Manuel Estrada Cabrera
1920
Prezydent Haiti
1896
Tirésias Simon Sam
1902
Król Hiszpanii
1886
Alfons XIII
1931
Premier Hiszpanii
1900
Marcelo Azcárraga
1901
1901
Práxedes Mateo Sagasta
1902
Król Holandii
1890
Wilhelmina
1948
Premier Holandii
1897
Nicolaas Pierson
1901
1901
Abraham Kuyper
1905
Prezydent Hondurasu
1899
Terencio Esteban Sierra Romero
1903
Szach Iranu
1896
Mozaffar ad-Din
1907
Władca Indii
1877
Wiktoria Hanowerska
1901
1901
Edward VII
1910
Król Irlandii
1837
Wiktoria Hanowerska
1901
1901
Edward VII
1910
Cesarz Japonii
1867
Mutsuhito
1912
Premier Japonii
1900
Hirobumi Itō
1901
1901
Tarō Katsura
1906
Kalif
1876
Abdülhamid II
1909
Premier Kanady
1896
Wilfrid Laurier
1911
Emir Kataru
1878
Kasim ibn Muhammad Al Sani
1913
Prezydent Kolumbii
1900
José Manuel Marroquín
1904
Patriarcha Konstantynopola
1897
Konstantyn V
1901
1901
Joachim III
1912
Władca Korei
1863
Kojong
1907
Prezydent Kostaryki
1894
Rafael Yglesias Castro
1902
Prezydent Liberii
1900
Garretson Gibson
1904
Książę Liechtensteinu
1858
Jan II Dobry
1929
Wielki książę Luksemburga
1890
Adolf
1905
Premier Luksemburga
1888
Paul Eyschen
1915
Sułtan Maroka
1894
Abd al-Aziz IV
1908
Prezydent Meksyku
1884
Porfirio Díaz
1911
Książę Monako
1889
Albert I
1922
Król Nepalu
1881
Prithvi
1911
Premier Nepalu
1885
Bir Shumsher Jang Bahadur Rana
1901
1901
Dev Shumsher Jang Bahadur Rana
1901
1901
Chandra Shumsher Jang Bahadur Rana
1929
Cesarz Niemiec
1888
Wilhelm II Hohenzollern
1918
Kanclerz Niemiec
1900
Bernhard von Bülow
1909
Prezydent Nikaragui
1893
José Santos Zelaya
1909
Król Norwegii
1872
Oskar II
1905
Premier Nowej Zelandii
1893
Richard Seddon
1906
Sułtan Omanu
1888
Fajsal ibn Turki
1913
Papież
1878
Leon XIII
1903
Prezydent Paragwaju
1898
Emilio Aceval
1902
Prezydent Peru
1899
Eduardo López de Romaña
1903
Król Portugalii
1889
Karol
1908
Premier Portugalii
1900
Ernesto Hintze Ribeiro
1904
Król Prus
1888
Wilhelm II
1918
Car Rosji
1894
Mikołaj II
1917
Król Rumunii
1881
Karol I
1914
Premier Rumunii
1900
Petre P. Carp
1901
1901
Dimitrie Sturdza
1904
Król Saksonii
1873
Albert I Wettyn
1902
Prezydent Salwadoru
1898
Tomás Regalado
1903
Kapitanowie regenci San Marino
1900
Giovanni Bonelli
Pietro Ugolini
1901
1901
Luigi Tonnini
Marino Nicolini
1901
1901
Antonio Belluzzi
Pasquale Busignani
1902
Król Serbii
1889
Aleksander
Obrenowić
1903
Prezydent Szwajcarii
1901
Ernst Brenner
1901
Król Szwecji
1872
Oskar II
1907
Premier Szwecji
1900
Fredrik von Otter
1902
Król Tajlandii
1868
Chulalongkorn
1910
Król Tonga
1893
Jerzy Tupou II
1918
Premier Tonga
1893
Siosateki Veikune
1905
Sułtan Turków
1876
Abdülhamid II
1909
Prezydent Urugwaju
1899
Juan Lindolfo Cuestas
1903
Prezydent USA
1897
William McKinley
1901
1901
Theodore Roosevelt
1909
Prezydent Wenezueli
1899
Cipriano Castro
1908
Król Węgier
1848
Franciszek Józef I
1916
Premier Węgier
1899
Kálmán Széll
1903
Monarcha Wielkiej Brytanii
1837
Wiktoria
1901
1901
Edward VII
1910
Premier Wielkiej Brytanii
1895
Robert
Gascoyne-Cecil
1902
Król Włoch
1900
Wiktor Emanuel III
1946
Kalendarz na rok 1901
Styczeń
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
1123456
278910111213
314151617181920
421222324252627
528293031
Luty
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
5123
645678910
711121314151617
818192021222324
925262728
Marzec
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
9123
1045678910
1111121314151617
1218192021222324
1325262728293031
Kwiecień
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
141234567
15891011121314
1615161718192021
1722232425262728
182930
Maj
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
1812345
196789101112
2013141516171819
2120212223242526
222728293031
Czerwiec
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
2212
233456789
2410111213141516
2517181920212223
2624252627282930
Lipiec
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
271234567
28891011121314
2915161718192021
3022232425262728
31293031
Sierpień
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
311234
32567891011
3312131415161718
3419202122232425
35262728293031
Wrzesień
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
351
362345678
379101112131415
3816171819202122
3923242526272829
4030
Październik
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
40123456
4178910111213
4214151617181920
4321222324252627
4428293031
Listopad
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
44123
4545678910
4611121314151617
4718192021222324
48252627282930
Grudzień
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
481
492345678
509101112131415
5116171819202122
5223242526272829
533031
Rok 1901 / MCMI
stulecia: XIX wiek ~
XX wiek ~
XXI wiek
dziesięciolecia:
1870–1879 •
1880–1889 •
1890–1899 •
1900–1909
• 1910–1919
• 1920–1929
• 1930–1939
lata: 1891 «
1896 «
1897 «
1898 «
1899 «
1900 «
1901
» 1902
» 1903
» 1904
» 1905
» 1906
» 1911
Wydarzenia w Polsce[edytuj | edytuj kod]
4 stycznia – otwarto fragment Kolei Jabłonowskiej od stacji Warszawa Most do Wawra[1].
14 lutego – uruchomiono wodociągi miejskie w Krakowie oraz w Częstochowie.
16 marca:
w Krakowie w Teatrze Starym odbyła się premiera Wesela Wyspiańskiego.
w Krakowie uruchomiono pierwszą zelektryfikowaną linię tramwajową.
Kwiecień, maj – wybuchł strajk szkolny polskich dzieci we Wrześni przeciwko wprowadzeniu języka niemieckiego do nauki religii. Opornych uczniów karano aresztem, zastosowano karę chłosty 2, 13 i 20 maja. 20 maja doszło do zamieszek pod budynkiem szkolnym.
28 maja – rozpoczęcie budowy kościoła w Ciężkowicach.
12 czerwca – rząd austriacki przyjął ustawę o budowie kanału łączącego Wisłę, Dunaj i Dniestr.
19 sierpnia – zamontowano i poświęcono krzyż na Giewoncie.
21 września – nadanie praw miejskich prężnie rozwijającej się ponad 670-letniej wsi Jaworzno, przez cesarza Franciszka Józefa I.
28 września – otwarto (Stary) Teatr Wielki w Łodzi.
8 października – Sopot otrzymał prawa miejskie.
12 października – wmurowano kamień węgielny pod budowę kościoła Najświętszego Zbawiciela w Warszawie.
27 października – w Katowicach odbył się recital I.J. Paderewskiego.
Listopad – ukazał się w krakowskim „Czasie” protest Henryka Sienkiewicza przeciwko prześladowaniu przez władze pruskie polskich dzieci we Wrześni. Odezwę zamieściły prawie wszystkie polskie dzienniki i wiele zagranicznych.
5 listopada – otwarto Filharmonię w Warszawie.
19 listopada – Warszawa: hotel Bristol przyjął pierwszego gościa.
6 grudnia – otwarto Cmentarz Centralny w Szczecinie.
Grudzień – otwarto w Krakowie Przytulisko uczestników powstania polskiego w latach 1863/64. Mieściło się ono przy ul. Biskupiej i gromadziło 22 żyjących jeszcze w mieście weteranów.
Wprowadzono nowy „Statut gminny dla Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa”.
W ramach przebudowy Wrocławskiego Węzła Kolejowego oddano do użytku estakadę od dworca Wroclaw Główny w kierunku zachodnim[2].
Wydarzenia na świecie[edytuj | edytuj kod]
1 stycznia:
powstanie Związku Australijskiego.
Nigeria stała się protektoratem brytyjskim.
francuski zespół rugby rozegrał pierwszy próbny mecz z zespołem z Nowej Zelandii – All Blacks.
5 stycznia – bakterie duru brzusznego, które wydostały się z więzienia w Seattle, zapoczątkowały pierwszą z dwóch epidemii w USA w ciągu roku.
7 stycznia – w USA Alfred Packer został zwolniony z więzienia, w którym przebywał 18 lat skazany za kanibalizm.
10 stycznia – pierwsze duże złoża ropy naftowej zostały odkryte w Beaumont w Teksasie. Dzień ten jest uważany za narodziny przemysłu naftowego w USA.
22 stycznia – po prawie 64 latach panowania – zmarła w wieku 81 lat królowa Wiktoria. Jej najstarszy syn Edward VII został królem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii i dominiów brytyjskich.
28 stycznia – baseballowa American League ogłosiła się Główną Ligą Baseballową w USA.
31 stycznia – we Francji zakazano stosowania kar cielesnych w armii i marynarce wojennej.
2 lutego – odbył się pogrzeb królowej brytyjskiej Wiktorii Hanowerskiej.
7 lutego – królowa Holandii Wilhelmina wyszła za mąż za księcia Henryka Meklemburskiego.
15 lutego – założono peruwiański klub piłkarski Alianza Lima.
20 lutego:
po raz pierwszy obradowała legislatura terytoriów Hawai.
włoski astronom Luigi Carnera odkrył planetoidę Argentina.
21 lutego:
Albert Einstein otrzymał obywatelstwo szwajcarskie.
Kuba proklamowała niepodległość.
25 lutego – J.P. Morgan, amerykański finansista wciela do swego imperium „United States Steel Corporation”, największą korporację produkującą stal w USA.
1 marca:
utworzono Armię Australijską.
w Niemczech uruchomiono Wuppertaler Schwebebahn, pierwszą w świecie linię kolei podwieszanej.
2 marca – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił prawo (Platt amendment), limitujące autonomię Kuby, jako warunek wycofania z jej terytorium wojsk amerykańskich.
4 marca – w USA prezydent William McKinley rozpoczął drugą kadencję swych rządów.
6 marca – w Bremie doszło do nieudanej próby zamachu na Wilhelma II Hohenzollerna, cesarza niemieckiego i króla Prus.
17 marca – wystawa 71 obrazów Vincenta van Gogha w Paryżu, 11 lat po śmierci malarza, wywołała sensację.
21 marca:
zwodowano RRS „Discovery”, ostatni drewniany trójmasztowiec zbudowany na Wyspach Brytyjskich.
w Hawanie uruchomiono pierwszą linię tramwaju elektrycznego.
29 marca – w Australii odbyły się pierwsze wybory parlamentarne.
31 marca:
w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii odbył się spis ludności.
w Pradze odbyła się premiera opery Rusałka Antonína Dvořáka.
6 kwietnia – w niemieckiej Jenie wyjechały na trasę pierwsze tramwaje elektryczne.
7 kwietnia – uruchomiono pierwszą linię tramwajową na Teneryfie.
23 kwietnia – została odkryta kometa jednopojawieniowa C/1901 G1.
25 kwietnia – stan Nowy Jork, jako pierwszy w USA, wprowadza obowiązkowe tablice rejestracyjne na samochodach.
27 kwietnia – rozpoczął się pierwszy wyścig samochodowy dookoła Włoch.
29 kwietnia – w Paryżu odbyła się premiera opery Huragan Alfreda Bruneau z librettem Émile’a Zoli.
1 maja – na ulice Morawskiej Ostrawy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
3 maja – wielki pożar na Florydzie w Jacksonville, zginęło 7 osób, zostało zniszczonych ponad 2368 budynków, około 10 tys. mieszkańców miasta straciło dach nad głową.
5 maja – oficjalnie zakończyła się wojna o Jukatan, prowadzona od 1847 pomiędzy Majami a oddziałami reprezentującymi ludność napływową z Europy (Yucatecos).
6 maja – w Dreźnie uruchomiono najstarszą na świecie kolej podwieszaną.
9 maja – w Melbourne odbyło się inauguracyjne posiedzenie parlamentu Australii.
10 maja – Kinmochi Saionji został premierem Japonii.
13 maja – w Hartland w kanadyjskim Nowym Brunszwiku zakończono budowę najdłuższego na świecie mostu krytego (391 m).
14 maja – aresztowany od 15 miesięcy i symulujący chorobę psychiczną Józef Piłsudski zbiegł dzięki pomocy polskiego lekarza ze szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy w Petersburgu, dokąd przewieziono go z Warszawy na szczegółowe badania.
16 maja – w Montevideo Urugwaj przegrał z Argentyną 2:3, w pierwszym w historii obu reprezentacji oficjalnym meczu międzypaństwowym.
17 maja:
doszło do załamania na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (6 najgorsze w historii załamanie na rynku papierów wartościowych).
całkowite zaćmienie Słońca widoczne na Oceanie Indyjskim.
23 maja – prokurator generalny w Paryżu otrzymał anonimowy list, w którym informowano o więzionej od 25 lat przez matkę w domu w Poitiers 52-letniej Blanche Monnier.
25 maja – został założony River Plate, argentyński klub piłkarski.
27 maja – w New Jersey powstała pierwsza wytwórnia wymienialnych baterii (Edison Storage Battery Company), założona przez Thomasa Edisona.
29 maja – w Dreźnie odbyła się premiera opery Manru, jedynej w dorobku Ignacego Jana Paderewskiego.
31 maja – początek budowy Kolei Transsyberyjskiej.
2 czerwca:
Tarō Katsura został premierem Japonii.
w Nowym Jorku aresztowano Benjamina Adamsa za granie w golfa w niedzielę.
4 czerwca – zwodowano francuski krążownik pancerny „Sully”.
7 czerwca – niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę (471) Papagena.
11 czerwca – Nowa Zelandia zaanektowała Wyspy Cooka.
12 czerwca – Kuba stała się protektoratem Stanów Zjednoczonych.
24 czerwca – w Paryżu otwarto pierwszą wystawę prac Pabla Picassa.
4 lipca – w miejscowości Hartland w prowincji Nowy Brunszwik w Kanadzie na rzece św. Jana (St. John River) został otwarty najdłuższy obudowany most na świecie (390 m).
Lipiec – w Berlinie odbyły się 1. mistrzostwa świata w kolarstwie szosowym (6 zwycięstw Duńczyka Thorvalda Ellegaarda).
24 lipca – O. Henry, właściwie William Sydney Porter, wyszedł na wolność z więzienia w Columbus w stanie Ohio, gdzie spędził trzy lata za malwersacje finansowe.
5 sierpnia – w Dublinie Peter O’Connor, irlandzki lekkoatleta specjalizujący się w skoku w dal i trójskoku, skoczył na odległość 7,61 m, ustanawiając rekord świata, który przetrwał aż 20 lat.
7 sierpnia – na ulice Mostu i sąsiedniego Litvínova wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
14 sierpnia – Bridgeport: domniemany pierwszy udany lot samolotem odbyty przez urodzonego w Niemczech Amerykanina Gustave’a Whiteheada na maszynie No. 21.
21 sierpnia – w Detroit w stanie Michigan została założona wytwórnia samochodów osobowych „Cadillac Motor Company”, kompania została zreformowana 22 sierpnia 1902 roku i zmieniła nazwę na „Cadillac Automobile Company”.
2 września – wiceprezydent Theodore Roosevelt w swoim przemówieniu na jarmarku stanowym w Minnesocie użył sławnego zwrotu: „Mów delikatnie i trzymaj duży kij” (Speak softly and carry a big stick).
5 września – powstała „Mniejsza Liga Baseballowa” (Minor League Baseball) w Chicago.
6 września:
uruchomiono komunikację tramwajową w słoweńskiej Lublanie.
zamach na prezydenta USA. William McKinley został zastrzelony przez anarchistę polskiego pochodzenia Leona Czolgosza.
7 września – po upadku powstania bokserów w Chinach podpisano protokół końcowy, nakładający na ten kraj kontrybucje wojenne i wiele ograniczeń.
14 września:
Theodore Roosevelt został prezydentem Stanów Zjednoczonych.
chiński mistrz sztuki wojennej, Huo Yuanjiastyle=\"position:relative;top:-.4em; white-space: nowrap; font-size:x-small;\"</span"},{"html":""}]]}'(inne języki)
, pokonał czterech przeciwników, którzy wyzwali go na pojedynek, po jednym z Francji, Anglii, Rosji i Japonii.
30 września – Brytyjczyk Hubert Cecil Booth opatentował stacjonarny odkurzacz elektryczny, w 1907 został skonstruowany w USA pierwszy przenośny odkurzacz elektryczny.
2 października – marynarka wojenna Wielkiej Brytanii została wyposażona w pierwszy okręt podwodny.
4 października – amerykański jacht „Columbia” pokonał irlandzki jacht „Shamrock” w regatach o Puchar Ameryki.
12 października – amerykański prezydent Theodore Roosevelt oficjalnie ustalił nazwę swej siedziby na Biały Dom.
16 października – prezydent Theodore Roosevelt zaprosił lidera czarnoskórych Amerykanów Bookera T. Washingtona do Białego Domu. Biali obywatele ze stanów południowych zareagowali gniewnie na to wydarzenie, co wzmogło przemoc rasową w tym regionie.
23 października – Uniwersytet Yale świętował dwustulecie swego założenia.
24 października – nauczycielka z Michigan Annie Taylor, spłynęła w dół wodospadu Niagara w beczce i przeżyła.
29 października – stracony na krześle elektrycznym został syn polskich emigrantów Leon Czolgosz, amerykański sympatyk anarchizmu i zabójca prezydenta Williama McKinleya.
14 listopada – austriacki lekarz Karl Landsteiner odkrył grupy krwi. Zauważył, że na czerwonych krwinkach występują dwa antygeny, od których zależy, czy transfuzja krwi odbędzie się pomyślnie, czy też zajdzie zjawisko zlepiania krwinek (aglutynacji).
15 listopada – Miller Reese Hutchison opatentował „acousticon”, prototyp aparatu słuchowego.
18 listopada – Wielka Brytania i Stany Zjednoczone osiągnęły kompromis w sprawie budowy Kanału Panamskiego.
27 listopada – w Pensylwanii w miejscowości Carlisle pod Harrisburgiem, została założona uczelnia wojskowa – U.S. Army War College.
28 listopada – nowa konstytucja stanu Alabama w USA pozbawiła prawa wyborczego czarnoskórych obywateli ze względu na brak umiejętności pisania i czytania.
2 grudnia – USA: King Camp Gillette opatentował maszynkę do golenia o wymiennych ostrzach.
3 grudnia – prezydent Theodore Roosevelt w przemówieniu do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych apelował o zaprzestanie tworzenia monopoli w gospodarce – w rozsądnych granicach.
10 grudnia – w Sztokholmie, w piątą rocznicę śmierci Alfreda Nobla, odbyła się pierwsza ceremonia wręczania Nagrody Nobla.
12 grudnia – Guglielmo Marconi przeprowadził pierwszą transatlantycką transmisję radiową. W Nowej Fundlandii w Kanadzie odebrał literę „S” nadaną alfabetem Morse’a.
20 grudnia – została ukończona budowa linii kolejowej łączącej Ugandę i Kenię z Mombasą nad Oceanem Indyjskim.
21 grudnia – ostatni wielki książę Hesji Ernest Ludwik rozwiódł się ze swą pierwszą żoną Wiktorią Melitą Koburg.
Anglik Edward Henrystyle=\"position:relative;top:-.4em; white-space: nowrap; font-size:x-small;\"</span"},{"html":""}]]}'(inne języki)
opracował system identyfikacji osób na podstawie linii papilarnych.
Niemcy wprowadzili na uzbrojenie miotacze ognia o współczesnej budowie.
Pierwszą operację plastyczną twarzy (czyli korekcję skóry twarzy i szyi – facelifting) przeprowadził chirurg berliński Eugen Hollander, pacjentką była polska arystokratka.
Parlament Wielkiej Brytanii uchwalił prawo (Factory Act) zabraniające zatrudniania dzieci poniżej 12 roku życia.
Winston Churchill zasiadał w izbie niższej dwuizbowego parlamentu brytyjskiego – w Izbie Gmin.
Powstała drużyna baseballowa grająca w dywizji centralnej American League – Cleveland Indians.
Został zbudowany prototyp motocykla przedsiębiorstwa Harley-Davidson.
Został odkryty Okapi – ssak z rodziny żyrafowatych zamieszkujący centralną Afrykę, wcześniej znany tylko miejscowym Afrykanom.
Późniejszy współtwórca nurtu malarstwa zwanego kubizmem, Pablo Picasso, rozpoczął okres swej twórczości zwany błękitnym.
Urodzili się[edytuj | edytuj kod]
1 stycznia – Stanisław Tworkowski, polski duchowny katolicki, kapelan, pisarz, działacz endecki (zm. 1999)
2 stycznia:
Huang Hai-tai, tajwański artysta ludowy (zm. 2007)
Gerda Munck, duńska florecistka (zm. 1986)
Teodor Nagurski, polski ekonomista, statystyk (zm. 1973)
3 stycznia:
Cyryl, prawosławny patriarcha Bułgarii (zm. 1971)
Ngô Đình Diệm, prezydent Wietnamu Południowego (zm. 1963)
5 stycznia:
Cayuso González, Kandyda od NMP Anielskiej, karmelitanka miłosierdzia, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
Andrzej Czudek, polski leśnik, przyrodnik, działacz ochrony przyrody (zm. 1968)
6 stycznia:
Johanna de Boer, holenderska florecistka (zm. 1984)
Henryk Kubalski, polski aktor (zm. 1956)
7 stycznia:
Kazimierz Kalicki, kawaler Virtuti Militari, zamordowany w 1940 roku przez NKWD w Charkowie
Romuald Pitera, polski pisarz, redaktor, działacz gospodarczy (zm. 1967)[3]
Elisabeth Schwarzhaupt, niemiecka prawnik, polityk (zm. 1986)
Fahrelnissa Zeid, turecka malarka, rzeźbiarka (zm. 1991)
9 stycznia – Stanisław Dubois, polski działacz socjalistyczny (PPS) (zm. 1942)
14 stycznia – Bebe Daniels, amerykańska aktorka (zm. 1971)
15 stycznia – Julian Michał Lambor, polski hydrotechnik, hydrolog, meteorolog (zm. 1973)
16 stycznia:
Fulgencio Batista, kubański polityk (zm. 1973)
Laura Riding, amerykańska poetka, pisarka pochodzenia żydowskiego (zm. 1991)
Rösli Streiff, szwajcarska narciarka alpejska (zm. 1997)
17 stycznia:
Eliasza od św. Klemensa Fracasso, włoska karmelitanka, błogosławiona katolicka (zm. 1927)
Natalia Agnieszka Ogrodnik-Popowicz, polska nauczycielka i działaczka harcerska, kierowniczka odcinka sanitarnego w II i III powstaniu śląskim (zm. 1969)
21 stycznia – Janusz Meissner, kapitan pilot Wojska Polskiego, pisarz i dziennikarz (zm. 1978)
22 stycznia – Albert Hurtado Cruchaga, chilijski jezuita, święty katolicki (zm. 1952)
23 stycznia:
Modest Dobrzyński, polski dziennikarz (zm. 1984)
Tadeusz Moniewski, polski pedagog, działacz niepodległościowy i społeczny (zm. 1939)
24 stycznia – Maciej Masłowski, polski historyk sztuki (zm. 1976)
27 stycznia – Jan Kurnakowicz, polski aktor (zm. 1968)
30 stycznia:
Rudolf Caracciola, niemiecki kierowca rajdowy (zm. 1959)
Hans Erich Nossack, niemiecki pisarz (zm. 1977)
1 lutego – Clark Gable, aktor amerykański (zm. 1960)
3 lutego – Janina Grabicka, polska lekkoatletka i wioślarka (zm. 1983)
6 lutego:
Jan Ćwikliński, polski kapitan żeglugi wielkiej (zm. 1976)
Wanda Prażmowska-Ivánka, polska działaczka niepodległościowa, harcmistrzyni (zm. 1944)
8 lutego – Janina Kurkowska-Spychajowa, polska łuczniczka (zm. 1979)
10 lutego – Stella Adler, amerykańska aktorka (zm. 1992)
14 lutego – Józef Fibich, polski robotnik rolny, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. ?)
17 lutego – Helena Sieradzka, polska nauczycielka, żołnierz AK (zm. 1998)
21 lutego – Albert Dupouy, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1973)
22 lutego – Mira Zimińska-Sygietyńska, aktorka, piosenkarka (zm. 1997)
23 lutego – Mieczysław Janusz, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (ur. 1939)
24 lutego – Kazimierz Urbaniak, polski porucznik, agent Abwehry (zm. 1927)
25 lutego – Zeppo Marx, amerykański komik (zm. 1979)
28 lutego – Linus Pauling, amerykański fizyk i chemik, noblista (zm. 1994)
2 marca:
Grete Hermann, niemiecka matematyczka i filozofka, zajmująca się mechaniką kwantową (zm. 1984)
Stefan Korboński, polski prawnik, publicysta, działacz ludowy, polityk, Delegat Rządu na Kraj, poseł na Sejm Ustawodawczy (zm. 1989)
3 marca – Maria Luiza Montesinos Orduña, hiszpańska działaczka Akcji Katolickiej, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1937)
4 marca:
Kazimierz Dejunowicz, polski aktor, pedagog (zm. 1980)
Charles Goren, amerykański brydżysta (zm. 1991)
5 marca – Julian Przyboś, polski poeta dwudziestolecia międzywojennego (zm. 1970)
6 marca:
Mark Donski, radziecki reżyser filmowy pochodzenia żydowskiego (zm. 1981)
Juliusz Mikołajski, polski geograf, ekonomista, wykładowca akademicki (zm. 1987)
Germaine Poinso-Chapuis, francuska polityczka (zm. 1981)
7 marca:
Rita Gorgonowa, chorwacka guwernantka, zabójczyni (zm. ?)
Elżbieta Luksemburska, księżniczka Luksemburga i Nassau, księżna Thurn und Taxis (zm. 1950)
9 marca:
Urban Gil Sáez, hiszpański zakonnik, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
Joachim Hämmerling, niemiecki botanik, wykładowca akademicki (zm. 1980)
12 marca – Zdzisława Bytnarowa, polska pedagog, podporucznik AK, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1994)
14 marca – Józef Berger, polski duchowny ewangelicki, teolog, działacz społeczny i polityczny na Zaolziu okresu Pierwszej Republiki Czechosłowackiej i II RP (zm. 1962)
16 marca:
Alexis Chantraine, belgijski piłkarz, trener (zm. 1987)
Bolesław Wit-Święcicki, polski dziennikarz, polityk (zm. 1976)
17 marca:
Alexandre Bioussa, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1966)
Wojciech Czerwiński, polski pedagog (zm. 1956)
Alfred Newman, amerykański kompozytor filmowy (zm. 1970)
Piotr Perkowski, polski kompozytor i pedagog (zm. 1990)
19 marca – Irene Hauser, austriacka Żydówka, autorka dziennika opisującego przeżycia w łódzkim getcie (zm. 1942)
20 marca – Adam Vetulani, polski historyk prawa (zm. 1976)
21 marca:
Karl Arnold, niemiecki polityk (zm. 1958)
Jerzy Marr, polski aktor (zm. 1962)
24 marca – Ub Iwerks, amerykański rysownik, współtwórca Myszki Miki (zm. 1971)
27 marca:
Carl Barks, amerykański rysownik, twórca wielu postaci ze świata Kaczora Donalda (zm. 2000)
Erich Ollenhauer, niemiecki polityk (zm. 1963)
Eisaku Satō, japoński premier, noblista (zm. 1975)
29 marca – Ewen Montagu, brytyjski oficer wywiadu, pisarz i sędzia (zm. 1985)
1 kwietnia – Whittaker Chambers, amerykański szpieg (zm. 1961)
4 kwietnia – Norman Cleaveland, amerykański sportowiec, medalista olimpijski (zm. 1997)
6 kwietnia:
Piotr Jerzy Frassati, włoski tercjarz dominikański, święty (zm. 1925)
Marian Hemar, pisarz i satyryk (zm. 1972)
9 kwietnia – Stanisław Wigura, konstruktor i pilot lotnictwa (zm. 1932)
10 kwietnia:
George Dixon, amerykański sportowiec, medalista olimpijski (zm. 1991)
Anna Kavan, brytyjska pisarka, malarka (zm. 1968)
11 kwietnia – Halina Stabrowska, polska działaczka społeczna (zm. 1943)
13 kwietnia – Jacques Lacan, francuski psychiatra i psychoanalityk (zm. 1981)
14 kwietnia – Josep Planas, hiszpański piłkarz, trener (zm. 1977)
17 kwietnia – Bernard Carp, holenderski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1966)
27 kwietnia – Antoni Spyra, polski działacz społeczny, rzemieślnik, twórca ludowy (zm. 1975)
29 kwietnia – Hirohito, japoński cesarz (zm. 1989)
30 kwietnia – Simon Kuznets, amerykański ekonomista (zm. 1985)
1 maja – Gryzelda Missalowa, polska historyk, wykładowczyni akademicka (zm. 1978)
2 maja:
Willi Bredel, niemiecki pisarz (zm. 1964)
Chiyo Miyako, japońska superstulatka od 21 kwietnia 2018 najstarsza osoba żyjąca na świecie (zm. 2018)
3 maja – Zofia Radwańska-Paryska, polska botaniczka, taterniczka, pisarka (zm. 2001)
4 maja – Roman Kanafoyski, polski komandor porucznik, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej (zm. 1947)
7 maja – Gary Cooper, amerykański aktor filmowy (zm. 1961)
11 maja – Rose Ausländer, żydowska poetka (zm. 1988)
13 maja – Witold Pilecki, polski wojskowy (zm. 1948)
17 maja – Werner Egk, niemiecki kompozytor (zm. 1983)
18 maja – Vincent du Vigneaud, amerykański biochemik, noblista (zm. 1978)
20 maja – Max Euwe, holenderski szachista (zm. 1981)
22 maja:
Deogracias Palacios, hiszpański augustianin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
Dagmar Salén, szwedzka żeglarka, medalistka olimpijska (zm. 1980)
Eleonora Słobodnikowa, polska tłumaczka, żona poety Włodzimierza Słobodnika (zm. 1986)
24 maja:
Franciszka Ksawera Maria Fenollosa Alcaina, hiszpańska męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
Wanda Kwaśniewska, polska lekkoatletka (zm. 1968)
26 maja – Dominik Iturrate Zubero, baskijski trynitarz, błogosławiony katolicki (zm. 1927)
27 maja – Jerzy Kahané, polski duchowny luterański na Górnym Śląsku i Pomorzu, redaktor prasy kościelnej (zm. 1941)
30 maja – Clelia Gatti Aldrovandi, wybitna włoska harfistka (zm. 1989)
1 czerwca – Antoni Gąsiorowski, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Akcji Bollwerk (zm. 1943)
12 czerwca – Jan Bartecki, polski pedagog (zm. 1967)
13 czerwca – Edward Cynkutis, polski działacz niepodległościowy (zm. 1940)
15 czerwca – Étienne Piquiral, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1945)
18 czerwca – Anastazja (księżniczka rosyjska) (zm. 1918)
23 czerwca – Otto Heckmann, niemiecki astronom (zm. 1983)
24 czerwca – Harry Partch, amerykański kompozytor (zm. 1974)
26 czerwca:
Leon Raszeja, polski prawnik, polityk, prezydent Torunia (zm. 1939)
Stuart Symington, amerykański polityk, senator ze stanu Missouri (zm. 1988)
29 czerwca:
Nelson Eddy, amerykański piosenkarz i aktor (zm. 1967)
Piotr Osiadły, sierżant Wojska Polskiego, odznaczony Orderem Virtuti Militari (zm. 1920)
30 czerwca – Erik Mellbin, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1955)
3 lipca – Józefa Monrabal, hiszpańska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
4 lipca – Władysław Bobiński, polski generał brygady (zm. 1975)
5 lipca:
Ermenegildo Florit, włoski duchowny katolicki, arcybiskup Florencji, kardynał (zm. 1985)
Piotr Martret Moles, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
7 lipca:
Vittorio De Sica, włoski reżyser i aktor, przedstawiciel włoskiego neorealizmu (zm. 1974)
Eiji Tsuburaya, japoński reżyser filmowych efektów specjalnych, twórca licznych japońskich filmów science-fiction (zm. 1970)
8 lipca – Andrzej Honowski, polski filmowiec, żołnierz AK (zm. 1943)
9 lipca – Barbara Cartland, amerykańska pisarka (zm. 2000)
17 lipca – Bruno Jasieński, pisarz i poeta futurystyczny (zm. 1938)
18 lipca:
Stanisław Mikołajczyk, działacz ruchu ludowego (zm. 1966)
Franciszek Moskwa, kupiec, kolekcjoner, bibliofil rzeszowski (zm. 1981)
20 lipca – Helena Gruszecka, polska aktorka pochodzenia żydowskiego (zm. 1982)
26 lipca – Richard Hyland, amerykański sportowiec, medalista olimpijski (zm. 1981)
30 lipca – John A. Carroll, amerykański polityk, senator ze stanu Kolorado (zm. 1983)
31 lipca – Jean Dubuffet, francuski malarz (zm. 1985)
2 sierpnia – Ignatius Kung Pin-mei, chiński duchowny katolicki, biskup Suzhou, biskup Szanghaju, administrator apostolski diecezji Suzhou i archidiecezji nankińskiej, kardynał (zm. 2000)
3 sierpnia:
Friedrich-Wilhelm Krummacher, niemiecki teolog, a od 1955 do 1972 roku biskup Pomorskiego Kościoła Ewangelickiego (zm. 1974)
John C. Stennis, amerykański polityk, senator ze stanu Missisipi (zm. 1995)
Stefan Wyszyński, prymas Polski, kardynał (zm. 1981)
4 sierpnia – Louis Armstrong, amerykański trębacz jazzowy (zm. 1971)
5 sierpnia:
Claude Autant-Lara, francuski reżyser filmowy (zm. 2000)
Witold Czerwiński, polski ekonomista, prawnik, działacz emigracyjny, przewodniczący Egzekutywy Zjednoczenia Narodowego (zm. 1982)
Thomas John Ryan, amerykański kontradmirał (zm. 1970)
8 sierpnia – Ernest Orlando Lawrence, amerykański fizyk, noblista (zm. 1958)
14 sierpnia – Håkon Bryhn, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1968)
18 sierpnia – Jean Guitton, francuski filozof i teolog (zm. 1999)
20 sierpnia – Salvatore Quasimodo, włoski poeta, krytyk teatralny (zm. 1968)
25 sierpnia – Michał Gołdys, polski działacz komunistyczny, partyzant sowiecki, oficer UB (zm. 1967)
27 sierpnia – Jean Etcheberry, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1982)
30 sierpnia – Henryk Luft-Lotar – polski reżyser i aktor teatralny żydowskiego pochodzenia (zm. 1979)
1 września – Jerzy Bronisław Braun, pisarz, działacz polityczny, poeta, dramaturg, krytyk literacki, publicysta, scenarzysta, filozof (zm. 1975)
3 września – Antoni Falkiewicz, internista, kardiolog, drugi rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu (zm. 1977)
12 września:
Ben Blue, kanadyjski aktor i komik (zm. 1975)
Liduina Meneguzzi, włoska salezjanka, misjonarka, błogosławiona katolicka (zm. 1941)
14 września – Alex James, szkocki piłkarz (zm. 1953)
22 września:
Nadieżda Alliłujewa, Rosjanka, druga żona Józefa Stalina (zm. 1932)
Charles Brenton Huggins, amerykański chirurg i fizjolog pochodzenia kanadyjskiego, laureat Narody Nobla w dziedzinie medycyny w 1966 (zm. 1997)
23 września – Jaroslav Seifert, czeski poeta, noblista (zm. 1986)
29 września:
Enrico Fermi, włoski fizyk, noblista (zm. 1954)
Lanza del Vasto, włoski filozof, poeta, artysta (zm. 1981)
30 września – Maria Hadera, polska pielęgniarka, sanitariuszka (zm. 1991)[4][5]
1 października – Stanisława Przybyszewska, polska dramatopisarka i powieściopisarka (zm. 1935)
3 października:
Linn Farish, amerykański żołnierz, geolog i sportowiec, medalista olimpijski (zm. 1944)
Arvid Laurin, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1998)
7 października – Souvanna Phouma, laotański polityk (zm. 1984)
10 października – Alberto Giacometti, szwajcarski rzeźbiarz (zm. 1966)
21 października – Joseph S. Clark, amerykański polityk, senator ze stanu Pensylwania (zm. 1990)
23 października – Konstanty Narkiewicz-Jodko, polski podróżnik, taternik, alpinista, polarnik, doktor fizyki (zm. 1963)
24 października – Gilda Gray, amerykańska aktorka pochodzenia polskiego (zm. 1959)
26 października – Artur Ros Montalt, hiszpański działacz Akcji Katolickiej, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
29 października – Ana Vela-Rubio, hiszpańska superstulatka (zm. 2017)
3 listopada:
André Malraux, pisarz francuski (zm. 1976)
Leopold III, król Belgów (zm. 1983)
10 listopada – Alfons Karny, polski rzeźbiarz (zm. 1989)
12 listopada – Juliusz Gardan, polski reżyser i scenarzysta filmowy (zm. 1944)
18 listopada – George Gallup, amerykański socjolog, badacz opinii publicznej (zm. 1984)
20 listopada:
José Leandro Andrade, urugwajski piłkarz (zm. 1957)
Nâzım Hikmet, turecki pisarz (zm. 1963)
22 listopada:
Joaquín Rodrigo, kompozytor hiszpański (zm. 1999)
Józef Lejtes, reżyser filmowy (zm. 1983)
25 listopada – Adele Kern, niemiecka śpiewaczka operowa (zm. 1980)
26 listopada – Ernst Borinski, niemiecki prawnik i socjolog pochodzenia żydowskiego, przyczynił się do zniesienia praw Jima Crowa w USA (zm. 1983)
29 listopada:
Henryk Stamatello, polski inżynier dróg i mostów pochodzenia włoskiego (zm. 1997)
Franciszek Kotowski, polski konstruktor lotniczy, pilot, szybownik (zm. 1970)
3 grudnia – Mildred Wiley, amerykańska lekkoatletka, skoczkini wzwyż (zm. 2000)
5 grudnia:
Walt Disney, amerykański reżyser i producent filmowy (zm. 1966)
Werner Karl Heisenberg, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1976)
Hanns Jelinek, austriacki kompozytor i teoretyk muzyki (zm. 1969)
Jakub Mowszowicz, polski botanik, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (zm. 1983)
6 grudnia:
Aleksandra Królikowska-Skotnicka, polska aktorka (zm. 1994)
Marian Wojciechowski, polski działacz komunistyczny (zm. 1963)
9 grudnia – Ödön von Horváth, austriacki dramatopisarz i prozaik (zm. 1938)
14 grudnia:
Paweł I Glücksburg, król Grecji (zm. 1964)
Berthold Lubetkin, brytyjski architekt rosyjskiego pochodzenia (zm. 1990)
Kazimierz Michałowski, polski archeolog i historyk sztuki (zm. 1981)
Feliks Stamm, polski trener bokserski (zm. 1976)
16 grudnia – Margaret Mead, amerykańska socjolog (zm. 1978)
18 grudnia – Rut Haktin, izraelska polityk (zm. 1991)
19 grudnia:
Rudolf Hell, niemiecki wynalazca (zm. 2002)
Oliver La Farge, amerykański pisarz i etnolog, laureat Nagrody Pulitzera z 1930 (zm. 1963)
20 grudnia – Teofila Koronkiewicz, polska aktorka (zm. 1985)
21 grudnia – Robin Irvine, brytyjski aktor filmowy i teatralny (zm. 1933)
23 grudnia – Szczepan Sobalkowski, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy kielecki (zm. 1958)
25 grudnia – Alicja Christabel Montagu-Douglas-Scott, księżna Gloucester (zm. 2004)
26 grudnia – Grigorij Rimski-Korsakow, rosyjski kompozytor, teoretyk muzyki i akustyk (zm. 1965)
27 grudnia:
Marlene Dietrich, niemiecka aktorka (zm. 1992)
Jan Gawlas, polski kompozytor, pedagog i organista (zm. 1965)
29 grudnia – Emanuel Löffler, czechosłowacki gimnastyk (zm. 1986)
30 grudnia – Bronisław Dardziński, polski aktor (zm. 1971)
31 grudnia:
Karl-August Fagerholm, premier Finlandii (zm. 1984)
Helena Reutt-Tymieniecka, polska prezenterka radiowa, śpiewaczka i aktorka (zm. ?)[6]
Zmarli[edytuj | edytuj kod]
15 stycznia – Josif Hurko, generał-gubernator Warszawy (ur. 1828)
16 stycznia – Arnold Böcklin, szwajcarski malarz (ur. 1827)
21 stycznia – Elisha Gray, amerykański wynalazca (ur. 1835)
22 stycznia – Wiktoria, królowa brytyjska (ur. 1819)
27 stycznia – Giuseppe Verdi, włoski kompozytor operowy (ur. 1813)
1 lutego – Karl Kolbenheyer, niemiecki nauczyciel, działacz turystyczny Beskidenvereinu, badacz Tatr (ur. 1841)
3 lutego – Yukichi Fukuzawa (jap. 福沢諭吉), japoński pisarz, pedagog, tłumacz, przedsiębiorca i politolog, założył Uniwersytet Keiō (ur. 1835)
17 lutego – Ethelbert Nevin, amerykański pianista i kompozytor (ur. 1862)
25 lutego – Wojciech Gerson, polski malarz (ur. 1831)
26 lutego – Lucyna Ćwierczakiewiczowa, polska autorka książek kucharskich, publicystka (ur. 1829)
8 marca – Aleksander Gierymski, polski malarz (ur. 1850)
13 marca – Benjamin Harrison, prezydent USA (ur. 1833)
29 kwietnia – Izaak Mikołaj Isakowicz, zwany Złotoustym, arcybiskup lwowski obrządku ormiańskiego, polski patriota (ur. 1824)
1 maja – Christian Maclagan, szkocka archeolog i antykwariuszka (ur. 1811)
21 maja – Joseph Olivier, francuski rugbysta, medalista olimpijski (ur. 1874)
24 maja – Ludwik Zefiryn Moreau, kanadyjski biskup katolicki, błogosławiony (ur. 1824)
5 czerwca – Dagny Juel, norweska pisarka (ur. 1867)
7 lipca – Johanna Spyri, szwajcarska pisarka, autorka m.in. powieści Heidi (ur. 1827)
5 sierpnia – Wiktoria Koburg, cesarzowa niemiecka (ur. 1840)
12 sierpnia – Adolf Erik Nordenskiöld, baron, szwedzki geolog, mineralog (ur. 1832)
9 września – Henri Toulouse-Lautrec francuski malarz i grafik (ur. 1864)
14 września – William McKinley, prezydent USA (ur. 1843)
18 września – Gustaw Adolf Gebethner, polski księgarz i wydawca (ur. 1831)
14 października – Marceli Nencki, polski lekarz, fizjolog, chemik, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1847)
17 października – Michał Bałucki, polski powieściopisarz i komediopisarz (ur. 1837)
29 października – Leon Czolgosz, anarchista, zabójca prezydenta McKinleya (ur. 1873)
15 listopada – Edward Gorazdowski, polski drzeworytnik (ur. 1843)
22 listopada:
Aleksandr Kowalewski, rosyjski zoolog i embriolog polskiego pochodzenia (ur. 1840)
Tomasz Reggio, arcybiskup Genui, błogosławiony katolicki (ur. 1818)
30 listopada – Edward John Eyre, angielski odkrywca (ur. 1815)
17 grudnia – Józef Manyanet i Vives, hiszpański duchowny katolicki, święty (ur. 1833)
Zdarzenia astronomiczne[edytuj | edytuj kod]
18 maja – całkowite zaćmienie Słońca
Nagrody Nobla[edytuj | edytuj kod]
z fizyki – Wilhelm Conrad Röntgen
z chemii – Jacobus Henricus van ’t Hoff
z medycyny – Emil von Behring
z literatury – Sully Prudhomme
nagroda pokojowa – Jean Henri Dunant, Frédéric Passy
Katolickie święta ruchome[edytuj | edytuj kod]
Tłusty czwartek: 14 lutego
Ostatki: 19 lutego
Popielec: 20 lutego
Niedziela Palmowa: 31 marca
Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 3 kwietnia
Wielki Czwartek: 4 kwietnia
Wielki Piątek: 5 kwietnia
Wielka Sobota: 6 kwietnia
Wielkanoc: 7 kwietnia
Poniedziałek Wielkanocny: 8 kwietnia
Wniebowstąpienie Pańskie: 16 maja
Zesłanie Ducha Świętego: 26 maja
Boże Ciało: 6 czerwca
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
↑
BogdanB. Pokropiński BogdanB., Kolej jabłonowska, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 2004, ISBN 83-206-1513-5, OCLC 749207115 [dostęp 2021-11-29] .
↑
MariaM. Zwierz MariaM., Wrocławskie dworce kolejowe, Wrocław: Muzeum Architektury, 2006, str. 176, ISBN 83-89262-30-4, OCLC 77508037 [dostęp 2021-12-01] .
↑ Andrzej Biernacki: Romuald Pitera. [w:] Polski Słownik Biograficzny. Tom XXVI [on-line]. ipsb.nina.gov.pl, 1981. [dostęp 2025-02-01]. (pol.).
↑
DanutaD. Rudzka-Cesarz DanutaD., KrystynaK. Łukasz-Paluch KrystynaK., Grażyna AnnaG.A. Franek Grażyna AnnaG.A., Laureatki Medalu im. Florence Nightingale w województwie śląskim, „Problemy Pielęgniarstwa”, 15 (2–3), Warszawa: Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie, 2007, s. 92, ISSN 1233-9989  (pol.).
↑
Z głębokim żalem, „Trybuna Śląska” (159), Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe, 13 lipca 1991, s. 4 [dostęp 2025-03-12]  (pol.).
↑
HenrykH. Grzonka HenrykH., Polskie Radio Katowice 1927–2012, Katowice: Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Katowicach Radio Katowice, 2012, s. 16, ISBN 978-83-915545-8-6  (pol.).
Zobacz multimedia związane z tematem: 1901
p
d
e
Kalendaria tematyczne – rok 1901
nauka
polityka
sztuka
film
literatura
muzyka
sztuki plastyczne
Kontrola autorytatywna (rok kalendarzowy):
LCCN: sh2004005922
J9U: 987007559157005171
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=1901&oldid=80164505”
Kategoria:
XX wiek
Ukryte kategorie:
Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2021-04
Artykuły z propozycjami tłumaczeń
Szablon cytowania zamienił nazwę czasopisma
Tę stronę ostatnio edytowano 11 lip 2026 o 15:48.
Strona została wyrenderowana z wykorzystaniem Parsoida.
Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Polityka prywatności
O Wikipedii
Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność
Kontakty prawne i dotyczące bezpieczeństwa
Powszechne zasady postępowania
Dla programistów
Statystyki
Oświadczenie o ciasteczkach
Wersja mobilna
Szukaj
Szukaj
Przełącz stan spisu treści
1901
203 języki
Dodaj wątek