Odjazd na Cyterę – Wikipedia, wolna encyklopedia
Przejdź do zawartości
Menu główne
Menu główne
przypnij
ukryj
Nawigacja
Strona główna
Losuj artykuł
Kategorie artykułów
Najlepsze artykuły
Częste pytania (FAQ)
Dla czytelników
O Wikipedii
Kontakt
Dla wikipedystów
Pierwsze kroki
Portal wikipedystów
Ogłoszenia
Zasady
Pomoc
Strony specjalne
Ostatnie zmiany
Szukaj
Szukaj
Wygląd
Wspomóż Wikipedię
Utwórz konto
Zaloguj się
Narzędzia osobiste
Wspomóż Wikipedię
Utwórz konto
Zaloguj się
Spis treści
przypnij
ukryj
Początek
1
Bibliografia
2
Linki zewnętrzne
Przełącz stan spisu treści
Odjazd na Cyterę
20 języków
Brezhoneg
Čeština
Dansk
Deutsch
English
Español
فارسی
Français
Hrvatski
Italiano
日本語
Bahasa Melayu
Português
Русский
Srpskohrvatski / српскохрватски
Slovenčina
Slovenščina
Svenska
தமிழ்
Українська
Edytuj linki
Artykuł
Dyskusja
polski
Czytaj
Edytuj
Edytuj kod źródłowy
Wyświetl historię
Narzędzia
Narzędzia
przypnij
ukryj
Działania
Czytaj
Edytuj
Edytuj kod źródłowy
Wyświetl historię
Ogólne
Linkujące
Zmiany w linkowanych
Prześlij plik
Link do tej wersji
Informacje o tej stronie
Cytuj ten artykuł
Zobacz skrócony adres URL
Przełącz na starszy parser
Drukuj lub eksportuj
Utwórz książkę
Pobierz jako PDF
Wersja do druku
W innych projektach
Wikimedia Commons
Element Wikidanych
Wygląd
przypnij
ukryj
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Odjazd na Cyterę
L’Embarquement pour Cythère
Autor
Jean Antoine Watteau
Data powstania
1710
Medium
olej na płótnie
Wymiary
43 × 53 cm
Miejsce przechowywania
Miejscowość
Frankfurt nad Menem
Lokalizacja
Städel Museum
Multimedia w Wikimedia Commons
Odjazd na Cyterę
L’Embarquement pour Cythère
Autor
Jean Antoine Watteau
Data powstania
1717
Medium
olej na płótnie
Wymiary
129 × 194 cm
Miejsce przechowywania
Miejscowość
Paryż
Lokalizacja
Luwr
Multimedia w Wikimedia Commons
Odjazd na Cyterę
L’Embarquement pour Cythère
Autor
Jean Antoine Watteau
Data powstania
1718
Medium
olej na płótnie
Wymiary
130 × 192 cm
Miejsce przechowywania
Miejscowość
Berlin
Lokalizacja
Pałac Charlottenburg
Multimedia w Wikimedia Commons
Odjazd na Cyterę (fr. L’Embarquement pour Cythère) – cykl trzech obrazów olejnych namalowanych w latach 1710–1717 przez Jeana Antoine’a Watteau, przedstawiciela francuskiego malarstwa rokokowego. W literaturze znany jest także pod tytułami Podróż na Cyterę oraz Pielgrzymka na wyspę Cyterę. Cykl Odjazd na Cyterę stanowi pars pro toto fête galante – wątku charakterystycznego dla sztuki rokokowej przedstawiającego idylliczne zabawy, romanse, koncerty i spotkania arystokratów.
Dwa lata przed wstąpieniem Watteau do Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby w Paryżu, artysta wykonał niewielki obraz (obecnie we frankfurckim Städel Museum) ukazujący arystokratów udających się na grecką wyspę Cyterę. Po wstąpieniu do Akademii (30 lipca 1712) malarz został zobowiązany do uwierzytelnienia swoich zdolności i otrzymał polecenie wykonania obrazu o dowolnej tematyce. Pod presją władz, w roku 1717 Watteau ostatecznie namalował swoje dzieło, od strony tematycznej odwołujące się do pierwowzoru sprzed siedmiu lat. Znajdująca się obecnie w paryskim Luwrze zmonumentalizowana wersja Odjazdu stała się podmiotem rozmaitych interpretacji i polemik. Dopatrywano się tu melancholii, albo triumfu miłości, przeciwstawiano sam temat; dla jednych postaci wsiadają na okręt by opuścić wyspę, dla innych, aby dopłynąć do miejsca schadzki. Wyspa Cytera uchodziła w ówczesnej kulturze za królestwo miłości, co stanowi odniesienie do mitycznej wyspy greckiej o tej nazwie, uchodzącej za idylliczną krainę miłości, zabaw i przyjemności. Tu miała urodzić się, a następnie przebywać grecka bogini miłości – Afrodyta. Jeden z założycieli Luwru interpretował obraz Watteau jako dzieło emanujące w każdym miejscu miłością, w którym nawet niebo i powietrze są nią nasycone. Widoczny po lewej stronie złocisty, ozdobny okręt umajony jest kwiatami róż, na wierzchołku masztu nagi amorek delikatnie przykrywa statek różową płachtą. Każda kobieta, zarówno wstydliwa, uczuciowa, jak i kokietka, miała ulegać miłości podczas pobytu na Cyterze. Towarzyszący tym damom arystokraci w rozmaity sposób wyrażają i dzielą się miłością; parom tym towarzyszą nagie amorki, niektóre ponad nimi lewitują. Pary te tworzą osobne autonomiczne scenki, większe grupy, a jednocześnie stanowią integralną całość. Podział na dwie grupy rzutuje kompozycja przestrzenna: kilka par podąża w głąb wyspy, natomiast bawiące się na pagórku trzy pary zostały przez malarza najmocniej zaakcentowane poprzez obfitszą kolorystykę, liryzm i dynamikę póz i gestów. Obok, pośród bujnych drzew wyłania się statua nagiej Afrodyty, cokół opleciony jest gęsto gałązkami i kwiatami róży. Pośrednikiem między boginią a sąsiadującą z nią parą jest ubrany na wpół kupidyn, przekonujący kobietę do sekretnych zwierzeń wyrażanych przez jej partnera.
Rok później, w 1718 roku Watteau namalował podobną wersję Odjazdu na Cyterę, która obecnie znajduje się w pałacu Charlottenburg w Berlinie.
Watteau swój wątek tematyczny zaczerpnął z napisanej przez Florenta Cartona Dancourta komedii zatytułowanej Les Trois Cousines, której premiera miała miejsce w Paryżu w roku 1700. Sprzyjające do namalowania cyklu Odjazdu na Cyterę były przemiany w historii, kulturze i sztuce we Francji. Po klasycyzującym „oficjalnym” stylu Ludwika XIV nastąpiło rozluźnienie i większa swoboda artystyczna, której efektem były przemiany stylistyczne na korzyść dekoracyjności, której apogeum nastąpiło w okresie rokoka. Pośrednim ogniwem był tzw. styl regencji, preferujący obfitość dekoracji. Odejście od klasycyzującego akademizmu miało także miejsce w paryskiej Akademii po długim sporze między przedstawicielami nurtu klasycyzującego lansowanego m.in. przez Nicolasa Poussina a zwolennikami barokowego koloryzmu, dla których autorytetem był Peter Paul Rubens. Twórczość flamandzkiego mistrza silnie wpłynęła na malarstwo Jeana-Antoine’a Watteau, zarówno od strony stylistycznej, jak i tematycznej. Malując paryską i berlińską wersję Odjazdu na Cyterę Watteau skupił uwagę na kolorystyce i budowaniu przestrzeni za pomocą barwnych plam, częstokroć wykluczając kontur. Dynamika niemalże bezkształtnych, przenikających plam barwnych została przez malarza uwidoczniona głównie w obrazie paryskim, gdzie dużą część kompozycji stanowi przestrzeń morza tworząca rozległą głębię. W obrazie berlińskim przeważa pierwszy plan, gdzie położono większy nacisk na detale.
Bibliografia[edytuj | edytuj kod]
Jean Paul Couchoud, Sztuka francuska, t. 2, Warszawa 1981
Dorette Eckardt, Antoine Watteau, Warszawa 1978.
Norbert Elias, Watteaus Pilgerfahrt zur Insel der Liebe. Frankfurt am Main
Jean-Louis Ferrier, Die Abenteuer des Sehens. Eine Kunstgeschichte in 30 Bildern. München 1998.
Margaret Grasselli; Pierre Rosenberg; Nicole Parmantier, Watteau, 1684–1721, Washington 1984
Jutta Held, Antoine Watteau – Einschiffung nach Kythera – Versöhnung von Leidenschaft und Vernunft. Frankfurt am Main 1985
Władysław Tomkiewicz, Rokoko, Warszawa 1988
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
Oficjalna strona Luwru
Katalog obrazów w Luwrze
Artble
Web Gallery of Art: Odjazd na Cyterę – wersja paryska
Web Gallery of Art: Odjazd na Cyterę – wersja berlińska
Kontrola autorytatywna (obraz):
VIAF: 186421685, 186749829
LCCN: n98094000
GND: 4140512-2
BnF: 12550999q
SUDOC: 034793275
Encyklopedie internetowe:
Britannica: topic/LEmbarquement-pour-lile-de-Cythere
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Odjazd_na_Cyterę&oldid=78781983”
Kategorie:
Obrazy Jeana-Antoine Watteau
Obrazy w Luwrze
Obrazy w pałacu Charlottenburg w Berlinie
Obrazy w Städel Museum we Frankfurcie nad Menem
Tę stronę ostatnio edytowano 13 sty 2026 o 11:31.
Strona została wyrenderowana z wykorzystaniem Parsoida.
Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Polityka prywatności
O Wikipedii
Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność
Kontakty prawne i dotyczące bezpieczeństwa
Powszechne zasady postępowania
Dla programistów
Statystyki
Oświadczenie o ciasteczkach
Wersja mobilna
Szukaj
Szukaj
Przełącz stan spisu treści
Odjazd na Cyterę
20 języków
Dodaj wątek