Susumu Tonegawa – Wikipedia, wolna encyklopedia
Przejdź do zawartości
Menu główne
Menu główne
przypnij
ukryj
Nawigacja
Strona główna
Losuj artykuł
Kategorie artykułów
Najlepsze artykuły
Częste pytania (FAQ)
Dla czytelników
O Wikipedii
Kontakt
Dla wikipedystów
Pierwsze kroki
Portal wikipedystów
Ogłoszenia
Zasady
Pomoc
Strony specjalne
Ostatnie zmiany
Szukaj
Szukaj
Wygląd
Wspomóż Wikipedię
Utwórz konto
Zaloguj się
Narzędzia osobiste
Wspomóż Wikipedię
Utwórz konto
Zaloguj się
Spis treści
przypnij
ukryj
Początek
1
Życiorys
2
Przypisy
Przełącz stan spisu treści
Susumu Tonegawa
58 języków
Afrikaans
العربية
مصرى
تۆرکجه
Беларуская
Български
বাংলা
Català
Čeština
Deutsch
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
فارسی
Suomi
Français
Galego
עברית
Hrvatski
Magyar
Հայերեն
Bahasa Indonesia
Ido
Italiano
日本語
Jawa
ქართული
Қазақша
한국어
Latina
Lingua Franca Nova
Bahasa Melayu
مازِرونی
Plattdüütsch
Nederlands
Norsk bokmål
Occitan
پنجابی
Português
Română
Русский
Scots
Simple English
Slovenščina
Српски / srpski
Svenska
Kiswahili
Türkçe
Татарча / tatarça
Українська
اردو
Tiếng Việt
Yorùbá
閩南語 / Bân-lâm-gí
中文
Edytuj linki
Artykuł
Dyskusja
polski
Czytaj
Edytuj
Edytuj kod źródłowy
Wyświetl historię
Narzędzia
Narzędzia
przypnij
ukryj
Działania
Czytaj
Edytuj
Edytuj kod źródłowy
Wyświetl historię
Ogólne
Linkujące
Zmiany w linkowanych
Prześlij plik
Link do tej wersji
Informacje o tej stronie
Cytuj ten artykuł
Zobacz skrócony adres URL
Przełącz na starszy parser
Drukuj lub eksportuj
Utwórz książkę
Pobierz jako PDF
Wersja do druku
W innych projektach
Wikimedia Commons
Element Wikidanych
Wygląd
przypnij
ukryj
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Susumu Tonegawa
利根川 進
Państwo działania
Japonia
Data i miejsce urodzenia
6 września 1939
Nagoja
Data  śmierci
11 lipca 2026
Specjalność: immunologia
Alma Mater
Kyoto University
Odznaczenia
Nagrody
Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny
Multimedia w Wikimedia Commons
Susumu Tonegawa (jap. 利根川 進 Tonegawa Susumu; ur. 6 września 1939 w Nagoi, zm. 11 lipca 2026)[1] – japoński naukowiec, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1987 roku[2].
Życiorys[edytuj | edytuj kod]
Po ukończeniu szkoły średniej Hibiya w Tokio, w której zajmował się głównie chemią, rozpoczął studia na Wydziale Nauk Ścisłych Kyoto University (1959–1963).
Po przeczytaniu prac François Jacoba i Jacques’a Monoda Tonegawa zdecydował się na naukę pod kierunkiem prof. Itaru Watanabe z Instytutu Badań nad Wirusami Uniwersytetu w Kioto, który już po dwóch miesiącach wysłał go na stypendium do Stanów Zjednoczonych. Został tam przyjęty na Wydział Biologii Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego.
Tonegawa uzyskał doktorat w 1968 i został na Uniwersytecie Kalifornijskim na stażu doktoranckim, po czym przeniósł się do Instytutu Salka (po drugiej stronie ulicy) do laboratorium Renato Dulbecco, noblisty z 1975. Jednak w 1970 Tonegawie skończyła się wiza i musiał wracać do kraju. Za namową Dulbecco dostał się do nowo utworzonego Instytutu Immunologii w Bazylei w Szwajcarii, gdzie uzyskał dwuletni kontrakt.
W 1971 Tonegawa rozpoczął projekt badawczy, mający na celu wyjaśnienie genetycznych podstaw różnorodności przeciwciał. Jego zespół szybko się rozrósł i w 1980 zagadnienia te zostały wyjaśnione.
Następnie naukowiec przeniósł się do Centrum Badań Raka w Massachusetts Institute of Technology, gdzie zajmował się zróżnicowaniem receptorów limfocytów T i odkrył nowy rodzaj tego receptora. W 1987 otrzymał Nagrodę Nobla za prace nad zmiennością przeciwciał[2].
Został odznaczony m.in. Nagrodą Asahi (1981)[3] i japońskim Orderem Kultury.
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
<a href=\"./Susumu_Tonegawa#cite_note-asahi-3\" id=\"mwKw\"<span class=\"mw-reflink-text\" id=\"mwLA\"<span class=\"cite-bracket\" id=\"mwLQ\"[</span3<span class=\"cite-bracket\" id=\"mwLg\"]</span</span</a</sup\n<sup about=\"#mwt19\" class=\"mw-ref reference\" rel=\"dc:references\" typeof=\"mw:Extension/ref\" id=\"mwLw\" data-mw='{\"name\":\"ref\",\"attrs\":{\"name\":\"nobelprize.org\"},\"body\":{\"id\":\"mw-reference-text-cite_note-nobelprize.org-2\"}}'<a href=\"./Susumu_Tonegawa#cite_note-nobelprize.org-2\" id=\"mwMA\"<span class=\"mw-reflink-text\" id=\"mwMQ\"<span class=\"cite-bracket\" id=\"mwMg\"[</span2<span class=\"cite-bracket\" id=\"mwMw\"]</span</span</a</sup\n<sup about=\"#mwt22\" class=\"mw-ref reference\" rel=\"dc:references\" typeof=\"mw:Extension/ref\" id=\"mwNA\" data-mw='{\"name\":\"ref\",\"attrs\":{\"name\":\"zm\"},\"body\":{\"id\":\"mw-reference-text-cite_note-zm-1\"}}'<a href=\"./Susumu_Tonegawa#cite_note-zm-1\" id=\"mwNQ\"<span class=\"mw-reflink-text\" id=\"mwNg\"<span class=\"cite-bracket\" id=\"mwNw\"[</span1<span class=\"cite-bracket\" id=\"mwOA\"]</span</span</a</sup\n"}}'
↑
MIT Professor Susumu Tonegawa, renowned molecular biologist and Nobel laureate, dies at 86 [online], Massachusetts Institute of Technology, 15 lipca 2026 [dostęp 2026-07-16]  (ang.).
1 2
The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1987 [online], nobelprize.org [dostęp 2009-10-25]  (ang.).
↑
The Asahi Prize [online], Asahi Shimbun [dostęp 2020-03-24]  (ang.).
p
d
e
Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny
XX wiek
1901: Behring
1902: Ross
1903: Finsen
1904: Pawłow
1905: Koch
1906: Golgi, Ramón y Cajal
1907: Laveran
1908: Miecznikow, Ehrlich
1909: Kocher
1910: Kossel
1911: Gullstrand
1912: Carrel
1913: Richet
1914: Bárány
1919: Bordet
1920: Krogh
1922: Hill, Meyerhof
1923: Banting, Macleod
1924: Einthoven
1926: Fibiger
1927: Wagner-Jauregg
1928: Nicolle
1929: Eijkman, Hopkins
1930: Landsteiner
1931: Warburg
1932: Sherrington, Adrian
1933: Morgan
1934: Whipple, Minot, Murphy
1935: Spemann
1936: Dale, Loewi
1937: Szent-Györgyi
1938: Heymans
1939: Domagk
1943: Dam, Doisy
1944: Erlanger, Gasser
1945: Fleming, Chain, Florey
1946: Muller
1947: C.Cori, G.Cori, Houssay
1948: Müller
1949: Hess, Moniz
1950: Kendall, Reichstein, Hench
1951: Theiler
1952: Waksman
1953: Krebs, Lipmann
1954: Enders, Weller, Robbins
1955: Theorell
1956: Cournand, Forßmann, Richards
1957: Bovet
1958: Beadle, Tatum, Lederberg
1959: Ochoa, Kornberg
1960: Burnet, Medawar
1961: Békésy
1962: Crick, Watson, Wilkins
1963: Eccles, Hodgkin, Huxley
1964: Bloch, Lynen
1965: Jacob, Lwoff, Monod
1966: Rous, Huggins
1967: Granit, Hartline, Wald
1968: Holley, Khorana, Nirenberg
1969: Delbrück, Hershey, Luria
1970: Katz, Euler, Axelrod
1971: Sutherland
1972: Edelman, Porter
1973: Frisch, Lorenz, Tinbergen
1974: Claude, Duve, Palade
1975: Baltimore, Dulbecco, Temin
1976: Blumberg, Gajdusek
1977: Guillemin, Schally, Yalow
1978: Arber, Nathans, Smith
1979: Cormack, Hounsfield
1980: Benacerraf, Dausset, Snell
1981: Sperry, Hubel, Wiesel
1982: Bergström, Samuelsson, Vane
1983: McClintock
1984: Jerne, Köhler, Milstein
1985: Brown, Goldstein
1986: Cohen, Levi-Montalcini
1987: Tonegawa
1988: Black, Elion, Hitchings
1989: Bishop, Varmus
1990: Murray, Thomas
1991: Neher, Sakmann
1992: Fischer, Krebs
1993: Roberts, Sharp
1994: Gilman, Rodbell
1995: Lewis, Nüsslein-Volhard, Wieschaus
1996: Doherty, Zinkernagel
1997: Prusiner
1998: Furchgott, Ignarro, Murad
1999: Blobel
2000: Carlsson, Greengard, Kandel
XXI wiek
2001: Hartwell, Hunt, Nurse
2002: Brenner, Horvitz, Sulston
2003: Lauterbur, Mansfield
2004: Axel, Buck
2005: Marshall, Warren
2006: Fire, Mello
2007: Evans, Capecchi, Smithies
2008: zur Hausen, Barré-Sinoussi, Montagnier
2009: Blackburn, Greider, Szostak
2010: Edwards
2011: Beutler, Hoffmann, Steinman
2012: Gurdon, Yamanaka
2013: Rothman, Schekman, Südhof
2014: E. Moser, M.-B. Moser, O’Keefe
2015: Campbell, Ōmura, Tu
2016: Ōsumi
2017: Hall, Rosbash, Young
2018: Allison, Honjo
2019: Ratcliffe, Semenza, Kaelin
2020: Alter, Houghton, Rice
2021: Julius, Patapoutian
2022: Pääbo
2023: Karikó, Weissman
2024: Ambros, Ruvkun
2025: Brunkow, Ramsdell, Sakaguchi
Kontrola autorytatywna (osoba):
ISNI: 0000000082025009
ORCID: 0000-0003-2839-8228
VIAF: 16309697
LCCN: n88048874
GND: 1169182828
NDL: 00174087
NKC: xx0251230
NTA: 268194386
CiNii: DA02619754
NSK: 000096033
KRNLK: KAC201752350
WorldCat: E39PBJqFT6mGpKfpHV83QBKw4q
Encyklopedie internetowe:
PWN: 3988029
Britannica: biography/Tonegawa-Susumu
Universalis: tonegawa
stara БРЭ: 4197052
NE.se: susumu-tonegawa
Catalana: 0066415
DSDE: Tonegawa_Susumu
Hrvatska enciklopedija: 61742
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Susumu_Tonegawa&oldid=80203587”
Kategorie:
Absolwenci Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego
Japońscy immunolodzy
Laureaci Nagrody Asahi
Nobliści – fizjologia i medycyna
Odznaczeni Orderem Kultury
Ludzie urodzeni w Nagoi
Urodzeni w 1939
Zmarli w 2026
Tę stronę ostatnio edytowano 17 lip 2026 o 14:46.
Strona została wyrenderowana z wykorzystaniem Parsoida.
Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Polityka prywatności
O Wikipedii
Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność
Kontakty prawne i dotyczące bezpieczeństwa
Powszechne zasady postępowania
Dla programistów
Statystyki
Oświadczenie o ciasteczkach
Wersja mobilna
Szukaj
Szukaj
Przełącz stan spisu treści
Susumu Tonegawa
58 języków
Dodaj wątek