Wikipedia Jump to content Main menu Main menu move to sidebar hide Ka papa huli mea Papa Kinohi Ka hui kaiaulu Nā loli hou He mo‘olelo kaulele Kōkua Nā papa nui Huli Huli Appearance E lūlū mai Kāinoa ʻEʻe Hāmeʻa ponoʻī E lūlū mai Kāinoa ʻEʻe Ka papa kinohi Main Page Kūkākūkā Hawaiʻi Heluhelu View source Nānā i ka mōʻaukala Hāmeʻa Tools move to sidebar hide Actions Heluhelu View source Nānā i ka mōʻaukala General He aha e loulou iho ai Nā loli hou ʻālike Ho'ohui i ka waihona Ka loulou pa'a ʻIke ʻaoʻao E ho'ōia i kēia mea Get shortened URL Switch to legacy parser Print/export Create a book Download as PDF Ke 'ano hiki ke pa'i In other projects Abstract Wikipedia Wikimedia Commons Wikimedia Foundation MediaWiki Meta-Wiki Wikimedia Outreach Multilingual Wikisource Wikispecies Wikidata Wikifunctions Wikimania Wikidata item Appearance move to sidebar hide Mai Wikipedia Welina mai i ʻO Wikipikia, ʻencyclopedia manuahi, kahi hiki i nā mea a pau ke hoʻoponopono. Huli i loko o 2,895 ʻatikala 2,895 ʻatikala a kēia Wikipikia ʻatikala i hōʻike ʻia ʻO ka ʻōlelo Hawaiʻi (ʻŌlelo Pelekania: Hawaiian language) — ua mea ʻōlelo makuahine a ka poʻe maoli o ka pae moku ʻo Hawaiʻi, ma laila wale nō kahi e ʻōlelo ʻia nei ia ʻōlelo, no ka mea, ʻaʻole nui ka poʻe ʻōlelo Hawaiʻi i kēia mau lā. Wahi a kekahi mau anamanaʻo aupuni, he 8,000-15,000 nā mea i hiki ke ʻōlelo Hawaiʻi. He ʻōlelo kūhelu ka ʻōlelo Hawaiʻi me ka ʻōlelo Pelekania ma ka mokuʻāina ʻo Hawaiʻi wale nō. ʻAʻole nui nā mokuʻāina ʻē aʻe me ʻelua ua ʻoi paha ʻōlelo kūhelu. Ua ʻike anei ʻoe? ʻO Hawaiʻi ke kaiaulu moku liʻiliʻi loa ma ka honua? ʻO Niʻihau ka mokupuni hope loa i hoʻonohonoho ʻia, a ʻo ia hoʻi ka mokupuni kapu. He 170 mau kānaka wale nō e noho ana ma laila, a ʻŌlelo Hawaiʻi lākou a pau. E pili ana i ke kuahiwi kiʻekiʻe loa o ka honua, ʻo Mauna Kea? Inā e ana ʻia mai lalo o ke kai, he 10,211 mika (33,500 kapuaʻi) kona kiʻekiʻe, ʻoi aku ma mua o Mauna Everest. Aia nō kekahi mau holoholona kūikawā ma Hawaiʻi? ʻO ka honu ʻea kekahi. He mea nani loa kēia honu, a he kumu hoʻohālike no nā moʻolelo Hawaiʻi he nui. No ke kumu o ka inoa ʻo Honolulu? Ma ka ʻōlelo Hawaiʻi, ʻo kona manaʻo "wahi malu". Ua kapa ʻia pēlā no ka mea he wahi palekana a maikaʻi no nā waʻa e kū ai. ʻO ka puke hemolele mua loa i unuhi ʻia i ka ʻōlelo Hawaiʻi, ʻo ia ka Baibala? Ua pau ka hana unuhi i ka makahiki 1839, a he mea nui ia no ka mālama ʻana i ka ʻōlelo Hawaiʻi. E pili ana i ke mele Hawaiʻi i kākau ʻia, ʻo "Aloha ʻOe"? Na ke Aliʻiwahine Liliʻuokalani i haku i kēia mele kaulana loa i ka makahiki 1878. He 132 mau mokupuni ko Hawaiʻi? ʻAʻole i nohoia nā mea he nui o ia mau mokupuni, akā, he mau wahi koʻikoʻi nō lākou no nā manu kai a me nā holoholona ʻē aʻe. [[File:Hawaje-NoRedLine.jpg|Satellite view of Hawaiian archipelago|center|500x500px|Satellite view of Hawaiian archipelago]]</div"},"Kiʻi wale nō":{"wt":"1"}},"i":0}}]}' Kiʻi o ka lā Satellite view of Hawaiian archipelago Kanaka o ka lā ʻO Kamehameha ka Mōʻī mua o ke Aupuni Hawaiʻi i hoʻokahi. Ua hānau ʻia ʻo ia ma Kohala, ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi, i ka makahiki 1758. He keiki hānai ʻo ia na Naeʻole, a ua aʻo ʻia i ke kaua a me ke akamai aliʻi. Ua kapa ʻia ʻo ia ʻo Paiea i kona wā ʻōpio, a ua lilo ʻo ia i aliʻi koa kaulana. I ka makahiki 1782, ua hoʻomaka ʻo Kamehameha e hoʻokahi i nā mokupuni a pau o Hawaiʻi. Ua lanakila ʻo ia ma luna o Maui, Molokaʻi, a me Oʻahu ma mua o ka makahiki 1795. Ua pau ka hoʻokahi ʻana o nā mokupuni i ka makahiki 1810 i ka hui ʻana o Kauaʻi a me Niʻihau i loko o kona aupuni. Ua hoʻokumu ʻo Kamehameha i ke aupuni Hawaiʻi hou a ua hoʻoponopono i ke kānāwai, ka ʻoihana kālepa, a me ka mālama ʻana i nā kānaka. Ua make ʻo ia ma Kailua-Kona i ka lā 8 o Mei, 1819, a ua hoʻoili ʻia kona aupuni i kāna keiki, ʻo Liholiho. ʻO Kamehameha ka mea i hoʻokumu i ka lālani aliʻi Kamehameha, a ua hoʻomanaʻo ʻia ʻo ia he aliʻi nui a ikaika o Hawaiʻi. E pili ana He puke noiʻi kūʻikena kūnoa ʻo Wikipikia. E ʻoluʻolu nō, e hāʻawi mai i kāu ʻike, kāu manaʻo, a me kou leo no ke kūkulu ʻana a me ke kākoʻo ʻana mai i ka Wikipikia Hawaiʻi. He kahua pūnaewele Hawaiʻi kēia no ka hoʻoulu ʻana i ka ʻike Hawaiʻi. Inā hiki iā ʻoe ke ʻōlelo Hawaiʻi, e ʻoluʻolu nō, e kōkua mai a e hoʻololi i nā ʻatikala ma ʻaneʻi, a pono e haʻi aku i kou mau hoa aloha e pili ana i ka Wikipikia Hawaiʻi. E ola mau nō ka ʻōlelo Hawaiʻi a mau loa aku. Nā hua kūikawā: ʻ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū Loaʻa iā Wikimedia Foundation nā pāhana kūnoa ʻē aʻe me Wikipikia: </span"}' Wiktionary Puke wehewehe, puke manaʻo laulike </span"}' Wikibooks Nā puke haʻawina, puke alakaʻi </span"}' Wikiquote Hōʻiliʻilina o nā puanaʻī </span"}' Wikisource Nā palapala kūnoa </span"}' Wikispecies Papa kuhikuhi o nā lāhulu </span"}' Wikinews Nā nū hou kūnoa </span"}' Meta-Wiki Ka hoʻolaukaʻi ʻana i nā pāhana Wikimedia Wikipikia i nā ʻōlelo 1,000,000 nā Wikipikia moʻolelo a ʻoi: العربية (ʻAlapia) · Deutsch (Kelemānia) · English (Pelekane) · Español (Kepania) · Français (Palani) · Italiano (ʻĪkālia) · Nederlands (Hōlani) · 日本語 (Kepanī) · Polski (Pōlani) · Português (Pukikī) · Русский (Lūkia) · 中文 (Pākē) · Tiếng Việt (Wiekanama) 100,000 nā Wikipikia moʻolelo a ʻoi: Afrikaans · Български (Pulukalia) · Català · Cymraeg · Čeština (Tieka) · Dansk (Kenemaka) · Eesti (ʻEsetonia) · Ελληνικά (Helene) ·فارسی (Pelekia) · Esperanto · Euskara · Galego · हिन्दी (Hinekū) · Hrvatski (Koloatia)· 한국어 (Kōlea) · Magyar (Hunekalia) · Norsk nynorsk (Nolewai) Norsk bokmål (Nolewai) · עברית (Hepela) · ქართული (Keokia) · Bahasa Indonesia (ʻInidonesia) · Latina (Lākina) · Bahasa Melayu (Malaisia) · Lietuvių (Lituania) · Română (Romānia) · Simple English (Pelekane Nōhie) · Slovenčina (Solowakia) · Slovenščina (Solowenia) · Српски / Srpski · Suomi (Pinilana) · Svenska (Kuekena) · Türkçe (Kuleke) · ไทย (Tailani) · Українська (ʻUkelana) 10,000 nā Wikipikia moʻolelo a ʻoi: ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী · Brezhoneg · Bosanski (Bosenia) · Íslenska (ʻĀina Hau) · Shqip (ʻAlepania) 1,000 nā Wikipikia moʻolelo a ʻoi: Lëtzebuergesch (Lukemapuka) · ʻŌlelo Hawaiʻi Ka papa holoʻokoʻa · Ka hoʻolaukaʻi ʻana i waena o nā ʻōlelo · E hoʻomaka he Wikipikia hou i ka ʻōlelo ʻē aʻe Kiʻi ʻia mai "https://haw.wikipedia.org/w/index.php?title=Ka_papa_kinohi&oldid=102566" 347 languages Аԥсшәа Acèh Адыгабзэ Afrikaans Alemannisch Алтай тил አማርኛ Pangcah Aragonés Ænglisc Obolo अंगिका العربية ܐܪܡܝܐ الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Atikamekw Авар Kotava अवधी Aymar aru Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Boarisch Žemaitėška Batak Toba Bikol Central Bajau Sama Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी Bislama Banjar ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ Bamanankan বাংলা བོད་ཡིག বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী Brezhoneg Bosanski Batak Mandailing Basa Ugi Буряад Català Chavacano de Zamboanga 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano Chamoru ᏣᎳᎩ Tsetsêhestâhese کوردی Corsu Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ Qırımtatarca Čeština Kaszëbsczi Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ Чӑвашла Cymraeg Dansk Dagbanli Deutsch Dagaare Thuɔŋjäŋ Zazaki Dolnoserbski Kadazandusun डोटेली ދިވެހިބަސް ཇོང་ཁ Eʋegbe Ελληνικά Emiliàn e rumagnòl English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Mfantse Fulfulde Suomi Võro Na Vosa Vakaviti Føroyskt Fɔ̀ngbè Français Arpetan Nordfriisk Furlan Frysk Gaeilge Gagauz 贛語 Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego گیلکی Avañe'ẽ गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni Bahasa Hulontalo 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 Ghanaian Pidgin ગુજરાતી Wayuunaiki Farefare Gungbe Gaelg Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Արեւմտահայերէն Interlingua Jaku Iban Bahasa Indonesia Interlingue Igbo Igala Iñupiatun Ilokano ГӀалгӀай Ido Íslenska Medžuslovjansky Italiano ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut 日本語 Patois La .lojban. Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Karai-karai Jju Адыгэбзэ Kabɩyɛ Tyap Kongo Kumoring Gĩkũyũ Қазақша Kalaallisut ភាសាខ្មែរ ಕನ್ನಡ Yerwa Kanuri 한국어 Перем коми Къарачай-малкъар کٲشُر Ripoarisch Kurdî Kʋsaal Коми Kernowek Кыргызча Latina Ladino Lëtzebuergesch Лакку Лезги Lingua Franca Nova Luganda Limburgs Ligure Ladin Lombard Lingála ລາວ Lietuvių Latgaļu Latviešu Madhurâ मैथिली Basa Banyumasan Мокшень Malagasy Олык марий Māori Minangkabau Македонски മലയാളം Монгол ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ ဘာသာမန် Moore मराठी Кырык мары Bahasa Melayu Malti Mirandés မြန်မာဘာသာ Эрзянь مازِرونی Nāhuatl Napulitano Nedersaksies Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Li Niha Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Novial ߒߞߏ IsiNdebele seSewula Nouormand Sesotho sa Leboa Nupe Diné bizaad Chi-Chewa Occitan Livvinkarjala Oromoo ଓଡ଼ିଆ Ирон ਪੰਜਾਬੀ Pangasinan Kapampangan Papiamentu Picard Naijá Deitsch Pälzisch पालि Polski Piemontèis پنجابی Ποντιακά Nawat پښتو Português Pinayuanan Runa Simi ရခိုင် Rumantsch Romani čhib Ikirundi Română Armãneashti Tarandíne Руски Русский Русиньскый Ikinyarwanda संस्कृतम् Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sardu Sicilianu Scots سنڌي Davvisámegiella Sängö Srpskohrvatski / српскохрватски Taclḥit တႆး සිංහල Simple English Slovenčina سرائیکی Slovenščina Gagana Samoa Anarâškielâ ChiShona Soomaaliga Shqip Српски / srpski Sranantongo SiSwati Sesotho Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili ꠍꠤꠟꠐꠤ Ślůnski Sakizaya தமிழ் Tayal ತುಳು ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ తెలుగు Tetun Тоҷикӣ ไทย ትግርኛ ትግሬ Türkmençe Tagalog Tolışi Setswana Lea faka-Tonga Toki pona Tok Pisin Türkçe Seediq Xitsonga Татарча / tatarça ChiTumbuka Twi Reo tahiti Тыва дыл Удмурт ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tshivenda Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt West-Vlams Volapük Walon Winaray Wolof 吴语 Хальмг IsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá Vahcuengh Zeêuws ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Edit links Ua kāloli ʻia kēia ʻaoʻao i ka lā 17 Malaki 2026, ma ka hola 06:30. Page was rendered with Parsoid. Text is available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License; additional terms may apply. See Terms of Use for details. Kulekele pilikino No Wikipedia Akahana Code of Conduct Developers Statistics Cookie statement Mobile view Huli Huli Ka papa kinohi 347 languages Hoʻohui kumuhana